Sứa lược - sinh vật huyền bí cổ đại có khả năng phục hồi kỳ diệu

Không phải sứa thật sự. Dù thường được gọi là “sứa lược”, các loài thuộc ngành Ctenophora không phải sứa thật sự. Sứa thật thuộc ngành Cnidaria, trong khi sứa lược tạo thành một ngành sinh học hoàn toàn riêng biệt. Chúng có cấu trúc cơ thể, hệ thần kinh và cách săn mồi khác biệt đáng kể so với sứa thông thường. Ảnh: Pinterest.

Có thể là một trong những động vật cổ xưa nhất. Một số nghiên cứu di truyền học cho thấy sứa lược có thể là nhóm động vật phân nhánh rất sớm trong lịch sử tiến hóa, thậm chí có thể xuất hiện trước cả bọt biển. Điều này khiến chúng trở thành đối tượng nghiên cứu quan trọng để hiểu nguồn gốc của hệ thần kinh và các cơ quan ở động vật. Ảnh: Pinterest.

Di chuyển bằng những hàng lông bơi óng ánh. Tên gọi “ctenophora” xuất phát từ tiếng Hy Lạp nghĩa là “mang lược”, ám chỉ tám hàng lông bơi (cilia) chạy dọc cơ thể. Khi các lông bơi này đập nhịp nhàng, chúng khúc xạ ánh sáng tạo nên hiệu ứng cầu vồng lung linh, khiến sứa lược trông như đang phát sáng nhiều màu dưới nước. Ảnh: Pinterest.

Nhiều loài có khả năng phát quang sinh học. Ngoài hiệu ứng cầu vồng từ lông bơi, nhiều loài sứa lược còn có khả năng phát quang sinh học (bioluminescence). Khi bị kích thích hoặc gặp nguy hiểm, cơ thể chúng có thể phát ra ánh sáng xanh lục hoặc xanh lam, tạo nên cảnh tượng huyền ảo trong đại dương sâu. Ảnh: Pinterest.

Không dùng nọc độc để bắt mồi. Khác với sứa thật có tế bào châm độc, sứa lược bắt mồi bằng các tế bào dính gọi là colloblast. Những tế bào này hoạt động như keo sinh học cực nhỏ, giúp chúng dính chặt các sinh vật phù du, ấu trùng cá hoặc động vật giáp xác nhỏ trước khi đưa vào miệng. Ảnh: Pinterest.

Cơ thể gần như hoàn toàn trong suốt. Phần lớn các loài sứa lược có cơ thể trong suốt như pha lê, giúp chúng gần như vô hình trong nước biển. Khả năng ngụy trang này giúp chúng tránh kẻ săn mồi và đồng thời tiếp cận con mồi mà không bị phát hiện. Ảnh: Pinterest.

Có khả năng tái sinh đáng kinh ngạc. Sứa lược có thể tái tạo các phần cơ thể bị tổn thương, thậm chí phục hồi cấu trúc cơ quan sau khi bị cắt rời. Khả năng này đang thu hút sự quan tâm của các nhà khoa học nghiên cứu về tái sinh mô và sự phát triển của động vật. Ảnh: Pinterest.

Một số loài là “kẻ xâm lấn” nguy hiểm. Loài sứa lược Mnemiopsis leidyi từng gây khủng hoảng sinh thái ở Biển Đen vào cuối thế kỷ 20. Sau khi theo nước dằn tàu đến khu vực này, chúng sinh sôi cực nhanh và ăn lượng lớn sinh vật phù du cùng trứng cá, khiến ngành thủy sản địa phương bị thiệt hại nghiêm trọng. Ảnh: Pinterest.

Mời quý độc giả xem video: Sống cùng chó sói / VTV2