3 nước, 8.000 đầu đạn hạt nhân: "Hội nghị Zelensky" kết thúc sau cuộc gọi từ phi cơ Mỹ - Hé lộ quyết định nóng

"Hội nghị Zelensky", với khoảng 40 bên tham giam, đã kết thúc ngỡ ngàng sau cuộc điện thoại từ chuyên cơ Mỹ.

Trong lúc lãnh đạo Nga, Trung Quốc và Mỹ gặp nhau tại Thâm Quyến để bàn về tương lai an ninh thế giới, một hội nghị khác diễn ra ở Berlin với trọng tâm là Ukraine. Cuộc gọi bất ngờ từ chuyên cơ của Tổng thống Donald Trump khiến những khác biệt giữa Washington và châu Âu càng được chú ý.

8.000 đầu đạn hạt nhân "so găng" 1.000 đầu đạn

Cuộc gặp ba bên giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Thâm Quyến, bên lề hội nghị APEC, được truyền thông Nga mô tả là bước mở đầu cho một trật tự thế giới mới.

Theo số liệu được bài báo Nga dẫn lại, Nga, Trung Quốc và Mỹ sở hữu tổng cộng khoảng 8.720 đầu đạn hạt nhân, so với khoảng 1.025 đầu đạn của tất cả các nước còn lại.

Ông Putin nhắc tới chiến thắng chung của ba nước trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Ông Tập gọi cuộc gặp là sự kiện đột phá, còn Tổng thống Trump tuyên bố ba nhà lãnh đạo đang cùng nhau làm nên lịch sử.

Tuy nhiên, nhà báo quốc tế, chuyên gia chính trị Timur Shafir cho rằng chưa thể nói đến việc loại bỏ hoàn toàn loại vũ khí này. Theo ông, các vấn đề an ninh liên quan đến EU vẫn tồn tại, nên giải trừ hạt nhân toàn diện mới dừng ở mức tuyên bố.

3 nước, 8.000 đầu đạn hạt nhân: "Hội nghị Zelensky" kết thúc sau cuộc gọi từ phi cơ Mỹ - Hé lộ quyết định nóng - Ảnh 1.

Ảnh minh họa. Nguồn: VZ

Ông Shafir nhận định xung đột Ukraine không phải nội dung duy nhất, cũng không phải vấn đề lớn nhất của hội nghị. Cuộc gặp còn liên quan đến cấu trúc an ninh tương lai và vị trí của châu Âu trong trật tự quốc tế. Ông nhắc đến khả năng chuẩn bị cho một "Yalta mới".

Một điểm khác được ông Shafir đề cập là lợi ích của Mỹ. Mỹ có lợi nhuận từ bán vũ khí cho châu Âu, nhưng theo ông, những tổn thất ngoại giao và kinh tế về lâu dài có thể lớn hơn khoản thu này.

Trong khi đó, chuyên gia chính trị Sergei Markelov cho rằng châu Âu đang tìm cách duy trì ảnh hưởng bằng việc tiếp tục tài trợ cho Kiev. Ông dẫn kế hoạch phân bổ 47 tỷ euro cho Ukraine trong năm 2027 và nhận định các nước châu Âu chưa thống nhất được lập trường đối với Moscow.

"Hội nghị Zelensky" kết thúc ngỡ ngàng sau cuộc điện thoại từ chuyên cơ Mỹ

Cùng thời điểm ba cường quốc thảo luận ở Thâm Quyến, "liên minh các nước sẵn sàng" tổ chức hội nghị tại Berlin dưới sự chủ trì của Thủ tướng Đức Friedrich Merz. Cuộc họp có khoảng 40 bên tham gia, tập trung vào hỗ trợ Ukraine và vai trò của châu Âu trong tiến trình đàm phán.

Truyền thông Nga gọi đây là "hội nghị thượng đỉnh mang tên Zelensky". Tuy nhiên, lần này phái đoàn Mỹ có thành phần đáng chú ý: bên cạnh Steve Witkoff và Jared Kushner còn có Elbridge Colby, chiến lược gia cấp cao của Lầu Năm Góc.

Theo tường thuật của bài báo Nga, ông Colby đã gây tranh cãi khi không muốn nghe báo cáo của phía Ukraine về những cuộc tấn công nhằm vào Nga. Ông cho rằng các cuộc tấn công ấy không có ý nghĩa thực chất rồi rời đi, khiến phái đoàn Kiev rơi vào tình thế khó xử.

Tại cuộc họp báo, Thủ tướng Merz khẳng định cuộc tấn công cầu Crimea gây thiệt hại nghiêm trọng và coi đây là dấu hiệu Nga suy yếu. Ông kêu gọi Tổng thống Putin chấp nhận hòa bình, đồng thời đề xuất dỡ bỏ một phần trừng phạt nếu Moscow chấm dứt chiến dịch quân sự tại Ukraine. Truyền thông Nga mô tả đề xuất ấy như một "cái bẫy" ngoại giao.

Giữa những tuyên bố đó, một cuộc điện thoại bất ngờ đã làm thay đổi bầu không khí hội nghị. Theo Politico, Tổng thống Trump gọi cho ông Merz ngay khi các cuộc thảo luận tại Berlin đang diễn ra. Cuộc gọi được thực hiện từ chuyên cơ tổng thống Mỹ.

Trong cuộc trao đổi, ông Trump nói Tổng thống Putin nghiêm túc với việc đàm phán hòa bình về Ukraine. Đáng chú ý hơn, ba quan chức châu Âu giấu tên được Politico dẫn lời cho biết nhà lãnh đạo Mỹ tỏ rõ sự hoài nghi đối với kế hoạch cung cấp thêm 45 tỷ euro cho Kiev.

Cuộc gọi làm nổi bật khác biệt giữa Washington và các nước châu Âu về vấn đề Ukraine.

3 nước, 8.000 đầu đạn hạt nhân: "Hội nghị Zelensky" kết thúc sau cuộc gọi từ phi cơ Mỹ - Hé lộ quyết định nóng - Ảnh 2.

Ảnh minh họa. Nguồn: VZ

Hé lộ quyết định then chốt

Dù xuất hiện nhiều khác biệt, hội nghị Berlin vẫn đưa ra một số định hướng cụ thể. Trước hết, châu Âu xác định năm nước sẽ đại diện tham gia đàm phán với Nga, gồm Đức, Anh, Pháp, Italy và Ba Lan.

Về tài chính, khoản vay bổ sung 45 tỷ euro cho Ukraine vẫn chưa được phê duyệt. Đề xuất dự kiến được xem xét tại hội nghị thượng đỉnh EU cuối tháng 11.

Các bên còn thống nhất một "gói phòng không mùa đông" cho Kiev, trong đó có tên lửa đánh chặn dành cho hệ thống Patriot. Bài báo Nga ước tính gói viện trợ tương ứng khoảng 60–120 tên lửa, trong khi mức sử dụng của quân đội Ukraine lên tới khoảng 150 quả mỗi tháng. Tuy vậy, việc huy động số tên lửa này vẫn là bài toán khó khi những nước như Hy Lạp và Tây Ban Nha không muốn giảm kho dự trữ.

Một nội dung quan trọng khác là kế hoạch triển khai lực lượng của "liên minh các nước sẵn sàng". Theo mô tả nhiệm vụ từ Chính phủ Anh được bài báo dẫn lại, lực lượng này không phải quân gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc và không được giao tuần tra tiền tuyến. Việc giám sát ngừng bắn dự kiến đặt dưới sự bảo trợ của Mỹ.

Các nhiệm vụ được nêu gồm huấn luyện, hỗ trợ tái thiết quân đội Ukraine, tuần tra không phận và rà phá thủy lôi trên Biển Đen. Thông cáo Berlin còn đề cập những bảo đảm an ninh mang tính ràng buộc pháp lý, theo thủ tục của mỗi quốc gia, nhằm có biện pháp khôi phục hòa bình nếu xung đột với Nga tái diễn.

Ở khía cạnh ngoại giao, ông Kushner tuyên bố Nga đồng ý tham gia đàm phán đa phương với các nước châu Âu. Ông cũng nói Moscow hài lòng với phương án bảo đảm an ninh cho Ukraine có tính chất tương tự Điều 5 NATO. Theo ông Kushner, sau các cuộc gặp tại Trung Quốc, Tổng thống Trump có thể đã đi tới nhận định rằng hòa bình ở Ukraine là mục tiêu khả thi.

Các nhóm đàm phán dự kiến tiếp tục gặp nhau trước hội nghị G20 vào giữa tháng 12; Abu Dhabi được đề cập là địa điểm có khả năng được lựa chọn, song chưa có lịch chính thức. Như vậy, khi hội nghị Thâm Quyến mở ra kỳ vọng về đối thoại giữa ba cường quốc, Berlin cũng tìm cách xác lập vai trò của châu Âu. Câu hỏi còn lại là những cam kết được nêu sẽ chuyển thành thỏa thuận cụ thể ra sao.