Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, việc các đơn vị hành chính tại An Giang như Văn phòng HĐND và UBND xã Vĩnh An, xã Long Điền hay Phòng Kinh tế xã Hội An áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn cho Công ty TNHH Dịch vụ Xây dựng Phương Nam An Giang đều dựa trên các quy định tại Nghị định 214/2025/NĐ-CP.

Căn cứ pháp lý và thực tiễn triển khai

Tại Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, Chính phủ đã quy định rõ các trường hợp được áp dụng chỉ định thầu, trong đó bao gồm các gói thầu xây lắp có giá gói thầu không quá 2 tỷ đồng thuộc dự án. Các gói thầu mà Công ty TNHH Dịch vụ Xây dựng Phương Nam An Giang trúng tuyển đều nằm trong hạn mức này (từ hơn 500 triệu đồng đến hơn 1 tỷ đồng).

Tuy nhiên, Điều 80 của Nghị định này cũng nhấn mạnh quy trình chỉ định thầu rút gọn yêu cầu chủ đầu tư và nhà thầu phải thương thảo về giá, bảo đảm giá đề nghị trúng thầu tiết kiệm, hiệu quả kinh tế. Riêng đối với trường hợp xây lắp quy định tại điểm e khoản 2 Điều 78, mức tiết kiệm tối thiểu phải đạt 5% giá gói thầu.

Đối chiếu với trường hợp của Công ty TNHH Dịch vụ Xây dựng Phương Nam An Giang, các gói thầu tại xã Vĩnh An và xã Hội An chỉ đạt mức tiết kiệm khoảng 1%. Điều này cho thấy công tác thương thảo giá giữa các chủ đầu tư và nhà thầu dường như chưa thực sự quyết liệt để mang lại lợi ích cao nhất cho ngân sách địa phương.

Góc nhìn từ các chuyên gia pháp lý

Dưới góc độ pháp lý, Luật sư Võ Quang Vinh (Đoàn Luật sư Vĩnh Long) nhận định: "Việc sắp xếp đơn vị hành chính từ 01/07/2025 khiến chính quyền cấp xã tại An Giang phải gánh vác trách nhiệm quản lý đầu tư công trực tiếp nhiều hơn. Dù pháp luật cho phép chỉ định thầu trong hạn mức, nhưng các chủ đầu tư không được lạm dụng để 'chỉ mặt đặt tên' một nhà thầu duy nhất trong thời gian dài. Trách nhiệm giải trình về việc tại sao chọn nhà thầu đó và tại sao giá trúng thầu lại sát giá dự toán là yêu cầu bắt buộc để tránh thất thoát".

Đồng quan điểm, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) nhấn mạnh: "Theo Luật Đấu thầu 2023, tính minh bạch phải được đặt lên hàng đầu. Việc một nhà thầu liên tục trúng các gói thầu xây lắp tại nhiều địa phương lân cận như Vĩnh An, Hội An, Long Điền trong một thời gian ngắn có thể gây áp lực lên năng lực thực hiện thực tế. Cơ quan chức năng cần kiểm tra hồ sơ năng lực của doanh nghiệp này để xem các nhân sự chủ chốt và máy móc thiết bị có bị tình trạng 'phân thân' tại nhiều dự án cùng lúc hay không".

Hướng tới môi trường đấu thầu minh bạch

Quan sát thực tế, việc thành lập xã Định Mỹ (trên cơ sở sáp nhập xã Vĩnh Phú, Định Thành và Định Mỹ) cũng như xã Vĩnh An, xã Hội An và xã Long Điền theo Nghị quyết số 1654/NQ-UBTVQH15 đã tạo ra diện mạo hành chính mới cho tỉnh An Giang. Trong bối cảnh đó, việc triển khai các dự án đầu tư công cấp thiết để ổn định đời sống nhân dân là rất quan trọng.

Tuy nhiên, để hoạt động đấu thầu thực sự trở thành công cụ thúc đẩy cạnh tranh, công bằng và hiệu quả kinh tế, các chủ đầu tư tại tỉnh An Giang cần nâng cao hơn nữa trách nhiệm trong khâu lập dự toán và lựa chọn nhà thầu. Việc chỉ định thầu cần được thực hiện trên tinh thần minh bạch, giúp các doanh nghiệp địa phương có cơ hội phát triển nhưng vẫn phải đảm bảo kỷ luật ngân sách.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.