Tháng 7/2026, Tòa án Nhân dân Trung cấp thành phố Thương Khâu, tỉnh Hà Nam, Trung Quốc, công khai phán quyết phúc thẩm vụ tranh chấp tiền gửi tiết kiệm. Tòa bác kháng cáo của ngân hàng, giữ nguyên phán quyết sơ thẩm, theo đó ngân hàng phải thanh toán cho người gửi 17.900 NDT (hơn 69 triệu đồng) tiền gốc cùng khoản lãi tương ứng.
Cầm sổ tiết kiệm đến ngân hàng nhưng không được rút hết tiền
Theo phán quyết của tòa, người đàn ông họ Lý, 62 tuổi, là người huyện Dân Quyền, tỉnh Hà Nam. Ngày 10/5/1999, ông mở tài khoản tại một chi nhánh ngân hàng ở huyện Dân Quyền và bắt đầu thực hiện các giao dịch gửi, rút tiền tại đây.
Sau khi rút 800 NDT khỏi tài khoản vào ngày 24/8/2004, sổ tiết kiệm của ông Lý ghi nhận số dư còn 35.900 NDT (hơn 138 triệu đồng). Tuy nhiên, khi tiếp tục đến ngân hàng để rút số tiền này, ông không thể thực hiện giao dịch. Sau nhiều lần làm việc, ngân hàng đồng ý chi trả cho ông Lý thêm 18.000 NDT (hơn 69 triệu đồng), nhưng vẫn từ chối thanh toán 17.900 NDT còn lại.
Cho rằng sổ tiết kiệm là căn cứ xác nhận quyền sở hữu đối với khoản tiền, ông Lý khởi kiện ngân hàng, yêu cầu hoàn trả 17.900 NDT tiền gốc cùng toàn bộ khoản lãi phát sinh.
Ngân hàng khẳng định không tìm thấy dữ liệu giao dịch
Tại phiên tòa sơ thẩm, ngân hàng lập luận rằng không loại trừ khả năng số tiền trong tài khoản của ông Lý đã được rút thông qua thủ tục báo mất sổ. Tuy nhiên, ngân hàng không cung cấp được tài liệu chứng minh khoản tiền đã thực sự được rút theo phương thức này.
Tòa án huyện Dân Quyền cho rằng giữa ông Lý và ngân hàng đã hình thành quan hệ hợp đồng tiền gửi hợp pháp, có hiệu lực. Ngân hàng có nghĩa vụ bảo đảm an toàn tiền gốc và thanh toán lãi theo thỏa thuận.
Trong khi sổ tiết kiệm vẫn thể hiện tài khoản có số dư, ngân hàng phải thực hiện nghĩa vụ thanh toán khoản tiền gửi cho khách hàng. Tiền lãi sẽ được tính theo lãi suất tiền gửi không kỳ hạn cùng thời kỳ, được tính từ ngày 24/8/2004 cho đến khi ngân hàng hoàn tất việc thanh toán.
Ngày 27/3/2026, Tòa án huyện Dân Quyền tuyên ngân hàng phải trả ông Lý 17.900 NDT tiền gốc cùng khoản lãi tương ứng, đồng thời bác các yêu cầu khác của ông. Không đồng ý với phán quyết, ngân hàng đã kháng cáo lên Tòa án Nhân dân Trung cấp thành phố Thương Khâu, đề nghị bác toàn bộ yêu cầu của ông Lý.
Phía ngân hàng cho biết đã nhiều lần kiểm tra hệ thống nhưng không tìm thấy thông tin về khoản tiền gửi mà ông Lý yêu cầu, đồng thời không có hồ sơ mở tài khoản hay lịch sử giao dịch để đối chiếu.
Ảnh minh họa: Internet
Ngân hàng cũng lập luận rằng ông Lý đã không yêu cầu thanh toán khoản tiền này trong một thời gian dài. Xét theo thông lệ hoạt động ngân hàng, không loại trừ khả năng ông đã từng làm thủ tục báo mất sổ để rút tiền hoặc đã tất toán tài khoản.
Một lý do khác được ngân hàng đưa ra là các tổ chức tài chính chỉ có nghĩa vụ lưu trữ chứng từ trong thời hạn nhất định. Đối với các giao dịch đã phát sinh hơn 20 năm, ngân hàng cho rằng việc không còn lưu giữ đầy đủ chứng từ là điều khách quan. Tuy nhiên, lập luận này không được tòa án phúc thẩm chấp nhận.
Phán quyết cuối cùng
Ở cấp phúc thẩm, Tòa án Nhân dân Trung cấp thành phố Thương Khâu xác định các tình tiết chính của vụ án không thay đổi so với cấp sơ thẩm.
Theo hội đồng xét xử, để chứng minh giữa mình và ngân hàng tồn tại quan hệ tiền gửi, ông Lý đã cung cấp sổ tiết kiệm. Trên sổ thể hiện rõ số tài khoản, tên chủ tài khoản, các giao dịch gửi và rút tiền, đồng thời có dấu xác nhận của tổ chức tín dụng.
Tòa cho rằng đây là chứng từ xác lập quyền của người gửi tiền đối với khoản tiền gửi tại ngân hàng. Sau khi ông Lý đưa ra chứng cứ ban đầu này, trách nhiệm chứng minh chuyển sang phía ngân hàng. Nếu ngân hàng cho rằng khoản tiền đã được rút hoặc tài khoản đã được tất toán, ngân hàng phải đưa ra các tài liệu tương ứng như chứng từ rút tiền, hồ sơ báo mất hoặc thủ tục đóng tài khoản.
Trong khi đó, ngân hàng chỉ đưa ra lập luận rằng “không tìm thấy dữ liệu trong hệ thống”, không cung cấp được chứng cứ chứng minh ông Lý đã nhận khoản tiền 17.900 NDT còn thiếu.
Theo tòa, việc dữ liệu nội bộ của ngân hàng có thể bị ảnh hưởng bởi quá trình chuyển đổi hệ thống hoặc lưu trữ không đầy đủ thuộc về rủi ro trong hoạt động và quản lý của ngân hàng, không thể chuyển trách nhiệm này sang cho khách hàng. Do không thể cung cấp chứng cứ chứng minh khoản tiền đã được thanh toán, ngân hàng phải chịu hậu quả bất lợi về mặt chứng minh.
Trong quá trình xét xử, ngân hàng còn cho rằng khoản tiền trong vụ án có thể liên quan đến quan hệ vay mượn cá nhân giữa ông Lý và một người tên Hồ, người từng giữ chức vụ tại một tổ chức tín dụng. Tuy nhiên, ngân hàng không đưa ra được bằng chứng để chứng minh lập luận này.
Tòa án nhận định ông Lý đang nắm giữ sổ tiết kiệm chính thức do chi nhánh ngân hàng phát hành và yêu cầu của ông dựa trên quan hệ hợp đồng tiền gửi với ngân hàng. Do đó, việc ông Lý yêu cầu chính ngân hàng thực hiện nghĩa vụ thanh toán tiền gửi là có căn cứ về hợp đồng và pháp luật Trung Quốc.
Ngày 30/4/2026, Tòa án Nhân dân Trung cấp thành phố Thương Khâu đưa ra phán quyết phúc thẩm, bác kháng cáo của ngân hàng và giữ nguyên bản án sơ thẩm.
Theo phán quyết, ngân hàng phải thanh toán cho ông Lý 17.900 NDT tiền gốc cùng khoản lãi được tính theo quy định cho đến khi hoàn tất nghĩa vụ thanh toán. Vụ việc kết thúc tại đây.
(Theo The Paper)
