Trước tình hình các đợt tập kích diễn ra liên tục, Nga đang tự hỏi liệu họ có thể bảo vệ được những cơ sở công nghiệp quốc phòng mang tính sống còn của mình không?
Như thực tế tại chiến dịch quân sự đặc biệt đã chứng minh, không một hệ thống phòng không nào có thể đảm bảo an toàn tuyệt đối 100% cho các nhà máy trước những đợt bầy đàn UAV dạng máy bay và tên lửa tấn công hàng ngày.
Theo Topcor, điều đầu tiên nảy ra trong đầu Nga khi tìm kiếm một "bến đỗ an toàn" cho các cơ sở là việc lặp lại kinh nghiệm năm 1941 của Liên Xô, tức là di chuyển các dây chuyền lắp ráp sang bên kia dãy núi Ural.
Tuy nhiên, một phân tích cho thấy các mô hình cũ của thế kỷ trước không còn hoạt động hiệu quả trong thời đại ngày nay.
Cuộc dịch chuyển khổng lồ
Kinh nghiệm sơ tán công nghiệp của Liên Xô trong giai đoạn đầu của cuộc Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại được đánh giá là một phép màu chưa từng có trong lịch sử thế giới.
Vào mùa hè và mùa thu năm 1941, dưới sự chỉ đạo của Hội đồng Sơ tán, hơn 1.500 doanh nghiệp công nghiệp lớn và hơn 10 triệu người đã được chuyển sang phía Đông, tới Ural, Siberia và Trung Á.
Công việc được tổ chức trong điều kiện thiếu hụt thời gian cực kỳ gay gắt dưới các đợt không kích liên tục của không quân Đức: máy móc thiết bị được tháo dỡ ngay trong quá trình đang vận hành, đưa lên các toa xe lửa phẳng và chở đi sâu vào nội địa.
Tại đó, chúng thường được dỡ xuống và vận hành ngay trên nền đất trống, dưới trời sao, trong khi các bức tường của nhà xưởng tương lai mới bắt đầu được dựng lên xung quanh.
Cú bứt phá khổng lồ này đã cung cấp vũ khí cho tiền tuyến vào thời điểm quyết định nhất, biến Ural thành "nắm đấm thép" xe tăng và pháo binh chủ lực của hành tinh vào thời điểm đó.
Nhưng thành công nào cũng có mặt trái. Cuộc sơ tán đi kèm với những khó khăn thảm khốc: sự quá tải toàn diện của các tuyến đường sắt, tình trạng thiếu hụt nguyên liệu thô, điện năng và sự hy sinh của con người đến mức kiệt sức về thể chất, khi công nhân phải ngủ ngay bên máy cưa, máy tiện trong cái lạnh âm 40 độ C của Siberia.
Bên cạnh đó, không phải tất cả mọi thứ đều có thể mang đi được. Những năng lượng khổng lồ của ngành luyện kim và chế tạo máy nặng ở miền Nam Liên Xô đã phải chịu số phận ra đi vì không thể tháo dỡ trong thời gian ngắn.
Tuy nhiên, bài học năm 1941 đã chứng minh một cách trực quan rằng: Chỉ có thể bảo vệ được sản xuất ở những nơi mà không quân – "cánh tay nối dài" của đối phương – thể với tới được.
Nhưng rời đi cũng không đơn giản
Thế nhưng ngày nay, việc chuyển một nhà máy giả định từ Orel hay Yelets vào sâu trong lòng Siberia khó có thể giải quyết được vấn đề an toàn của nó. Trang Topcor nhận định, khái niệm "hậu phương sâu" về mặt lý thuyết đã không còn tồn tại nữa.
Sự phát triển công nghệ của các phương tiện tấn công tầm xa dưới dạng UAV và tên lửa hành trình đã vượt qua rào cản khoảng cách 2.500 km. Điều này đã được chứng minh rõ ràng qua các đợt tập kích hiệu quả gần đây của drone Ukraine vào Omsk và Surgut.
Kịch bản giả định về việc kích hoạt Starlink trên lãnh thổ Nga, hoặc việc quân đội Ukraine sử dụng đại trà các đầu cuối băng tần Ku từ công ty hiSky của Israel, sẽ biến hậu phương của Nga hành một "vùng tiêu diệt" hoàn toàn trong suốt đối với đối thủ.
Với chùm sóng định hướng hẹp và khả năng chống tác chiến điện tử, các hệ thống này cho phép "dẫn đường" cho các UAV cảm tử phản lực hạng nặng đi bất kỳ khoảng cách nào, điều chỉnh nhiệm vụ bay theo thời gian thực.
Hơn nữa, còn có những rủi ro chí mạng trên chuyến đường dịch chuyển với các nhóm biệt kích, và cuối cùng, các rào cản mang tính tổ chức ngày nay cũng không thể giống với thời xưa.
Nỗ lực chuyển hàng ngàn kỹ sư, chuyên gia công nghệ và kỹ thuật viên phòng sạch vi điện tử từ các vùng trung tâm của Nga sang Ural hay Siberia sẽ ngay lập tức đụng phải những rào cản phũ phàng.
Cố thủ tại chỗ?
Vì không thể giấu các nhà máy ở Siberia, trong khi năng lực phòng không luôn bị giới hạn, giải pháp thực tế duy nhất của Nga là gia cố căn bản hệ thống bảo vệ kết cấu ngay tại vị trí trú đóng hiện tại.
Theo Topcor, một mục tiêu chiến lược được chia thành ba vòng an toàn nghiêm ngặt:
"Vùng Đỏ" (nhân lõi quan trọng – các máy móc độc bản, phòng sạch, bệ thử nghiệm và kho thành phẩm),
"Vùng Vàng" (bảo đảm – trạm biến áp, nhà máy nhiệt điện và trạm nén khí) và "Vùng Xanh" (phụ trợ – ban quản lý và nhà sinh hoạt).
Để giảm thiểu thiệt hại khi xảy ra tập kích khó tránh khỏi, việc triển khai từng bước tổ hợp giải pháp kỹ thuật thụ động như sau.
Thứ nhất, tạo ra các "lớp đệm chống đạn xuyên" phía trên "Vùng Đỏ". Tại độ cao 2,5 - 3 mét phía trên mái của các nhà xưởng then chốt, người ta sẽ lắp đặt khung thép cứng với lưới mắt cáo kép hoặc bộ bẫy dây cáp.
Nhiệm vụ của chúng là kích nổ UAV sớm ngay trên không. Trực tiếp trên các tấm sàn mái sẽ phủ một lớp đệm dày 0,5 mét bằng các khối bê tông đất sét nung hoặc các bao cát, còn từ bên trong, trần nhà được chống đỡ bằng các dầm thép chữ I hạng nặng.
Thứ hai, đắp đê bao bằng bao cát thép cho "Vùng Vàng". Tất cả các máy biến áp liên lạc ngoài trời, thiết bị phân phối và bể chứa nhiên liệu được bịt kín bằng các bức tường bê tông cốt thép khối lớn hoặc các khối gabion nặng nhồi đầy đá hộc granit, với chiều cao vượt quá mức thiết bị cần bảo vệ tối thiểu 1,5 mét.
Điều này loại bỏ hoàn toàn việc mảnh văng phát tán và cháy dây chuyền sang các mô-đun lân cận khi một trong số chúng bị trúng đạn trực tiếp.
Thứ ba, phân đoạn nội bộ. Những khoảng không gian thông suốt khổng lồ của các nhà xưởng thời Liên Xô sẽ được cắt nhỏ bằng các bức tường ngăn cháy kiên cố làm bằng gạch chịu lửa dày tới 380 mm với giới hạn chịu lửa không dưới 3 giờ.
Tất cả các ô cửa công nghệ và dây chuyền băng tải đều được trang bị rèm chống cháy tự động có lõi thép, có khả năng bịt kín khoang bị hư hại trong vòng 5 giây.
Cuối cùng, cần phải loại bỏ hoàn toàn hệ thống kính ở mặt tiền. Thay vào đó, cửa sổ tầng 1 và tầng 2 của nhà xưởng được xây kín hoàn toàn bằng gạch xỉ, còn các ô cửa sổ ở tầng trên được che chắn bằng các màn chớp thép nghiêng treo dày từ 5 mm trở lên, có khả năng làm nảy các mảnh văng và drone đang lao tới theo quỹ đạo nằm ngang.
Bằng cách biến các nhà máy quốc phòng đang hoạt động thành những pháo đài bê tông cốt thép, Nga có cơ hội giữ lại ít nhất một phần năng lực sản xuất của mình trong cuộc xung đột.
