"Một mình một ngựa" và cú bỏ giá bất ngờ
Vừa qua, Phòng Kinh tế xã Thuận Mỹ đã phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu "Duy trì dịch vụ công ích Bảo vệ Môi trường năm 2026". Theo Quyết định số 315/QĐ-PKT ngày 06/04/2026 do Trưởng phòng Kinh tế xã Thuận Mỹ ký, đơn vị trúng thầu là Công ty Cổ phần Đô thị Tân An (MSDN: 1100209487), giá trúng thầu được xác định là 1.425.866.000 đồng.
Đáng chú ý, đây là gói thầu được tổ chức theo hình thức chào hàng cạnh tranh qua mạng nhưng theo Biên bản mở thầu ngày 27/03/2026, chỉ có duy nhất Công ty Cổ phần Đô thị Tân An nộp hồ sơ dự thầu. Dù ở vị thế độc diễn, nhà thầu này đã chủ động đưa ra mức giảm giá rất sâu. So với giá gói thầu ban đầu được phê duyệt tại Kế hoạch lựa chọn nhà thầu là 1.785.731.000 đồng, giá trúng thầu thấp hơn khoảng 359 triệu đồng, tương đương tỷ lệ tiết kiệm cho ngân sách nhà nước đạt khoảng 20,1%.
Trong bối cảnh nhiều gói thầu dịch vụ công ích thường chỉ có mức tiết kiệm "tượng trưng" từ 1-3%, việc một nhà thầu duy nhất dự thầu nhưng lại bỏ giá thấp hơn 20% tại xã Thuận Mỹ đang thu hút sự quan tâm của dư luận về tính sát thực của đơn giá dự toán cũng như năng lực tối ưu chi phí của doanh nghiệp.
Năng lực nhà thầu
Công ty Cổ phần Đô thị Tân An: (MSDN: vn1100209487), có địa chỉ tại Tỉnh Lộ 827, Phường Tân An, Tây Ninh, được thành lập năm 2009 do ông Lương Minh Nhựt là người đại diện pháp luật. Trong lịch sử đấu thầu tính đến tháng 04/2026 doanh nghiệp này đã tham gia khoảng 98 gói thầu, trong đó trúng 48 gói, trượt 45 gói, 3 chưa có kết quả, 2 gói đã bị huỷ. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm liên danh): 327.748.326.575 đồng (trong đó, tổng giá trị trúng thầu với vai trò độc lập: 200.774.316.646 đồng, tổng giá trị các gói thầu đã tham gia và trúng thầu với vai trò liên danh: 126.974.009.929 đồng)
Tính riêng giai đoạn 2025-2026 nhà thầu này đã trúng 31/42 gói thầu đã tham gia, trong đó phải kể đến một số gói có giá trị. Cụ thể:
Gói thầu: Duy trì dịch vụ công ích xã Vĩnh Công năm 2026 tại Phòng Kinh tế xã Vĩnh Công, trị giá 1.838.840.000 đồng (tháng 03/2026)
- Gói thầu: Duy trì dịch vụ công ích bảo vệ môi trường năm 2026 tại Phòng Kinh tế xã An Lục Long, trị giá 937.643.000 đồng (tháng 03/2026)
- Gói số 1: Duy trì dịch vụ công ích tại Phòng Kinh tế xã Tầm Vu, trị giá 5.056.643.964 đồng (tháng 01/2026)
- Gói thầu: Dịch vụ duy trì sửa chữa hệ thống chiếu sáng. Dịch vụ thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt, vệ sinh công cộng tại Ban Quản lý Dự án xã Tân Trụ, trị giá 3.241.498.000 đồng (tháng 01/2026)
Đáng chú ý, trong tháng 03/2026 nhà thầu này đã trúng ba gói tại Ban quản lý dự án Đầu tư Xây dựng phường Long An: Gói thầu: Dịch vụ quản lý, trị giá 2.375.613.000 đồng; Dịch vụ quản lý, trị giá 2.148.695.000 đồng; Dịch vụ quản lý, trị giá 2.076.487.000 đồng
Góc nhìn chuyên gia
Dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Văn Lập nhận định: "Luật Đấu thầu 2023 và Nghị định 214/2025/NĐ-CP đã có những quy định rất mở để khuyến khích đấu thầu qua mạng nhằm tăng tính cạnh tranh. Trường hợp chỉ có một nhà thầu tham dự, chủ đầu tư vẫn thực hiện mở thầu và đánh giá bình thường theo quy trình. Tuy nhiên, mức tiết kiệm hơn 20% ở một gói thầu phi tư vấn đơn giản như vệ sinh môi trường là một con số cần được các cơ quan quản lý nhà nước về đầu tư công tại địa phương lưu tâm để xem xét lại tính chính xác của việc lập dự toán ban đầu."
Dư luận đang kỳ vọng với mức giá trúng thầu thấp kỷ lục này, công ty cổ phần đô thị tân an sẽ vẫn đảm bảo được chất lượng dịch vụ, môi trường tại xã Thuận Mỹ luôn xanh - sạch - đẹp như đúng cam kết trong hồ sơ dự thầu.
QUY ĐỊNH VỀ TỶ LỆ TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ TRONG ĐẤU THẦU
Hiệu quả kinh tế là một trong những mục tiêu cốt lõi của hoạt động đấu thầu, được định nghĩa rõ tại Khoản 8 Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15. Để đạt được mục tiêu này, việc xác định giá gói thầu và kiểm soát giá trúng thầu được quy định chặt chẽ từ khâu lập kế hoạch đến khi thực hiện hợp đồng.
Theo quy định tại Điều 18 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, giá gói thầu phải được tính đúng, tính đủ toàn bộ chi phí, kể cả chi phí dự phòng, phí, lệ phí và thuế. Đặc biệt, chủ đầu tư có trách nhiệm cập nhật giá gói thầu trong thời hạn 28 ngày trước ngày mở thầu nếu cần thiết để đảm bảo giá gói thầu sát với giá thị trường, tránh thất thoát ngân sách hoặc gây khó khăn cho nhà thầu. Căn cứ xác định giá gói thầu bao gồm dự toán được duyệt, kết quả lựa chọn nhà thầu của các gói thầu tương tự trong 12 tháng trước đó hoặc các báo giá thị trường (tối thiểu 01 báo giá, khuyến khích nhiều hơn).
Về chỉ số đánh giá, Điểm b Khoản 2 Điều 17 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định "tỷ lệ tiết kiệm trung bình" là một trong những chỉ tiêu quan trọng để đánh giá năng lực, nguồn lực và kết quả thực hiện công tác đấu thầu của chủ đầu tư trong kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu. Đối với hình thức chỉ định thầu, tính hiệu quả kinh tế được siết chặt hơn:
- Tại quy trình chỉ định thầu thông thường, chủ đầu tư phải quy định mức tỷ lệ tiết kiệm của giá đề nghị trúng thầu trong hồ sơ yêu cầu để làm cơ sở cho nhà thầu chuẩn bị hồ sơ đề xuất.
- Tại quy trình chỉ định thầu rút gọn, chủ đầu tư và nhà thầu phải thương thảo về giá để bảo đảm giá đề nghị trúng thầu tiết kiệm, hiệu quả. Riêng với gói thầu xây lắp quy định tại Điểm e Khoản 2 Điều 78, quá trình thương thảo phải đảm bảo tiết kiệm tối thiểu 5% giá gói thầu.
Trong quá trình thực hiện hợp đồng, để duy trì hiệu quả kinh tế, Điểm a Khoản 5 Điều 70 Luật Đấu thầu nhấn mạnh việc sửa đổi hợp đồng về giá, khối lượng không được vượt giá gói thầu đã ghi trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu hoặc dự toán gói thầu được phê duyệt. Việc tuân thủ nghiêm các quy định này không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công tại các địa phương mà còn là thước đo trách nhiệm giải trình của người có thẩm quyền trước pháp luật.