Ngày 3/9, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương đã thông tin về trường hợp nữ bệnh nhân L.T.L., 38 tuổi, ở Thanh Hóa, từng đặt túi ngực tại một cơ sở y tế khoảng 9 tháng trước. Sau phẫu thuật, người bệnh xuất hiện nhiễm trùng, phải tháo túi và điều trị trong thời gian dài.
Khoảng 6–7 tuần trước khi đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, do vẫn có nhu cầu thẩm mỹ, chị tiếp tục đặt lại túi ngực lần 2. Chỉ 1–2 tuần sau phẫu thuật, vùng can thiệp bắt đầu chảy dịch, chảy mủ. Người bệnh quay lại cơ sở thực hiện phẫu thuật, được tháo túi, làm sạch tổn thương, sử dụng kháng sinh và chăm sóc vết thương. Tuy nhiên, sau 2–3 tuần tháo túi, vết thương vẫn không liền, liên tục tiết dịch. Tình trạng kéo dài khiến người bệnh đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương để được đánh giá chuyên sâu.
Các bác sĩ phẫu thuật điều trị cho nữ bệnh nhân. Ảnh BV
Tại Khoa Phẫu thuật Tạo hình, Thẩm mỹ và Liên chuyên khoa, ThS.BS Nguyễn Ngọc Linh nhận thấy tổn thương có nhiều điểm không giống nhiễm trùng vết mổ thông thường. Dịch tiết nhầy, dạng gel, kéo dài; khoang từng đặt túi ngực vẫn không liền dù vật liệu nhân tạo đã được tháo bỏ nhiều tuần. Với tiền sử nhiễm trùng sau lần đặt túi trước đó và đặc điểm tổn thương bất thường, các bác sĩ nghĩ đến khả năng nhiễm NTM (Non-Tuberculous Mycobacteria – Mycobacteria không điển hình). NTM là nhóm vi khuẩn tồn tại tự nhiên trong môi trường. Một số loài có thể gây nhiễm trùng da và mô mềm, trong đó có những trường hợp liên quan đến thủ thuật xâm lấn hoặc phẫu thuật có sử dụng vật liệu nhân tạo.
Điểm đáng lưu ý là nhiễm NTM có thể diễn biến âm thầm, kéo dài và không điển hình. Người bệnh có thể chỉ biểu hiện bằng vết thương lâu liền, rỉ dịch kéo dài, xuất hiện ổ áp xe hoặc tổn thương tái phát. Vi khuẩn cũng có thể không đáp ứng với các kháng sinh thường dùng cho nhiễm khuẩn vết mổ, khiến việc điều trị gặp nhiều khó khăn nếu không xác định đúng tác nhân.
Tại bệnh viện, khi kiểm tra khoang từng đặt túi, các bác sĩ phát hiện vẫn còn một ổ áp xe nhỏ, hai bề mặt mô chưa liền lại. Ê-kíp tiến hành mở và làm sạch ổ tổn thương, loại bỏ tổ chức viêm, đồng thời áp dụng liệu pháp hút áp lực âm (VAC) để kiểm soát dịch và hỗ trợ quá trình liền thương. Chỉ trong khoảng một tuần, hệ thống đã hút ra hơn 500 ml dịch từ vùng tổn thương. Song song với xử trí ngoại khoa, các bác sĩ lấy bệnh phẩm để xác định tác nhân, từ đó lựa chọn phương án điều trị phù hợp.
Bệnh nhân nhiễm trùng dai dẳng sau 2 lần phẫu thuật nâng ngực. Ảnh BV
Theo ThS.BS Nguyễn Ngọc Linh, với những trường hợp nghi ngờ hoặc xác định nhiễm NTM, việc điều trị không chỉ dừng lại ở làm sạch vết thương. Người bệnh có thể cần phối hợp kiểm soát ổ nhiễm tại chỗ với điều trị thuốc kháng NTM kéo dài có thể nhiều tháng.
“Vết thương liền bên ngoài chưa đồng nghĩa với việc nhiễm trùng đã được kiểm soát hoàn toàn. Nếu tác nhân vẫn còn tồn tại trong mô, tổn thương có thể tái phát”, BS Linh lưu ý.
Theo TS.BS Dương Mạnh Chiến – Phó Trưởng Khoa, phụ trách Khoa Phẫu thuật Tạo hình, Thẩm mỹ và Liên chuyên khoa, các biến chứng nhiễm trùng sau phẫu thuật thẩm mỹ không chỉ đòi hỏi kỹ thuật xử trí tổn thương mà còn cần khả năng nhận diện chính xác căn nguyên, đặc biệt với những trường hợp kéo dài hoặc không đáp ứng với điều trị thông thường.
Đây cũng là lợi thế của Khoa Phẫu thuật Tạo hình, Thẩm mỹ và Liên chuyên khoa, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương: bên cạnh năng lực chuyên môn về phẫu thuật tạo hình, thẩm mỹ và xử trí các biến chứng ngoại khoa, người bệnh được tiếp cận với hệ thống chuyên môn sâu về bệnh truyền nhiễm và nhiễm khuẩn. Nhờ đó, các dịch vụ thẩm mỹ được thực hiện tại Bệnh viện với quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn nghiêm ngặt. Ngoài ra đây cũng là nơi chuyên điều trị các trường hợp biến chứng nhiễm trùng phức tạp sau phẫu thuật thẩm mỹ với cách tiếp cận toàn diện, từ nhận diện căn nguyên, lấy bệnh phẩm xét nghiệm, kiểm soát ổ nhiễm, xử trí vết thương đến điều trị nhiễm trùng và phục hồi tổn thương.
Điều này đặc biệt có ý nghĩa với những trường hợp nhiễm trùng liên quan đến vật liệu nhân tạo, khi việc điều trị có thể kéo dài và cần phối hợp nhiều chuyên khoa, nhiều phương pháp khác nhau.
TS.BS Dương Mạnh Chiến khuyến cáo, người dân có nhu cầu phẫu thuật thẩm mỹ, đặc biệt là các can thiệp có đặt túi độn hoặc vật liệu nhân tạo, cần lựa chọn cơ sở y tế chuyên khoa được cấp phép, có đầy đủ điều kiện phẫu thuật, vô khuẩn, gây mê – hồi sức và có khả năng theo dõi, xử trí biến chứng sau phẫu thuật.
Sau phẫu thuật, nếu vết thương lâu liền, liên tục rỉ dịch hoặc mủ, xuất hiện ổ áp xe, tái phát nhiều lần hoặc không cải thiện dù đã sử dụng kháng sinh, người bệnh cần đến cơ sở y tế có chuyên môn phù hợp để được thăm khám, xác định nguyên nhân và điều trị đúng hướng, thay vì tự điều trị hoặc kéo dài việc sử dụng thuốc theo kinh nghiệm.
“Làm đẹp không chỉ là đạt được kết quả về hình thể mà trước hết phải bảo đảm an toàn cho người bệnh. Lựa chọn cơ sở y tế có đầy đủ năng lực chuyên môn ngay từ đầu sẽ giúp giảm nguy cơ biến chứng và có phương án xử trí kịp thời nếu không may xảy ra”, TS.BS Dương Mạnh Chiến nhấn mạnh.
Theo thống kê, mỗi năm Việt Nam có khoảng 250.000 ca phẫu thuật thẩm mỹ, với số ca biến chứng từ 25.000 - 35.000 trường hợp. Trong đó, biến chứng vùng mũi chiếm tỷ lệ cao nhất với 42,6%, tiếp theo là vùng mặt (20%) và ngực (18%). Biến chứng được phân thành nhiều mức độ, từ nhẹ như bầm tím, tụ dịch đến nặng như nhiễm trùng hoại tử, suy đa cơ quan, sốc phản vệ hay tử vong.
