Tập đoàn SpaceX của tỷ phú Elon Musk, cùng công ty trí tuệ nhân tạo (AI) trực thuộc là xAI, được cho là nằm trong nhóm nhỏ các doanh nghiệp tham gia một cuộc thi tuyệt mật do Lầu Năm Góc tổ chức nhằm phát triển hệ thống “bầy đàn drone” tự hành điều khiển bằng giọng nói.

Cuộc thi được khởi động đầu năm nay, với tổng giá trị giải thưởng khoảng 100 triệu USD, hướng tới phát triển công nghệ có khả năng chuyển đổi mệnh lệnh bằng lời nói thành hành động phối hợp của nhiều drone hoạt động đồng thời.

Liệu các công ty của Elon Musk đang tham gia phát triển vũ khí?

Thử thách kéo dài 6 tháng này phản ánh nỗ lực rộng lớn hơn của quân đội Mỹ nhằm đẩy nhanh việc ứng dụng các hệ thống tự hành và trí tuệ nhân tạo vào hoạt động quốc phòng.

Nếu được xác nhận, việc tham gia sẽ đánh dấu bước mở rộng vai trò của SpaceX trong lĩnh vực công nghệ quốc phòng, vượt ra ngoài các mảng tên lửa, phóng vệ tinh và hệ thống liên lạc.

Theo Bloomberg, cuộc thi do Đơn vị Đổi mới Quốc phòng (Defense Innovation Unit) thuộc Lầu Năm Góc tổ chức, yêu cầu phát triển phần mềm có thể chuyển đổi chỉ thị bằng lời nói thành lệnh kỹ thuật số để điều khiển đồng thời nhiều drone.

Hệ thống như vậy sẽ cho phép nhân sự không có chuyên môn điều khiển máy bay không người lái vẫn có thể nhanh chóng chỉ huy bầy drone trong các tình huống chiến trường hoặc khẩn cấp, qua đó cải thiện sự phối hợp giữa con người và máy móc trong các hoạt động phức tạp.

Đơn vị Đổi mới Quốc phòng Mỹ yêu cầu một hệ thống chuyển đổi điều khiển drone bằng giọng nói.

Sự tập trung ngày càng lớn của Lầu Năm Góc vào các hệ thống không người lái một phần xuất phát từ sự gia tăng nhanh chóng của các loại drone giá rẻ trong các cuộc xung đột trên toàn cầu, cũng như việc chúng được sử dụng ngày càng nhiều cho mục đích trinh sát, tấn công và buôn lậu.

Giới chức Mỹ cũng nhấn mạnh các quan ngại an ninh nội địa, bao gồm bảo vệ sân bay và các sự kiện đông người, nơi drone trái phép có thể đe dọa an toàn hàng không và đám đông.

Các nhà hoạch định an ninh đang chuẩn bị cho những sự kiện lớn sắp tới như FIFA World Cup và lễ kỷ niệm 250 năm lập quốc của Mỹ, dự kiến thu hút hàng triệu lượt khách. Bộ An ninh Nội địa Mỹ đã cam kết hơn 100 triệu USD cho các công nghệ chống drone phục vụ các sự kiện này, cho thấy tính cấp thiết của cả năng lực phòng thủ lẫn vận hành drone.

Việc SpaceX được cho là tham gia cuộc thi diễn ra trong bối cảnh các tập đoàn công nghệ lớn ngày càng hợp tác sâu với Bộ Quốc phòng Mỹ trong các chương trình AI.

OpenAI, Google thuộc Alphabet, Anthropic và xAI trước đó đã giành được các hợp đồng từ Lầu Năm Góc trị giá lên tới 200 triệu USD mỗi công ty nhằm mở rộng năng lực AI tiên tiến trong các chương trình quốc phòng. Cuộc thi bầy đàn drone là bước tiếp theo trong xu hướng hợp tác ngày càng chặt chẽ giữa Thung lũng Silicon và các cơ quan quân sự.

Nỗ lực này cũng cho thấy sự thay đổi trong quan điểm của Elon Musk về vũ khí tự hành. Năm 2015, ông từng ký vào một thư ngỏ kêu gọi cấm toàn cầu các hệ thống vũ khí tự hành tấn công, cảnh báo về việc tạo ra “những công cụ mới chống lại loài người”. Tuy nhiên, hiện nay các công ty của ông đang tích cực phát triển công nghệ AI có thể hỗ trợ hoạt động quân sự, phản ánh xu hướng công nghiệp hóa việc ứng dụng các tiến bộ AI thương mại vào quốc phòng.

Đối với SpaceX, cuộc thi này có thể củng cố vị thế nhà thầu quốc phòng trong bối cảnh công ty đang mở rộng tích hợp công nghệ không gian, truyền thông và trí tuệ nhân tạo. Việc kết hợp kết nối vệ tinh, hạ tầng phóng và phần mềm điều khiển bằng AI có thể tạo ra các hệ thống quân sự tích hợp chặt chẽ, từ mạng lưới giám sát cho tới phương tiện tự hành phối hợp tác chiến.

Dù nhiều chi tiết chương trình vẫn được giữ bí mật, cuộc thi cho thấy xu hướng ngày càng rõ rệt: các cơ quan quốc phòng đang tìm đến doanh nghiệp công nghệ tư nhân để cung cấp giải pháp tự động hóa quy trình dựa trên AI phục vụ mục đích quân sự.