Chiếc máy bay này được truyền thông nước ngoài tạm gọi là GJ-X (Gongji-X hay Công Kích-X) – một dòng máy bay không người lái tàng hình chiến đấu cỡ lớn.
Đoạn video được cho là được quay vào ngày 19/10 và lan nhanh trên mạng. Trang The War Zone là trang đầu tiên đăng tải, giật tít: “Máy bay không người lái tàng hình khổng lồ GJ-X của Trung Quốc lần đầu xuất hiện trên không”.
Vấn đề là, GJ-X không phải mô hình thử nghiệm nhỏ lẻ. Thiết kế của nó được cho là “đối trọng trực tiếp” với mẫu ném bom tàng hình B-21 Raider của Mỹ – thậm chí có kích thước lớn hơn.
GJ-X sử dụng bố cục cánh bay liền khối kiểu “cánh diều cong”, phần gốc cánh dày, đầu cánh hơi cụp, toàn bộ kết cấu trông như một cánh cung kéo căng. Toàn thân được thiết kế tối ưu cho khả năng tàng hình.
Phần bụng dùng lớp sơn phản chiếu ngược ánh sáng, khi bay ở độ cao lớn gần như hòa lẫn với mây khi nhìn từ dưới lên, giảm đáng kể tín hiệu radar. Hai động cơ được giấu trong thân, cửa xả được thiết kế hướng chếch lên trên để giảm dấu vết nhiệt.
Trọng lượng cất cánh của GJ-X ước tính: ~50 tấn; tải trọng vũ khí: ~15 tấn; tầm bay: trên 10.000 km. Với những thông số này, nó rõ ràng không phải máy bay trinh sát thông thường, mà là thứ trang bị có vai trò chiến lược.
Trong video lan truyền, máy bay bay ổn định, lượn vòng khoảng 40 phút và hạ cánh nhẹ nhàng.
Tờ Asia Times ngày 24/10 đánh giá GJ-X làm “nâng mức rủi ro chiến lược trên Thái Bình Dương”. Nếu so với Hongdu GJ-11 Sharp Sword (GJ-11 “Lợi Kiếm”) chỉ có sải cánh 14 m và ở cấp chiến thuật, thì GJ-X dường như đã bước lên cấp chiến lược.
Trong khi Mỹ phải chi hàng chục tỷ USD để phát triển B-21 Raider và chỉ vừa bay thử năm 2023, thì Trung Quốc tung ra một phiên bản không người lái, có độ rủi ro thấp hơn, dễ sản xuất hàng loạt – khiến bài toán cân bằng chiến lược Mỹ - Trung thay đổi rõ rệt.
The War Zone thậm chí nhấn mạnh: bố cục của GJ-X bắt nguồn từ một thiết kế khái niệm cũ của Northrop Grumman (Mỹ), nhưng Trung Quốc đã biến bản vẽ thành sản phẩm thực tế với tốc độ phát triển “khiến người ta khó theo kịp”.
Tờ Economic Times ngày 20/10, viết: chuyến bay đầu tiên của GJ-X xác nhận khả năng đa nhiệm của nó: có thể trinh sát tầm cao hoặc tấn công chính xác. Khi kết hợp với vũ khí siêu vượt âm hoặc tên lửa hành trình phóng từ trên không, nó trở thành “ác mộng” cho căn cứ và hải quân Mỹ ở tiền tuyến.
Không có phi công, nên GJ-X có thể bay hàng chục giờ liên tục, thực hiện tuần tra dài ngày, đây là ưu thế mà các máy bay có người lái không thể theo kịp.
Trong hai năm qua, Trung Quốc liên tục ra mắt các mẫu máy bay tàng hình mới như H-20, J-36, J50, J-XDS… GJ-X là bước tiếp theo, cho thấy chuỗi nghiên cứu – sản xuất trong nước của họ đã đạt độ liền mạch cao.
Truyền thông Trung Quốc cho rằng GJ-X không phải là phiên bản không người lái của máy bay ném bom chiến lược có người lái H-20, do Tập đoàn Hàng không Tây An phát triển, tải trọng lớn hơn 20 tấn, tầm bay trên 10.000 km, được xác nhận bắt đầu nghiên cứu phát triển từ 2016 nhưng đến nay vẫn chưa công bố bay thử.
