Từ dữ liệu khoa học quốc tế đến định hướng nghiên cứu
Tại hội thảo, TS. Lê Văn Út - Phó Hiệu trưởng phụ trách nghiên cứu khoa học, kiêm Viện trưởng Viện Đo lường khoa học và Chính sách quản trị nghiên cứu (Viện SARAP) thuộc HSU, nhấn mạnh vai trò của KHXH&NV trong việc nghiên cứu con người, xã hội, văn hóa, lịch sử và các thiết chế; đồng thời cung cấp luận cứ khoa học cho hoạch định chính sách và giải quyết những vấn đề thực tiễn của đất nước.
Trong báo cáo giới thiệu những kết quả nghiên cứu mới nhất của Viện SARAP, TS. Lê Văn Út cho biết: theo dữ liệu Web of Science (WoS) được khảo sát, Việt Nam đứng thứ 59 thế giới về số lượng công bố trong lĩnh vực KHXH&NV. Từ việc phân tích 1.000 công bố mới nhất, Viện xác định năm hướng nghiên cứu nổi bật: quản trị, chính sách và phát triển; sức khỏe, chăm sóc và trải nghiệm sống; văn hóa, nghệ thuật, truyền thông và bản sắc; ngôn ngữ, ngôn ngữ học và dịch thuật; trí tuệ nhân tạo, pháp luật và quản trị số.
TS. Lê Văn Út cũng trình bày phương pháp phân tích trích dẫn từ các công trình được chỉ mục trong WoS đối với bài báo trên Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam, trong đó có VMOST Journal of Social Sciences and Humanities. Theo ông, đây là cơ sở để các tạp chí đánh giá mức độ hiện diện học thuật, xây dựng chiến lược nâng cao chất lượng và hướng đến các cơ sở dữ liệu quốc tế uy tín như WoS và Scopus.
"Việt Nam có nhiều chất liệu nghiên cứu phong phú. Những vấn đề xuất phát từ thực tiễn Việt Nam nếu được nghiên cứu bằng phương pháp phù hợp và đặt trong bối cảnh tri thức quốc tế hoàn toàn có thể tạo ra những đóng góp học thuật có giá trị toàn cầu" - TS. Lê Văn Út chia sẻ. Ông khẳng định việc lựa chọn đề tài cũng cần quan tâm đến những vấn đề đang được cộng đồng học thuật quốc tế thảo luận để nâng cao cơ hội công bố.
Mở rộng kênh công bố chuyên ngành
Để phát triển nghiên cứu khoa học, ngoài năng lực của nhà nghiên cứu, cần có những tạp chí uy tín, diễn đàn học thuật chất lượng và cơ hội hợp tác hiệu quả. Bà Phạm Thị Minh Nguyệt - Phó Tổng Biên tập Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam, cho biết VMOST Journal of Social Sciences and Humanities là ấn phẩm khoa học bằng tiếng Anh, xuất bản ba số mỗi năm, hướng đến mở rộng kết nối với cộng đồng nghiên cứu trong nước và quốc tế, đồng thời tạo thêm kênh công bố cho các công trình thuộc lĩnh vực KHXH&NV.
Tại hội thảo, bà cũng giới thiệu quy trình tiếp nhận, phản biện và xuất bản bản thảo thông qua hệ thống ScholarOne Manuscripts, nhấn mạnh các yêu cầu về tính nguyên gốc, phản biện kín, minh bạch thông tin và chuẩn mực học thuật. Những thông tin này giúp giảng viên, nhà nghiên cứu chủ động hoàn thiện bản thảo theo yêu cầu của tạp chí, qua đó góp phần nâng cao chất lượng công bố.
TS.BS. Nguyễn Thị Hương Giang, Tổng Biên tập Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam, và TS. Lê Văn Út, Phó Hiệu trưởng HSU, trao đổi về quy trình xét duyệt bài báo của tạp chí.
Nhiều câu hỏi nghiên cứu mới từ những chuyển động thực tiễn
Những chuyển động trong công nghệ, giáo dục và kinh tế đang đặt ra nhiều câu hỏi mới cho nghiên cứu KHXH&NV. Các tham luận tại hội thảo đã tiếp cận những vấn đề này từ nhiều góc độ.
TS.BS. Nguyễn Thị Hương Giang, Tổng Biên tập Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam, và TS. Lê Văn Út, Phó Hiệu trưởng HSU, tặng hoa tri ân các diễn giả tại hội thảo.
Trong lĩnh vực truyền thông và marketing, TS. Đoàn Thị Ngọc Thúy - Trưởng khoa Marketing - Truyền thông HSU, đại diện nhóm giảng viên trình bày những cơ hội ứng dụng trí tuệ nhân tạo tạo sinh (GenAI), đồng thời phân tích các rủi ro về tính xác thực, quyền riêng tư, bản quyền và thiên lệch. Tham luận nhấn mạnh vai trò của con người trong việc định hướng, kiểm chứng và chịu trách nhiệm khi ứng dụng GenAI.
Ở lĩnh vực giáo dục, TS. Phan Trịnh Hoàng Dạ Thi - Phó Trưởng khoa Ngôn ngữ - Tâm lý HSU, đại diện nhóm nghiên cứu trình bày các yếu tố có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần người học, như việc sử dụng điện thoại và mạng xã hội quá mức, áp lực phải liên tục cập nhật thông tin, cảm giác sợ bỏ lỡ và xu hướng tìm đến AI như một chỗ dựa tinh thần. Tham luận đề xuất mô hình hỗ trợ ba tầng, cung cấp cơ sở tham khảo để các cơ sở giáo dục tiếp cận vấn đề sức khỏe tinh thần của người học một cách toàn diện hơn.
Trong lĩnh vực du lịch và khách sạn, ThS. Lê Âu Ngân Anh - Phó Trưởng khoa phụ trách Khoa Du lịch - Nhà hàng - Khách sạn HSU, đưa ra góc nhìn về tác động của các sự kiện âm nhạc quy mô lớn (concert) đối với thị trường lưu trú. Theo đó, cần xem xét công suất phòng, giá phòng bình quân và doanh thu phòng trước, trong và sau sự kiện để đánh giá tác động đối với hoạt động kinh doanh khách sạn và xây dựng chiến lược phù hợp.
Vấn đề đổi mới nghiên cứu, giảng dạy và đẩy mạnh công bố quốc tế trong lĩnh vực lịch sử được đề cập trong tham luận của TS. Huỳnh Đức Thiện - Trưởng Bộ môn Lịch sử xã hội Việt Nam, Khoa Việt Nam học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP.HCM. Theo ông, việc đặt lịch sử Việt Nam trong tiến trình lịch sử khu vực và thế giới, đồng thời đưa các kết quả nghiên cứu đến với cộng đồng học thuật quốc tế, góp phần mở rộng góc nhìn và thúc đẩy những cách tiếp cận toàn diện hơn.
Hội thảo quy tụ đại diện lãnh đạo, giảng viên và nhà nghiên cứu đến từ nhiều trường đại học.
Thông qua hội thảo, HSU và Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam tăng cường kết nối cộng đồng nghiên cứu, chia sẻ định hướng xuất bản và mở rộng cơ hội công bố. Những hoạt động này góp phần thúc đẩy nghiên cứu KHXH&NV gắn với thực tiễn Việt Nam, đối thoại với tri thức quốc tế và tạo ra những đóng góp thiết thực cho xã hội.
