Thành công ban đầu của “Thỏ ơi” ở thị trường quốc tế
Việc “Thỏ ơi” của Trấn Thành thu về khoảng 1 triệu USD ngay trong tuần đầu công chiếu tại Mỹ, Canada và một số nước châu Âu là một cột mốc đáng chú ý với phim Việt khi ra thị trường quốc tế. Thành công ban đầu của bộ phim là kết quả của nhiều yếu tố cộng hưởng.
Trước hết là lợi thế từ thương hiệu cá nhân. Sau “Bố già”, “Mai”, Trấn Thành đã xây dựng được một tệp khán giả ổn định, đặc biệt trong cộng đồng người Việt ở hải ngoại – nhóm khán giả đóng vai trò then chốt trong doanh thu quốc tế của phim Việt.
Song song đó, hiệu ứng tích cực từ thị trường nội địa tạo ra lợi thế rõ rệt. Phim chứng minh được sức hút trong nước thường thu hút hơn khi phát hành ở nước ngoài, ít nhất trong giai đoạn đầu.
Yếu tố thứ ba nằm ở chiến lược phát hành. “Thỏ ơi” được chiếu tại nhiều quốc gia với số lượng rạp tương đối rộng, đặc biệt tại Mỹ. Việc nhanh chóng gia tăng suất chiếu ngay sau tuần đầu cho thấy nhà phát hành có sự chuẩn bị và điều chỉnh linh hoạt theo phản ứng thị trường.
Trước “Thỏ ơi”, Trấn Thành cũng đưa một số phim Việt ra thị trường quốc tế. Theo Arttimes, khi bước vào cuối tuần thứ ba công chiếu quốc tế, phim “Mai” đã thu về 1,66 triệu USD ở Bắc Mỹ và 341 nghìn USD tại châu Âu. Tính tổng ở thị trường quốc tế, phim đã thu về hơn 2 triệu USD (khoảng 50 tỷ đồng). Bộ phim “Bố già” của Trấn Thành cũng lập thành tích ấn tượng cho phim Việt với doanh thu 1,3 triệu USD sau 8 tuần chiếu ở Bắc Mỹ vào năm 2021.
Không chỉ Trấn Thành đưa phim ra thị trường quốc tế
Bên cạnh Trấn Thành, nhiều nhà làm phim Việt cũng đã đưa tác phẩm ra thị trường quốc tế. Đạo diễn Lý Hải là một trong số đó.
“Lật mặt 6: Tấm vé định mệnh” (Face off: The ticket of destiny) từng có ba tuần công chiếu tại 52 cụm rạp ở Mỹ. “Lật mặt 8: Vòng tay nắng” tiếp tục được phát hành rộng rãi tại nhiều quốc gia, trải dài ở bốn châu lục từ châu Mỹ, châu Âu đến châu Đại Dương và châu Á.
Theo Công Luận, phần 8 được khởi chiếu tại hàng loạt thị trường như Mỹ, Úc, New Zealand, Cộng hòa Czech, Slovakia, Canada, Anh, Scotland, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Bulgaria, Nhật Bản, Ba Lan và Đức.
Theo VOV, Ngô Thanh Vân từng đưa “Hai Phượng” ra rạp tại Trung Quốc và Mỹ, thu về hơn 2 triệu USD. Trong khi đó, đạo diễn Victor Vũ phát hành “Thiên thần hộ mệnh” tại 12 quốc gia gồm: Mỹ, Anh, Pháp, Ireland, Malaysia, Indonesia, Philippines, Canada, Cộng hòa Czech, Singapore, Hungary và Australia.
Việc ngày càng nhiều phim Việt có mặt tại thị trường quốc tế cho thấy cánh cửa phát hành không còn khép kín như trước. Tuy nhiên, thực tế cũng cho thấy, phim ra rạp không đồng nghĩa với việc thắng về doanh thu.
Phần lớn phim Việt khi xuất ngoại vẫn phụ thuộc vào cộng đồng người Việt ở hải ngoại. Đây là nhóm khán giả quan trọng, nhưng cũng là giới hạn. Khi tệp người xem không mở rộng sang khán giả bản địa, doanh thu khó có thể bứt lên. Điều đó khiến khái niệm “doanh thu quốc tế” phần nào vẫn mang tính tương đối.
Phim Việt cần gì để tiến xa ở thị trường quốc tế?
Đạo diễn Victor Vũ chia sẻ, khi bước ra thị trường quốc tế, phim Việt phải tính đến “khẩu vị” của người xem toàn cầu. Muốn cạnh tranh ở nước ngoài, bên cạnh nội dung cuốn hút, giàu tính giải trí, phim Việt phải mang “bản sắc và phong vị Việt Nam”.
Victor Vũ nói thêm: “Khi một bộ phim muốn ra thế giới thì nội dung của nó phải vượt khỏi giới hạn về ngôn ngữ và văn hóa. Đó phải là những câu chuyện về con người, có những yếu tố mà bất cứ dân tộc hay quốc gia nào xem cũng cảm được. Thứ hai là những thể loại kinh dị, hành động… sẽ dễ đi xa hơn”.
Đạo diễn Đinh Tuấn Vũ cũng cho rằng điều quan trọng với điện ảnh Việt Nam khi ra quốc tế là phải đưa được câu chuyện của con người Việt Nam vào bộ phim. “Tôi nghĩ thời điểm này (và có thể nhiều năm sau nữa), chúng ta nên tập trung vào những câu chuyện như vậy, khai thác sâu về tâm lý con người Việt Nam. Chính cái tâm lý đó, cách xử sự đó là cái khác biệt, cái đặc biệt so với những nước khác trên thế giới”, Đinh Tuấn Vũ cho hay.
Ngoài yếu tố nội dung, phim Việt cần chú trọng đến yếu tố kỹ thuật để tiến ra nước ngoài. Đạo diễn Lý Hải và nhà sản xuất Minh Hà cho biết, khi ê-kíp đưa series “Lật mặt” đi chiếu ở Mỹ phải đáp ứng những yêu cầu cực kì khắt khe, không phải phim cứ đạt chuẩn về âm thanh, hình ảnh là được mà ngay cả các tiêu chí như làm poster, banner quảng cáo... cũng phải theo chuẩn quốc tế về thiết kế ấn phẩm giải trí.
Đạo diễn Lý Hải thẳng thắn nhìn nhận: “Muốn ra thế giới thì trước tiên chúng ta phải học theo thế giới, phải làm phim chiều theo khán giả. Hồi xưa, 5-7 năm về trước khán giả xem một phim đơn thuần cũng có thể hài lòng vừa ý rồi, nhưng bây giờ khán giả rất khó tính.
Họ đã tiếp cận nhiều dòng phim nước ngoài, nếu chúng ta làm phim đơn giản quá thì sẽ bị so sánh và không được chấp nhận. Thế nên mỗi người đều phải có ý thức nâng tầm nền điện ảnh của mình lên”.
Đạo diễn Huỳnh Tuấn Anh chia sẻ trên Người Lao Động, thị phần của phim Việt tại thị trường nước ngoài không lớn nhưng với số lượng kiều bào đông đảo, những tác phẩm chỉn chu chinh phục được họ cũng là thành công ban đầu.
Một khi đã xây dựng được thị phần vững vàng ở thị trường hải ngoại, việc tạo sự chú ý và dần chinh phục khán giả quốc tế từng chút một là quá trình lâu dài, đòi hỏi cố gắng không ngừng của người làm nghề.
Đạo diễn Huỳnh Tuấn Anh bày tỏ: "Chúng ta cần cố gắng nhiều. Không những cố gắng bình thường mà cần nỗ lực với 200% - 500% công sức, tài lực và sự nhập cuộc sâu sắc để cải tổ của một nền điện ảnh bằng tầm nhìn quốc gia".
Chia sẻ trên Một Thế Giới, đạo diễn và nhà sản xuất Xuân Phước kỳ vọng rằng trong tương lai, việc đưa phim Việt ra thị trường quốc tế có thể được triển khai ở tầm chính sách, với sự hỗ trợ đồng bộ hơn từ cấp quốc gia, nhằm mở rộng phạm vi tiếp cận và nâng cao vị thế của phim Việt trên bản đồ điện ảnh khu vực.