Tiếp tục tìm hiểu về hoạt động đấu thầu của Công ty TNHH Tư vấn và Xây dựng Nguyên Quang (mã số thuế 5901196318), Báo Tri thức và Cuộc sống ghi nhận một lịch sử đấu thầu "không vết trầy". Tính đến tháng 3/2026, nhà thầu này đã tham gia 10 gói thầu và đều trúng thầu với vai trò độc lập, tổng giá trị trúng thầu đạt hơn 5,3 tỷ đồng.
Đáng chú ý, 100% các gói thầu này đều được thực hiện thông qua hình thức chỉ định thầu hoặc chỉ định thầu rút gọn. Phân tích dữ liệu từ hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cho thấy, tỷ lệ chênh lệch giữa giá trúng thầu và giá gói thầu của doanh nghiệp này rất thấp. Cụ thể, có tới 80% số gói thầu trúng với giá bằng 100% giá dự toán và 20% còn lại có mức giảm giá dưới 1%.
Tại Trường Cao đẳng nghề số 21, gói thầu XD-01 thi công sửa chữa nhà ở cán bộ thực hiện trong 12 ngày (tháng 12/2025) hay gói sửa chữa cơ sở Dĩ An (tháng 3/2026) đều cho thấy tỷ lệ tiết kiệm cho ngân sách rất "khiêm tốn". Điều này đặt ra dấu hỏi về tính cạnh tranh khi chủ đầu tư thực hiện quy trình chỉ định thầu rút gọn theo quy định tại Điều 43 Nghị định 214/2025/NĐ-CP.
Luật sư Võ Quang Vinh (Đoàn Luật sư Vĩnh Long) nhận định: "Mục đích cốt lõi của đấu thầu là tìm ra nhà thầu có năng lực tốt nhất với giá cả cạnh tranh nhất. Khi hình thức chỉ định thầu được lặp đi lặp lại cho một nhà thầu duy nhất, chủ đầu tư cần phải chứng minh được tính cấp thiết và hiệu quả vượt trội so với việc đấu thầu rộng rãi. Đặc biệt, theo Thông tư 79/2025/TT-BTC, việc đăng tải thông tin và lựa chọn nhà thầu trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia phải đảm bảo tính công khai tối đa".
Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, mặc dù đăng ký đa dạng ngành nghề từ xây dựng công trình công ích đến điện, viễn thông, nhưng năng lực tài chính của Công ty TNHH Tư vấn và Xây dựng Nguyên Quang chỉ được phần mềm phân tích đánh giá ở mức trung bình (1,08 điểm). Trong khi đó, năng lực kinh nghiệm lại đạt mức cao (9,02 điểm) nhờ vào việc liên tục được giao các gói thầu chỉ định.
Trao đổi về vấn đề này, chuyên gia đấu thầu Lê Tấn Việt cho rằng: "Việc nhà thầu trúng thầu dày đặc tại một địa phương hoặc một chủ đầu tư qua hình thức chỉ định thầu là một dấu hiệu cần các cơ quan chức năng lưu tâm. Hiệu quả kinh tế không chỉ nằm ở số tiền giảm giá mà còn ở chất lượng công trình và sự minh bạch trong việc tạo cơ hội bình đẳng cho các doanh nghiệp khác cùng tham gia".
Quan sát của Báo Tri thức và Cuộc sống cho thấy, bối cảnh hành chính từ ngày 01/07/2025 tại Gia Lai đã có những thay đổi lớn về sắp xếp đơn vị cấp xã. Việc Công ty TNHH Tư vấn và Xây dựng Nguyên Quang có trụ sở tại xã Đak Đoa (sau khi sáp nhập từ xã Nhơn Lộc và xã Nhơn Tân theo Nghị quyết 1664/NQ-UBTVQH15) vẫn duy trì được "vị thế" tại Trường Cao đẳng nghề số 21 cho thấy mối quan hệ gắn kết chặt chẽ giữa nhà thầu và chủ đầu tư qua nhiều thời kỳ.
Dư luận mong chờ Trường Cao đẳng nghề số 21 lựa chọn nhà thầu chất lượng đối với các gói thầu XD-01 nêu trên, nhằm đảm bảo nguồn vốn chi phí đào tạo được sử dụng một cách hiệu quả và minh bạch nhất theo đúng quy định pháp luật hiện hành.
Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.
HÌNH THỨC CHỈ ĐỊNH THẦU – DANH MỤC ÁP DỤNG VÀ RÀO CẢN PHÁP LÝ CHI TIẾT
Hình thức chỉ định thầu được quy định nghiêm ngặt tại Điều 23 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (đã được sửa đổi bởi Luật số 57/2024 và Luật số 90/2025). Đây là hình thức lựa chọn nhà thầu đặc thù, chỉ được áp dụng trong các trường hợp giới hạn nhằm đảm bảo tính cấp bách hoặc tính chuyên biệt của gói thầu. Cụ thể, luật cho phép chỉ định thầu đối với các gói thầu cấp bách nhằm bảo vệ chủ quyền, an ninh quốc gia; khắc phục sự cố thiên tai, hỏa hoạn; hoặc các gói thầu duy trì hoạt động của cơ sở y tế trong trường hợp cấp bách.
Chi tiết hơn, Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP đã cụ thể hóa các nhóm trường hợp này. Nhóm đầu tiên là các gói thầu có yêu cầu cấp bách, khẩn cấp như: ngăn chặn nguy hại đến tính mạng và tài sản cộng đồng; gói thầu mua thuốc, thiết bị y tế để cấp cứu người bệnh; hoặc phục vụ công tác phòng, chống dịch bệnh theo chỉ đạo. Đặc biệt, trong bối cảnh năm 2026, Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định tại điểm đ khoản 2 Điều 78 về việc áp dụng chỉ định thầu đối với gói thầu sửa chữa, cải tạo trụ sở làm việc, nhà lưu trú công vụ cho cán bộ, công chức cấp tỉnh, cấp xã để phục vụ việc sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức bộ máy nhà nước.
Về hạn mức giá, khoản 4 Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định chỉ định thầu áp dụng cho gói thầu thuộc dự toán mua sắm không hình thành dự án có giá không quá 500 triệu đồng. Đối với các gói thầu thuộc dự án, hạn mức là không quá 800 triệu đồng cho dịch vụ tư vấn và không quá 02 tỷ đồng cho các gói thầu phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp. Ngoài ra, các gói thầu có tính chất đặc thù về công nghệ, bản quyền hoặc chỉ có duy nhất một nhà thầu có khả năng thực hiện cũng thuộc phạm vi áp dụng chỉ định thầu.
Tuy nhiên, việc áp dụng chỉ định thầu thông thường phải đáp ứng đủ 03 điều kiện tại khoản 2 Điều 79 Nghị định 214/2025/NĐ-CP: Có kế hoạch lựa chọn nhà thầu được duyệt; có kế hoạch bố trí vốn (trừ đấu thầu trước); và có dự toán được phê duyệt