Mới đây, ông Bạch Phạm Minh Huy, Giám đốc Ban Quản lý dự án xã Mỹ Lộc vừa ký Quyết định số 116/QĐ-BQLDA phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu Xây dựng thuộc dự án Đường Kênh Đại Hội Đoạn 1 (ĐH.20 - ranh xã Rạch Kiến). Đây là dự án hạ tầng giao thông quan trọng tại xã Mỹ Lộc, tỉnh Tây Ninh trong kế hoạch đầu tư công giai đoạn 2025-2026. Theo quyết định đơn vị trúng thầu là Liên danh Công ty TNHH MTV Thương mại Dịch vụ Nhật Tiến (Công ty Nhật Tiến) và Công ty TNHH điện Tân Phát Thịnh (Công ty Tân Phát Thịnh), giá trúng thầu 11.992.685.000 đồng.
Diễn biến quá trình lựa chọn nhà thầu
Theo hồ sơ mời thầu qua mạng (E-HSMT) được đăng tải từ đầu tháng 4/2026, gói thầu Xây dựng có giá dự toán được duyệt là 12.341.215.000 đồng (đã bao gồm chi phí dự phòng). Sau thời gian mời thầu công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, biên bản mở thầu ngày 13/04/2026 ghi nhận chỉ có duy nhất 01 nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu là Liên danh Công ty TNHH MTV Thương mại Dịch vụ Nhật Tiến (Công ty Nhật Tiến) và Công ty TNHH điện Tân Phát Thịnh (Công ty Tân Phát Thịnh).
Kết quả đánh giá hồ sơ dự thầu qua mạng (E-HSDT) tại báo cáo số 126/BC.2026 cho thấy, liên danh này đã vượt qua các bước đánh giá về tính hợp lệ, năng lực, kinh nghiệm và kỹ thuật. Với giá dự thầu sau giảm giá và hiệu chỉnh sai lệch, Liên danh Nhật Tiến - Tân Phát Thịnh đã trúng thầu với giá 11.992.685.000 đồng. Như vậy, thông qua đấu thầu rộng rãi qua mạng nhưng chỉ có một nhà thầu tham gia, gói thầu này đạt tỉ lệ tiết kiệm ngân sách khoảng 348 triệu đồng, tương đương gần 2,8%.
Dự án được thực hiện theo loại hợp đồng trọn gói, thời gian thi công là 180 ngày. Nguồn vốn thực hiện trích từ ngân sách xã. Đáng chú ý, đơn vị tư vấn lập E-HSMT là Công ty TNHH MTV Lộc Phú Trung và đơn vị thẩm định là Công ty TNHH Thương mại – Tư vấn – Xây dựng An Thịnh.
"Giải mã" năng lực nhà thầu trúng thầu
Theo tìm hiểu của phóng viên Báo Tri thức và Cuộc sống, thành viên đứng đầu liên danh là Công ty Nhật Tiến (MST: 1100821516), có trụ sở tại Khu Phố Hòa Thuận 1, xã Cần Giuộc, tỉnh Tây Ninh. Doanh nghiệp này do ông Trương Thái Phong làm đại diện pháp luật, được thành lập từ năm 2008. Trong lịch sử đấu thầu doanh nghiệp này đã tham gia khoảng 83 gói thầu, trong đó trúng 66 gói, trượt 12 gói, 3 chưa có kết quả, 2 gói đã bị huỷ. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm liên danh) khoảng 270.148.850.531 đồng (Trong đó tổng giá trị trúng thầu với vai trò độc lập khoảng 169.997.035.230 đồng, tổng giá trị các gói thầu đã tham gia và trúng thầu với vai trò liên danh khoảng 100.151.815.301 đồng).
Thành viên còn lại trong liên danh là Công ty TNHH Điện Tân Phát Thịnh (Mã số thuế: 1101897691) có trụ sở chính tại số 227, ấp Tân Điền, xã Phước Lý, tỉnh Tây Ninh. Doanh nghiệp được thành lập từ tháng 11/2018 dưới sự dẫn dắt của ông Trần Huy Giang – Giám đốc kiêm người đại diện pháp luật. Trong lịch sử hoạt động đấu thầu, tính đến giữa tháng 05/2026, Công ty TNHH Điện Tân Phát Thịnh đã tham gia tổng cộng 10 gói thầu, trong đó trúng 6 gói và trượt 4 gói. Tổng giá trị trúng thầu đạt hơn 17.468.412.315 đồng.
Tính cạnh tranh và hiệu quả kinh tế
Việc các gói thầu đầu tư công có quy mô lớn nhưng chỉ có duy nhất một nhà thầu tham dự không phải là chuyện hiếm, tuy nhiên điều này thường khiến dư luận đặt nghi vấn về tính cạnh tranh.
Trao đổi với phóng viên, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ cho biết: "Dù pháp luật không cấm việc mở thầu khi chỉ có một nhà thầu tham dự, nhưng nếu tình trạng này diễn ra thường xuyên tại một chủ đầu tư hoặc với một nhóm nhà thầu nhất định, cần xem xét kỹ khâu lập hồ sơ mời thầu. Các tiêu chí về nhân sự, thiết bị hoặc hợp đồng tương tự nếu bị cài cắm quá mức sẽ vô tình trở thành rào cản ngăn bước các nhà thầu khác, làm giảm tính cạnh tranh và khó đạt được tỉ lệ tiết kiệm cao cho ngân sách."
Dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) nhận định: "Theo tinh thần của Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và các văn bản hướng dẫn mới nhất năm 2025, mục tiêu tối thượng là tính công bằng và minh bạch. Việc chỉ có một nhà thầu tham gia đấu thầu qua mạng tại dự án Đường Kênh Đại Hội Đoạn 1 là một thực tế cần được chủ đầu tư giải trình rõ ràng về quá trình đăng tải thông tin và thiết lập tiêu chí đánh giá, đảm bảo không vi phạm các hành vi bị cấm quy định tại Điều 16 của Luật này."
Dư luận và cử tri xã Mỹ Lộc kỳ vọng dự án sẽ được thực hiện đúng tiến độ, đảm bảo chất lượng công trình giao thông trọng điểm này, đồng thời mong muốn các gói thầu tiếp theo sẽ thu hút được nhiều nhà thầu tham gia hơn để tối ưu hóa hiệu quả sử dụng đồng vốn ngân sách.
QUY ĐỊNH VỀ TỶ LỆ TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ TRONG ĐẤU THẦU
Hiệu quả kinh tế là một trong những mục tiêu cốt lõi của hoạt động đấu thầu, được định nghĩa rõ tại Khoản 8 Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15. Để đạt được mục tiêu này, việc xác định giá gói thầu và kiểm soát giá trúng thầu được quy định chặt chẽ từ khâu lập kế hoạch đến khi thực hiện hợp đồng.
Theo quy định tại Điều 18 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, giá gói thầu phải được tính đúng, tính đủ toàn bộ chi phí, kể cả chi phí dự phòng, phí, lệ phí và thuế. Đặc biệt, chủ đầu tư có trách nhiệm cập nhật giá gói thầu trong thời hạn 28 ngày trước ngày mở thầu nếu cần thiết để đảm bảo giá gói thầu sát với giá thị trường, tránh thất thoát ngân sách hoặc gây khó khăn cho nhà thầu. Căn cứ xác định giá gói thầu bao gồm dự toán được duyệt, kết quả lựa chọn nhà thầu của các gói thầu tương tự trong 12 tháng trước đó hoặc các báo giá thị trường (tối thiểu 01 báo giá, khuyến khích nhiều hơn).
Về chỉ số đánh giá, Điểm b Khoản 2 Điều 17 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định "tỷ lệ tiết kiệm trung bình" là một trong những chỉ tiêu quan trọng để đánh giá năng lực, nguồn lực và kết quả thực hiện công tác đấu thầu của chủ đầu tư trong kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu. Đối với hình thức chỉ định thầu, tính hiệu quả kinh tế được siết chặt hơn:
- Tại quy trình chỉ định thầu thông thường, chủ đầu tư phải quy định mức tỷ lệ tiết kiệm của giá đề nghị trúng thầu trong hồ sơ yêu cầu để làm cơ sở cho nhà thầu chuẩn bị hồ sơ đề xuất.
- Tại quy trình chỉ định thầu rút gọn, chủ đầu tư và nhà thầu phải thương thảo về giá để bảo đảm giá đề nghị trúng thầu tiết kiệm, hiệu quả. Riêng với gói thầu xây lắp quy định tại Điểm e Khoản 2 Điều 78, quá trình thương thảo phải đảm bảo tiết kiệm tối thiểu 5% giá gói thầu.
Trong quá trình thực hiện hợp đồng, để duy trì hiệu quả kinh tế, Điểm a Khoản 5 Điều 70 Luật Đấu thầu nhấn mạnh việc sửa đổi hợp đồng về giá, khối lượng không được vượt giá gói thầu đã ghi trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu hoặc dự toán gói thầu được phê duyệt. Việc tuân thủ nghiêm các quy định này không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công tại các địa phương mà còn là thước đo trách nhiệm giải trình của người có thẩm quyền trước pháp luật.