Mới đây, Saudi Arabia và Singapore công bố kế hoạch thiết lập cơ chế lưu trữ dầu thô của quốc gia Trung Đông tại Jurong Rock Caverns, hệ thống kho chứa ngầm nằm dưới đảo Jurong. Theo Bộ trưởng Năng lượng, Thương mại và Công nghiệp Singapore Tan See Leng, kế hoạch dự kiến được triển khai từ nửa cuối năm 2027. Saudi Aramco sẽ ký biên bản ghi nhớ với Cơ quan Quản lý Thị trường Năng lượng Singapore (EMA) và tập đoàn JTC. Các bên đặt mục tiêu hoàn tất đàm phán trong vài tháng tới.
Kế hoạch được đưa ra sau khi chiến sự Mỹ - Israel với Iran gây gián đoạn nghiêm trọng nguồn cung năng lượng vận chuyển qua eo biển Hormuz tới châu Á. Nhiều quốc gia phải sử dụng dầu dự trữ, làm dấy lên lo ngại về lượng tồn kho trên toàn cầu. Trước khi xung đột xảy ra, khoảng 2/3 lượng dầu nhập khẩu của châu Á đến từ Trung Đông.
Jurong Rock Caverns là một trong những công trình lưu trữ năng lượng đặc biệt của Singapore. Hệ thống hang đá nằm ở độ sâu khoảng 150 m dưới mặt đất, tương đương chiều cao của một tòa nhà khoảng 40-50 tầng nếu đặt theo phương thẳng đứng. Các kho ngầm có khả năng chứa tối đa 1,47 triệu m3 hydrocarbon lỏng, tương đương khoảng 9 triệu thùng, gồm dầu thô và condensate.
Việc đặt dầu tại Singapore giúp Saudi Arabia đưa một phần nguồn cung đến gần hơn với những khách hàng quan trọng tại châu Á, thay vì toàn bộ lượng dầu phải bắt đầu hành trình từ Trung Đông mỗi khi xuất hiện nhu cầu.
Bộ trưởng Năng lượng Saudi Arabia, Hoàng tử Abdulaziz bin Salman Al-Saud, cho rằng đưa nguồn cung đến gần các thị trường chủ chốt tại châu Á sẽ giúp mạng lưới cung ứng linh hoạt hơn, đồng thời hỗ trợ Singapore tăng khả năng đảm bảo nguồn cung và chuẩn bị cho những tình huống gián đoạn.
Đối với Singapore, kế hoạch cũng củng cố khả năng chống chịu của hệ thống năng lượng nếu một cú sốc nguồn cung tương tự xảy ra.
Saudi Arabia thực tế đã sử dụng mô hình này tại một số nền kinh tế lớn ở Đông Á. Saudi Aramco hiện lưu trữ dầu thô tại Nhật Bản và Hàn Quốc. Theo các thỏa thuận này, chính quyền sở tại được ưu tiên mua lượng dầu nằm trong kho nếu xảy ra tình trạng thiếu hụt nguồn cung bất ngờ.
Tại Okinawa, sức chứa dầu dành cho Aramco đã được nâng lên 8,2 triệu thùng vào tháng 9/2017 theo thỏa thuận với cơ quan dầu khí và kim loại quốc gia Nhật Bản.
Năm 2023, Aramco tiếp tục ký thỏa thuận với Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Hàn Quốc (KNOC), cho phép công ty Saudi Arabia lưu trữ 5,3 triệu thùng dầu tại các cơ sở dự trữ ở cảng Ulsan trong 5 năm.
Kế hoạch tại Singapore xuất hiện trong bối cảnh nhiều quốc gia châu Á xem xét lại khả năng chống chịu trước các cú sốc năng lượng. Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc đã xây dựng những kho dự trữ dầu quy mô lớn. Tuy nhiên, phần lớn nền kinh tế châu Á khác có lượng dự phòng hạn chế hơn nếu nguồn cung quốc tế đột ngột gián đoạn.
Nhật Bản cũng đang đàm phán với các quốc gia trong khu vực nhằm tăng dự trữ dầu thông qua sáng kiến Đối tác Tăng cường Khả năng Chống chịu Năng lượng và Tài nguyên châu Á (POWERR Asia). Sáng kiến được Thủ tướng Sanae Takaichi đề xuất hồi đầu năm và đi kèm gói hỗ trợ tài chính trị giá 10 tỷ USD.
Theo Reuters
