Nghị định số 178/2024/NĐ-CP và Nghị định số 67/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 178/2024/NĐ-CP là chính sách nhân văn, phù hợp với chủ trương của Đảng, Nhà nước về sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, sắp xếp đơn vị hành chính của cả hệ thống chính trị.

Rà soát, xử lý từng trường hợp

Theo ông Vũ Hải Nam, Vụ trưởng Vụ Tổ chức - Biên chế (Bộ Nội vụ), về cơ bản, trong quá trình triển khai Nghị định số 178/2024/NĐ-CP, Bộ Nội vụ nhận thấy các bộ, ngành, địa phương và cơ quan thuộc khối Đảng, đoàn thể, Quốc hội đã thực hiện tốt chính sách, kịp thời giải quyết cho các đối tượng chịu tác động từ việc tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị.

Theo Kiểm toán Nhà nước, việc thực hiện chính sách, chế độ đối với cán bộ, công chức, viên chức trong quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy theo Nghị định số 178/2024/NĐ-CP và Nghị định số 67/2025/NĐ-CP đã kịp thời cụ thể hóa chủ trương của Đảng và Nhà nước về sắp xếp tổ chức bộ máy gắn với cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.

Trên cơ sở kết quả kiểm toán chọn mẫu tại một số bộ, cơ quan Trung ương và địa phương, Kiểm toán Nhà nước đã tổng hợp một số vấn đề vi phạm, sai sót liên quan đến việc ban hành văn bản hướng dẫn thực hiện; thẩm định, phê duyệt đối tượng tinh giản biên chế; thực hiện chi trả cho các đối tượng hưởng chính sách.

Bộ Nội vụ đã đề nghị các bộ, ngành, địa phương khẩn trương hoàn thành rà soát, gửi báo cáo về Bộ trước ngày 15/9/2026, trong đó giải trình cụ thể từng trường hợp được Kiểm toán Nhà nước kiến nghị.

Trên cơ sở báo cáo của các đơn vị, Bộ Nội vụ sẽ tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền. Mục tiêu là xác định rõ những vấn đề Kiểm toán Nhà nước kiến nghị; trường hợp cần thiết phải khắc phục thì thực hiện khắc phục, những thiếu sót, vi phạm thì xử lý; đồng thời xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, tổ chức trong quá trình xem xét, giải quyết chính sách.

Chi trả sai phải thu hồi ngân sách

Theo ông Vũ Hải Nam, qua theo dõi và tổng hợp sơ bộ số liệu từ Kiểm toán Nhà nước, các bộ, ngành, địa phương thực hiện chính sách tương đối tốt. Số lượng trường hợp thuộc diện kiến nghị của Kiểm toán Nhà nước không lớn, chiếm chưa tới 1%, khoảng 0,3%.

Các vấn đề được Kiểm toán Nhà nước kiến nghị chủ yếu nằm ở khâu tổ chức thực hiện. Chính sách được ban hành kịp thời, trong khi các bộ, ngành, địa phương cũng triển khai khẩn trương. Do đó, quá trình thực hiện trong thời gian ngắn có thể phát sinh những cách hiểu hoặc cách làm chưa thực sự nhất quán.

Về cách thức xử lý khi phát hiện sai phạm, ông Vũ Hải Nam cho biết, sau khi xác định các trường hợp có sai phạm, các bộ, ngành, địa phương phải chủ động khắc phục, xử lý kịp thời và thu hồi ngân sách Nhà nước đối với khoản đã chi trả sai.

Đối với các trường hợp muốn quay trở lại làm việc, việc tiếp tục bố trí, sử dụng những người này thuộc trách nhiệm của địa phương. Căn cứ nhu cầu sử dụng, vị trí việc làm và chỉ tiêu biên chế, địa phương có trách nhiệm xem xét bố trí đối với trường hợp vẫn có nguyện vọng tiếp tục làm việc cho Nhà nước.

Các cơ quan, tổ chức liên quan có trách nhiệm xem xét, giải quyết theo thẩm quyền.

Sai sót có thể phát sinh khi triển khai chính sách mới

Thứ trưởng Bộ Nội vụ Vũ Chiến Thắng khẳng định, việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy là một cuộc cách mạng chưa có tiền lệ, được triển khai trong thời gian ngắn, với yêu cầu cao và khối lượng công việc lớn. Vì vậy, quá trình thực hiện khó tránh khỏi những vấn đề phát sinh, từ cách hiểu, nhận thức đến cách tổ chức thực hiện và áp dụng các văn bản.

Theo Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng, mục tiêu của Nghị định số 178/2024/NĐ-CP không phải là giảm con người, giảm số lượng, mà là tinh giản để nâng cao chất lượng đội ngũ, năng lực thực thi công vụ, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới.

Tuy nhiên, trong quá trình vận hành một chính sách mới trên phạm vi rộng và phức tạp, việc tổ chức thực hiện liên quan đến trách nhiệm, nhận thức, cách làm và cách hiểu của từng cơ quan, đơn vị. Do đó, có thể có những nơi, những thời điểm thực hiện chưa đúng, chưa đầy đủ, dẫn đến những sai sót, sai phạm được Kiểm toán Nhà nước chỉ ra.

Ngay sau khi có các kiến nghị của Kiểm toán Nhà nước và thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Nội vụ đã ban hành văn bản yêu cầu các bộ, ngành, địa phương rà soát, khắc phục những vấn đề được chỉ ra.

Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng cho biết, đến nay, Bộ Nội vụ đang tiếp tục tổng hợp ý kiến của các bộ, ngành, địa phương để có báo cáo tổng thể. Các đơn vị, địa phương cần chủ động rà soát, khắc phục trên tinh thần xử lý nghiêm sau khi có kết quả rà soát.