Stratolaunch Roc, còn được gọi là Model 351, là máy bay có sải cánh lớn nhất thế giới, được thiết kế để vận chuyển những phương tiện kích thước lớn lên độ cao cần thiết trước khi thả chúng để thực hiện nhiệm vụ.
Thay vì phóng phương tiện thử nghiệm từ mặt đất, Roc đóng vai trò như một bệ phóng trên không. Máy bay đưa tải trọng lên độ cao định trước, sau đó thả phương tiện để nó tự kích hoạt hệ thống đẩy và tiếp tục hành trình.
Theo Stratolaunch, phương thức này tạo điều kiện cho các chiến dịch thử nghiệm công nghệ hoạt động ở tốc độ trên Mach 5, đồng thời giúp các nhiệm vụ có thể được tổ chức linh hoạt hơn so với việc chỉ sử dụng các bệ phóng cố định.
Roc sở hữu thiết kế đặc biệt với hai thân máy bay, cánh đặt cao và 6 động cơ có nguồn gốc từ Boeing 747. Hai thân được bố trí cách nhau để tạo không gian ở phần giữa, phía dưới cánh, nơi các phương tiện thử nghiệm có thể được gắn vào.
Theo thông số của nhà sản xuất, Roc có sải cánh 385 feet, tương đương khoảng 117,3 m. Trọng lượng cất cánh tối đa đạt khoảng 1,3 triệu pound, tương đương gần 590 tấn, trong khi khả năng mang tải vượt 500.000 pound, tương đương khoảng 226,8 tấn.
Chỉ thân máy bay bên phải được trang bị buồng lái. Từ đây, phi hành đoàn thực hiện các thao tác cất cánh, leo cao và chuẩn bị cho giai đoạn thả tải trọng.
Trong các nhiệm vụ thử nghiệm, Roc có thể mang phương tiện Talon-A được gắn ở khu vực giữa hai thân máy bay.
Sau khi đạt độ cao phù hợp, Roc thả Talon-A. Phương tiện sau đó tự thực hiện phần còn lại của nhiệm vụ, bao gồm kích hoạt hệ thống động lực và bay trong môi trường siêu thanh.
Tháng 6/2024, Stratolaunch cho biết đã mở rộng phạm vi hoạt động của Roc lên tới 35.000 feet, tương đương khoảng 10,7 km, nhằm phục vụ các nhiệm vụ thử nghiệm siêu thanh kéo dài hơn trong tương lai.
Talon-A được Stratolaunch phát triển như một phương tiện tự hành và có khả năng tái sử dụng, phục vụ việc thử nghiệm các công nghệ trong môi trường siêu thanh.
Tháng 3/2024, Talon-A1 thực hiện chuyến bay có động cơ đầu tiên. Theo Stratolaunch, phương tiện này đạt tốc độ gần Mach 5, đánh dấu bước quan trọng trong quá trình xác nhận khả năng phóng trên không và hoạt động của hệ thống động lực.
Đến tháng 12/2024, Talon-A2 hoàn thành chuyến bay siêu thanh thành công đầu tiên. Sau đó, vào tháng 3/2025, phương tiện này tiếp tục thực hiện một chuyến bay siêu thanh và được thu hồi thành công.
Một trong những điểm đáng chú ý của chương trình là khả năng thu hồi và tái sử dụng Talon-A sau mỗi nhiệm vụ.
Đây là yếu tố quan trọng đối với mục tiêu rút ngắn thời gian chuẩn bị giữa các lần thử nghiệm. Thay vì phải chế tạo một phương tiện mới cho từng nhiệm vụ, phương tiện có thể được thu hồi, kiểm tra và chuẩn bị cho chuyến bay tiếp theo.
Stratolaunch tham gia chương trình MACH-TB của Mỹ thông qua hợp đồng do Leidos trao để cung cấp dịch vụ thử nghiệm bay.
Mục tiêu của chương trình là tạo ra một nền tảng có thể phục vụ nhiều loại thử nghiệm, từ cảm biến, hệ thống liên lạc đến động cơ và các công nghệ hoạt động trong môi trường siêu thanh.
Điểm khác biệt của Roc vì thế không nằm ở việc nó trực tiếp thực hiện nhiệm vụ siêu thanh, mà ở vai trò "máy bay mẹ" khổng lồ, đưa phương tiện thử nghiệm lên độ cao cần thiết rồi thả chúng giữa không trung.
Bên cạnh vai trò trong các chương trình thử nghiệm hàng không vũ trụ, kích thước của Roc cũng khiến mẫu máy bay này trở thành một trong những thiết kế đặc biệt nhất hiện nay.
Với sải cánh 117,35 m, Stratolaunch Roc được Guinness World Records công nhận là máy bay có sải cánh lớn nhất thế giới. Kích thước này thậm chí vượt chiều dài của một sân bóng đá tiêu chuẩn.
Sáu động cơ có nguồn gốc từ Boeing 747 cung cấp lực đẩy cho chiếc máy bay gần 590 tấn. Trong khi đó, cấu hình hai thân giúp Roc có đủ không gian để mang những phương tiện lớn bên dưới phần cánh trung tâm.
