Tại Triển lãm Hàng không Singapore, tập đoàn quốc phòng Thụy Điển Saab cho biết đã đề xuất tiêm kích Gripen E cho Chính phủ Ấn Độ, đi kèm một kế hoạch công nghiệp quy mô lớn bao trùm thiết kế, sản xuất và bảo đảm kỹ thuật. Theo Saab, chương trình này có thể huy động hơn 300 doanh nghiệp tham gia, từ các nhà thầu cấp 1 đến các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong chuỗi cung ứng quốc phòng Ấn Độ.
Theo The Economic Times ngày 9/2/2026, Saab định vị Gripen E như một giải pháp bổ trợ cho các tiêm kích Rafale và Tejas hiện có của Không quân Ấn Độ (IAF), đồng thời giúp giải quyết tình trạng thiếu hụt phi đội và nhu cầu hiện đại hóa dài hạn. Hãng cho biết việc bàn giao máy bay có thể bắt đầu sớm nhất từ năm thứ ba sau khi ký hợp đồng, cho phép tăng nhanh số lượng tiêm kích sẵn sàng chiến đấu.
Phát biểu tại triển lãm, ông Mikael Franzén - Giám đốc Marketing Gripen và Phó Chủ tịch mảng Hàng không của Saab - cho biết đề xuất dành cho Ấn Độ không chỉ dừng ở việc mua sắm máy bay, mà hướng tới xây dựng một hệ sinh thái hàng không - vũ trụ nhiều tầng. Theo kế hoạch, các máy bay Gripen E ban đầu sẽ được sản xuất tại Thụy Điển, sau đó nhanh chóng chuyển dây chuyền sang Ấn Độ, với tốc độ tăng công suất cao. Saab nhấn mạnh gói công nghiệp này bao gồm thiết kế, sản xuất và bảo dưỡng trong nước, tạo nền tảng cho năng lực tự chủ lâu dài.
Gripen E được trang bị radar AESA Raven ES-05, hệ thống tìm kiếm - theo dõi hồng ngoại (IRST) và tổ hợp tác chiến điện tử tích hợp, cung cấp khả năng bao phủ 360 độ. Kiến trúc hệ thống nhiệm vụ mô-đun cho phép Không quân Ấn Độ tự phát triển, tích hợp và chứng nhận phần mềm của riêng mình mà không phụ thuộc chặt chẽ vào nhà sản xuất - một điểm khác biệt so với Rafale, vốn gắn liền với chu kỳ nâng cấp do nhà sản xuất kiểm soát.
Về mặt tác chiến, Saab cho rằng Gripen E có thể lấp khoảng trống giữa Rafale và Tejas. Trong khi Rafale là tiêm kích đa nhiệm hạng nặng, tối ưu cho các nhiệm vụ tấn công tầm xa và mang tải lớn, thì Tejas được phát triển nhằm bổ sung số lượng ở phân khúc nhẹ hơn và thúc đẩy sản xuất nội địa. Gripen E được định vị là tiêm kích hạng trung có thể đưa vào biên chế nhanh và với số lượng lớn, phù hợp với bối cảnh IAF đang vận hành dưới mức biên chế cho phép 42 phi đội.
Một lợi thế khác của Gripen E là mô hình triển khai phân tán. Máy bay được thiết kế để hoạt động từ các căn cứ dã chiến, đường băng ngắn hoặc thậm chí đường bộ, với thời gian tiếp nhiên liệu và nạp vũ khí cho nhiệm vụ không đối không dưới 15 phút cùng số lượng nhân lực mặt đất hạn chế. Cách tiếp cận này giúp tăng khả năng sống sót trước các mối đe dọa tấn công tầm xa và giảm phụ thuộc vào các căn cứ không quân cố định.
Về cấu hình, Gripen E là tiêm kích đa nhiệm một chỗ ngồi thuộc dòng E/F, dài 15,2 m, sải cánh 8,6 m, trọng lượng cất cánh tối đa 16.500 kg. Máy bay sử dụng động cơ GE F414G lực đẩy 98 kN, đạt tốc độ trên Mach 2 và giới hạn cơ động +9 g. Gripen E có 10 điểm treo vũ khí, hỗ trợ tiếp nhiên liệu trên không và được trang bị pháo Mauser BK 27 mm.
Trong bối cảnh Không quân Ấn Độ đang đối mặt với việc nhiều máy bay cũ nghỉ hưu trong khi tiến độ tiếp nhận thay thế chậm, Saab cho rằng Gripen E có thể đồng thời giải quyết bài toán số lượng, năng lực tác chiến và phát triển công nghiệp. Đề xuất tại Singapore Airshow vì thế không chỉ là một thương vụ bán máy bay, mà là nỗ lực của Saab nhằm chen chân vào chiến lược hiện đại hóa dài hạn của lực lượng không quân lớn thứ tư thế giới.
Gripen E đáp ứng trực diện bài toán thiếu hụt phi đội của Không quân Ấn Độ nhờ khả năng đưa vào biên chế nhanh, chi phí vận hành thấp và mô hình khai thác linh hoạt. Là tiêm kích hạng trung, Gripen E có thể đảm nhiệm phần lớn nhiệm vụ phòng không và tác chiến chiến thuật, giúp giảm tải cho Rafale đắt tiền hơn. Thiết kế tối ưu cho triển khai phân tán, thời gian quay vòng ngắn và kiến trúc mở cho phép IAF chủ động nâng cấp, khiến Gripen E trở thành lựa chọn thực dụng để vừa khôi phục số lượng, vừa duy trì năng lực tác chiến hiện đại.