"Mùa gặt" của những nhà thầu chuyên biệt
Tính đến đầu tháng 2/2026, bức tranh đấu thầu phục vụ Tết Bính Ngọ 2026 trở nên sôi động hơn bao giờ hết với hàng trăm gói thầu đã công bố kết quả lựa chọn nhà thầu phục vụ Tết Bính Ngọ 2026 (chủ yếu chỉ định thầu dưới 500 triệu đồng). Các gói thầu đa dạng, phong phú, tập trung vào trang trí đường hoa, tiểu cảnh, âm thanh ánh sáng, sân khấu, hội chợ OCOP, vận chuyển, quà tặng lao động... phản ánh nhu cầu tổ chức Tết văn hóa - nghĩa tình. Tuy nhiên, đi sâu vào các con số thực tế, có thể thấy một hiện tượng đáng chú ý: Sự thiếu vắng tính cạnh tranh tại các gói thầu quy mô lớn.
Tại Nghệ An, Gói thầu số 01: Cung cấp dịch vụ đường hoa và trang trí Tết Bính Ngọ năm 2026 trên địa bàn các phường của TP. Vinh (giá dự toán 8,289 tỷ đồng) đã về tay Công ty Cổ phần Công viên cây xanh thành phố Vinh với giá trúng thầu 8,244 tỷ đồng. Đáng nói, đây là nhà thầu duy nhất tham dự và tỷ lệ tiết kiệm cho ngân sách chỉ đạt mức khiêm tốn khoảng 0,5%.
Tại Hà Nội, kịch bản tương tự diễn ra tại Trung tâm Hoạt động văn hóa khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám. Gói thầu trang trí và tổ chức hoạt động văn hóa nghệ thuật Tết (giá 4,624 tỷ đồng) cũng chỉ ghi nhận một cái tên duy nhất là Công ty CP Truyền thông, sự kiện và quảng cáo ACC Việt Nam trúng thầu ở mức 4,581 tỷ đồng.
TP. Hồ Chí Minh: Những liên danh "bất bại"
Tại đầu cầu phía Nam, Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM liên tiếp phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu cho các sự kiện trọng điểm. Điều bất ngờ là hầu hết các gói thầu này đều rơi vào tình trạng chỉ có một nhà thầu hoặc liên danh nộp hồ sơ.
Cụ thể, tại Chợ Hoa Xuân "Trên bến dưới thuyền", Liên danh Phúc Thịnh – SHOWGROUP đã trúng gói thầu âm thanh, ánh sáng với giá 2,449 tỷ đồng (so với giá gói thầu 3,143 tỷ đồng). Ở hạng mục trang trí cổng chào và tiểu cảnh có giá trị lớn hơn (7,2 tỷ đồng), Công ty TNHH Thương mại & Quảng cáo Phương Anh cũng "độc diễn" để trúng thầu với giá 6,278 tỷ đồng.
Mối lương duyên của các nhà thầu này còn kéo dài sang các sự kiện chính trị - văn hóa khác. Vẫn là Liên danh Phúc Thịnh – SHOWGROUP tiếp tục trúng gói thầu âm thanh, ánh sáng phục vụ kỷ niệm 237 năm Chiến thắng Đống Đa với giá 3,304 tỷ đồng. Ở hạng mục sân khấu của sự kiện này, Liên danh Lữ Nguyễn – Nhạc Hòa cũng một mình một sân chơi để giành gói thầu trị giá 2,848 tỷ đồng.
Tại gói thầu "Xuân Đoàn Kết" do Trung tâm Khuyến công và XTTM Hà Nội làm chủ đầu tư, dù có sự tham gia của 3 đơn vị, nhưng thực tế Công ty CP Tập đoàn Thương mại và Truyền thông Bắc Hà và Nam Việt Galaxy đều bị loại ở bước đánh giá năng lực, kỹ thuật. Kết quả, Công ty CP Tổ chức sự kiện và Quảng cáo Vietad nghiễm nhiên trúng thầu với giá 7,202 tỷ đồng.
Góc nhìn chuyên gia: Tiết kiệm "nhỏ giọt", vì sao?
Các gói thầu Tết Bính Ngọ 2026 năm nay có giá trị lớn (nhiều gói 6-8 tỷ đồng), tập trung vào trải nghiệm văn hóa, trang trí sông nước, hỗ trợ sản phẩm OCOP và người lao động. Nhiều nhà thầu quen thuộc (Phương Anh, Phúc Thịnh - SHOWGROUP, Công viên cây xanh Vinh...) tiếp tục trúng thầu với giá cạnh tranh. Đây là cơ hội tốt cho doanh nghiệp lĩnh vực sự kiện, trang trí, âm thanh ánh sáng.
Phân tích về hiện tượng "một mình một chợ" này, các chuyên gia đấu thầu cho rằng có hai nguyên nhân chính. Thứ nhất, các gói thầu phục vụ Tết thường có tính thời điểm cực kỳ gấp rút (thời gian thực hiện thường chỉ từ 12-40 ngày), đòi hỏi nhà thầu phải có sẵn nhân lực, vật tư tại địa phương. Thứ hai, các tiêu chí về kinh nghiệm thực hiện các gói thầu tương tự trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật đôi khi trở thành "rào cản" vô hình khiến các nhà thầu mới khó lòng chen chân.
Tuy nhiên, việc các gói thầu có giá trị lớn nhưng tỷ lệ tiết kiệm lại "nhỏ giọt" như tại Nghệ An (0,5%) hay Văn Miếu (0,9%) đặt ra bài toán về hiệu quả sử dụng ngân sách. Khi không có sự cạnh tranh trực diện, nhà thầu không có động lực để tối ưu hóa giá thành, dẫn đến giá trúng thầu sát nút giá dự toán.
Đấu thầu qua mạng được kỳ vọng sẽ mang lại sự minh bạch và tính cạnh tranh cao. Thế nhưng, với bức tranh "nhà thầu quen, giá trúng sát" như hiện nay, các cơ quan quản lý cần có những đánh giá hậu kiểm sát sao hơn để đảm bảo mỗi đồng vốn ngân sách chi ra cho các hoạt động vui Xuân, đón Tết của nhân dân đều thực sự hiệu quả.
