Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, một trong những mục tiêu quan trọng nhất của công tác đấu thầu là đảm bảo tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế (tiết kiệm ngân sách). Hiệu quả kinh tế được đo lường bằng tỷ lệ tiết kiệm, tức là chênh lệch giữa giá gói thầu (hoặc dự toán) và giá trúng thầu. Tuy nhiên, phân tích kết quả trúng thầu của Công ty TNHH Một thành viên Thương mại Xây dựng Sinh Duy Thịnh tại UBND Phường Dĩ An, các chỉ số này đang ở mức rất khiêm tốn, thậm chí là mức "tượng trưng".

Thống kê dữ liệu cho thấy, tỷ lệ trung bình giá trúng thầu so với giá dự toán (hoặc giá gói thầu) của Công ty Sinh Duy Thịnh lên tới 99,97%. Đặc biệt, tại các gói thầu do UBND Phường Dĩ An mời thầu trong năm 2025, con số này tiệm cận mức tuyệt đối: 99,99%.

Minh chứng cụ thể từ dữ liệu: Tại các gói thầu trúng ngày 18/09/2025, mặc dù được thực hiện theo hình thức đấu thầu rộng rãi (hình thức được kỳ vọng sẽ có sự cạnh tranh về giá để giảm chi phí cho ngân sách), nhưng giá trúng thầu của Công ty Sinh Duy Thịnh bám rất sát giá gói thầu. Mức giảm giá qua đấu thầu gần như không đáng kể.

Ví dụ, với tỷ lệ 99,99%, một gói thầu trị giá 3 tỷ đồng thì mức tiết kiệm chỉ khoảng vài trăm nghìn đồng đến vài triệu đồng. Đây là con số quá nhỏ bé so với quy mô gói thầu, khiến dư luận băn khoăn về tính thực chất của việc đấu thầu. Nếu quá trình đấu thầu thực sự diễn ra cạnh tranh gay gắt, các nhà thầu sẽ phải đưa ra mức giá tốt nhất để thắng thầu, từ đó tỷ lệ tiết kiệm thường sẽ cao hơn.

Hiện tượng "trúng thầu sát giá" hay "tiết kiệm siêu thấp" thường xuất hiện trong các trường hợp chỉ có một nhà thầu tham dự, hoặc có sự thỏa thuận ngầm, thiếu tính cạnh tranh thực sự. Theo quy định của Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15, việc lựa chọn nhà thầu phải đảm bảo hiệu quả kinh tế. Khi giá trúng thầu quá sát giá dự toán, mục tiêu tiết kiệm ngân sách nhà nước khó đạt được hiệu quả cao.

Đối với các gói thầu chỉ định thầu rút gọn mà Công ty Sinh Duy Thịnh trúng ngày 07/11/2025, dù quy trình được đơn giản hóa theo quy định để đáp ứng yêu cầu tiến độ, nhưng việc liên tiếp chỉ định cho một đơn vị với mức giá sát nút cũng cần được các cơ quan chức năng giám sát chặt chẽ. Việc chỉ định thầu không đồng nghĩa với việc bỏ qua yếu tố hiệu quả kinh tế. Chủ đầu tư có trách nhiệm thương thảo để đạt được mức giá tốt nhất cho ngân sách, thay vì chấp nhận ngay mức giá sát trần mà nhà thầu đưa ra.

Trong bối cảnh ngân sách nhà nước còn hạn hẹp, từng đồng ngân sách cần được sử dụng một cách hiệu quả nhất. Việc các gói thầu tiền tỷ tại Phường Dĩ An liên tục được trao cho một nhà thầu với mức tiết kiệm "nhỏ giọt" là tín hiệu cần sự vào cuộc kiểm tra của các cơ quan thanh tra, giám sát để đảm bảo không có sự thất thoát, lãng phí.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.

[Kỳ 5] Bài học từ trường hợp Công ty Sinh Duy Thịnh: Cần cơ chế giám sát chặt chẽ hơn