Tờ South China Morning Post (SCMP) ngày 20/11 đưa tin, theo các chuyên gia về ngôn ngữ cơ thể, những tương tác giữa hai nhà lãnh đạo cấp cao Trung Quốc và Nhật Bản cho thấy Thủ tướng Sanae Takaichi đã chọn cách tiếp cận chủ động hơn nhiều nhằm khẳng định vị thế và tìm kiếm cơ hội đối thoại trực tiếp.
Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi bước qua Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sau khi cả hai bắt tay, ngay trước thời điểm chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh APEC ở Thâm Quyến hôm 19/11. Ảnh: EPA
Trong hai ngày qua, những sự kiện trong khuôn khổ Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) được tổ chức ở thành phố Thâm Quyến (tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc) đã chứng kiến những cuộc gặp gỡ trực tiếp hiếm hoi giữa các nhà lãnh đạo hai nước. Đây là diễn biến đáng chú ý nhất kể từ khi quan hệ giữa Bắc Kinh và Tokyo trở nên căng thẳng nghiêm trọng sau những phát biểu của bà Takaichi liên quan đến vấn đề Đài Loan vào tháng 11 năm ngoái.
Trước tiệc chiêu đãi chào mừng vào tối ngày 18/11, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi đã lần lượt bắt tay Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và phu nhân Bành Lệ Viên trước khi cả ba cùng chụp ảnh lưu niệm. Nguồn: Nippon TV Japan
Trong video được Nippon TV Japan đăng tải, Thủ tướng Nhật Bản dường như đã nói vài lời với Chủ tịch Trung Quốc trong lúc bắt tay, nhưng ông Tập không đáp lại cũng không gật đầu. Cái bắt tay giữa bà Takaichi và bà Bành Lệ Viên cũng diễn ra chớp nhoáng và không có trao đổi bằng lời nào được ghi nhận.
Ngay sau khi bắt tay ông Tập, bà Takaichi đã đưa hai tay ra gần hông, với lòng bàn tay hơi ngửa lên.
Geoff Beattie - giáo sư tâm lý học tại Đại học Edge Hill (Anh) - nhận định rằng cử chỉ ngửa lòng bàn tay ở vị trí thấp này cho thấy sự "không chắc chắn và khó chịu" của nhà lãnh đạo Nhật Bản sau cái bắt tay vốn được ông Beattie mô tả là "mang tính hình thức và qua loa".
Tuy nhiên, chuyên gia ngôn ngữ cơ thể Leow Chee Seng lại lưu ý đến phong thái của Thủ tướng Takaichi: bà đã chủ động đưa tay ra từ trước khi tiến lại gần ông Tập, hơi nghiêng phần thân trên về phía nhà lãnh đạo Trung Quốc và hướng thẳng mặt về phía ông.
"Ngửa lòng bàn tay không phải lúc nào cũng phản ánh chính xác vị thế, sự tự tin hay ý định thực sự của một người", ông Leow - đồng sáng lập Humanology (một tổ chức nghiên cứu về trí tuệ hành vi có trụ sở tại Malaysia) - nhận định.
"Đặc điểm hành vi nổi bật nhất của bà Takaichi chính là việc bà ấy liên tục chủ động", chuyên gia này nói, đồng thời cho biết thêm rằng kiểu hành vi này rất nhất quán và càng thể hiện rõ nét hơn trong các lần tương tác vào ngày thứ hai của hội nghị thượng đỉnh.
Sau đó, sự tương tác giữa hai nhà lãnh đạo Nhật - Trung vào ngày 19/11 (ngay trước khi lãnh đạo các nước cùng chụp ảnh lưu niệm tại hội nghị) đã thu hút sự chú ý đặc biệt: bà Takaichi đã bắt tay ông Tập trong hơn 10 giây, lâu hơn đáng kể so với cách bà bắt tay các nhà lãnh đạo khác.
Vào ngày 19/11, ngay trước khi lãnh đạo các nước cùng chụp ảnh lưu niệm tại Hội nghị thượng đỉnh APEC, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đã bắt tay Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong hơn 10 giây. Nguồn: mothership
Trong video được đăng tải trực tuyến, vào lúc bắt tay, Thủ tướng Takaichi đã nói vài lời với ông Tập. Nhà lãnh đạo Trung Quốc chỉ khẽ gật đầu và mỉm cười, dường như không đáp lại bằng lời.
Trong một cuộc họp báo vào chiều 19/11, Thủ tướng Nhật Bản cho biết bà đã bày tỏ lòng cảm ơn với ông Tập vì lời mời tham dự APEC vào ngày 18/11, và đến ngày 19/11, bà tiếp tục "gửi lời cảm ơn cũng như chúc mừng" về việc tổ chức tiệc chiêu đãi tối hôm trước và hội nghị của các nhà lãnh đạo diễn ra trong ngày hôm đó.
"Bà Takaichi thể hiện phong cách giao tiếp chủ động hơn", chuyên gia Leow nhận xét.
Thay vì chỉ bắt tay theo thủ tục xã giao thông thường, bà Takaichi đã tận dụng khoảnh khắc đó để trò chuyện, điều này "giúp tạo ra một minh chứng rõ ràng về sự tương tác lịch thiệp giữa hai nhà lãnh đạo", ông Leow nói. "Trong ngoại giao, điều này có thể rất giá trị, bởi một nhà lãnh đạo có thể muốn thể hiện thiện chí đối thoại, ngay cả khi quan hệ song phương đang căng thẳng."
Còn giáo sư Beattie mô tả cái bắt tay kéo dài của Thủ tướng Takaichi - một kiểu hành động vốn cũng thường thấy ở Tổng thống Mỹ Donald Trump - thực chất là một "chiêu thức khẳng định quyền lực", cho thấy "bà ấy đang nắm quyền kiểm soát".
"Cái bắt tay vừa kéo dài vừa mạnh mẽ. Bà ấy sẽ không buông tay cho đến khi chính bà ấy quyết định dừng lại", ông Beattie nói. "Ngay trước khi kết thúc, bà ấy còn lắc tay một cách dứt khoát như muốn nói rằng: 'Tôi đã quyết định để ông đi rồi đấy'. Đây được gọi là hành động 'báo hiệu sự kết thúc'."
"Thông qua ngôn ngữ cơ thể, bà ấy đang khẳng định rằng: 'Tôi là một nhân vật đáng gờm, luôn có thể tạo ra những bất ngờ'", vị giáo sư nói thêm.
Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi được cựu Đại sứ Trung Quốc tại Hy Lạp Chương Khải Nguyệt chào đón vào ngày 18/11, nhân dịp tham dự Hội nghị thượng đỉnh APEC tại Thâm Quyến. Ảnh: Kyodo/Reuters
Theo SCMP, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi nhận được sự đón tiếp khá lạnh nhạt khi đặt chân đến Thâm Quyến vào ngày 18/11. Đây là chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của một nhà lãnh đạo Nhật Bản trong vòng bảy năm qua.
Không có những nhóm thanh niên Trung Quốc vẫy cờ hoa và hô vang khẩu hiệu chào mừng - một sự khác biệt rõ rệt so với cách đón tiếp dành cho các nhà lãnh đạo khác đến tham dự APEC. Dù vậy, bà Takaichi vẫn được đón tiếp trên thảm đỏ với đội danh dự.
Tại sân bay, Thủ tướng Takaichi được chào đón bởi cựu Đại sứ Trung Quốc tại Hy Lạp Chương Khải Nguyệt và Đại sứ Nhật Bản tại Trung Quốc Kenji Kanasugi.
Truyền thông Nhật Bản đã lưu ý đến những khác biệt rõ rệt trong công tác lễ tân của Bắc Kinh và đặt vấn đề này với Bộ Ngoại giao Trung Quốc.
Ngày 19/11, Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết với tư cách là nước chủ nhà, Trung Quốc đã thực hiện các sắp xếp lễ tân "phù hợp" cho tất cả các bên tham dự, tuân theo thông lệ quốc tế.
