Gói thầu Thi công xây dựng thuộc dự án Hệ thống chiếu sáng công cộng đường ô tô vào trung tâm xã Thới Hưng (huyện Cờ Đỏ, TP. Cần Thơ cũ) vừa tìm được nhà thầu trúng tuyển với một kịch bản ít ai ngờ tới. Công ty TNHH Đầu tư Thương mại Phát triển Mekong đã vượt qua 3 đối thủ khác với một cú giảm giá "sốc", mang lại tỷ lệ tiết kiệm cho ngân sách nhà nước lên đến gần 40%. Con số ấn tượng này, đặt trong bối cảnh lịch sử đấu thầu dày đặc của doanh nghiệp, đã mở ra nhiều góc nhìn phân tích đa chiều về năng lực, chiến lược và tính cạnh tranh trên thị trường đấu thầu khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Màn giảm giá "có một không hai"

Ngày 20/08/2025, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Cờ Đỏ đã ký Quyết định số 14/QĐ-BQLDA phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu cho gói thầu "Thi công xây dựng" thuộc dự án Hệ thống chiếu sáng công cộng đường ô tô vào trung tâm xã Thới Hưng. Theo đó, Công ty TNHH Đầu tư Thương mại Phát triển Mekong (MST: 2001241900) đã chính thức được lựa chọn.

Điều đáng chú ý nằm ở những con số trong biên bản mở thầu ngày 10/05/2025 và báo cáo đánh giá E-HSDT. Gói thầu này có giá được duyệt là 4.212.927.951 đồng. Có 4 nhà thầu đã nộp hồ sơ dự thầu, bao gồm:

1. Công ty TNHH Đầu tư Thương mại Phát triển Mekong: Giá dự thầu 4.211.557.751 đồng, đề xuất giảm giá 39,65%.

2. Công ty TNHH Kỹ thuật KMC: Giá dự thầu 2.705.511.000 đồng, không giảm giá.

3. Liên danh Công ty TNHH ĐCN Đại Tân và Công ty TNHH Thiên Tân: Giá dự thầu 2.949.049.159 đồng, không giảm giá.

4. Công ty CP Năng lượng Mới: Giá dự thầu 3.264.381.000 đồng, giảm giá 1%.

Tổ chuyên gia của đơn vị tư vấn đấu thầu - Công ty TNHH CATICO - trong báo cáo đánh giá số 01/2025/BCĐG-CTC ngày 11/06/2025, đã kết luận cả 4 nhà thầu đều "Đạt" ở các bước đánh giá tính hợp lệ, năng lực kinh nghiệm và kỹ thuật. Do đó, việc lựa chọn nhà thầu hoàn toàn dựa trên phương pháp "giá thấp nhất".

Với "cú giảm giá sốc", giá dự thầu sau giảm giá của Công ty Mekong chỉ còn 2.541.675.102 đồng, thấp hơn đáng kể so với các đối thủ và trở thành nhà thầu xếp hạng 1. Đây cũng chính là giá trúng thầu được phê duyệt, giúp tiết kiệm cho ngân sách 1.671.252.849 đồng, tương đương tỷ lệ tiết kiệm ấn tượng 39,67%.

Chân dung nhà thầu Mekong: Quy mô nhỏ, "săn" thầu không mệt mỏi

Công ty TNHH Đầu tư Thương mại Phát triển Mekong (địa chỉ tại Cần Thơ, người đại diện pháp luật là ông Trần Thanh Nhã) được thành lập từ tháng 4/2016. Theo thông tin tự kê khai, doanh nghiệp này có quy mô nhỏ với chỉ 5 nhân viên đăng ký.

Tuy nhiên, quy mô khiêm tốn này lại hoàn toàn tương phản với "thành tích" trên thị trường đấu thầu. Theo dữ liệu đấu thầu, tính đến ngày 25/08/2025, nhà thầu Mekong đã tham gia tới 120 gói thầu, trong đó trúng 50 gói, trượt 61 gói, 7 gói chưa có kết quả và 2 gói đã bị hủy.

Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm cả vai trò độc lập và liên danh) lên đến 159.058.619.247 đồng. Trong đó, giá trị trúng thầu với vai trò độc lập là 73.733.676.795 đồng. Một doanh nghiệp với 5 nhân sự nhưng quản lý và thi công các dự án với tổng giá trị hàng trăm tỷ đồng là một dấu hỏi lớn về năng lực triển khai thực tế so với năng lực trên hồ sơ.

Đáng chú ý, tỷ lệ trung bình giá trúng thầu so với giá dự toán của Mekong là 92,79%, tương ứng tỷ lệ tiết kiệm trung bình khoảng 7,21%. Con số này cho thấy mức giảm giá gần 40% tại gói thầu của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Cờ Đỏ là một trường hợp vô cùng cá biệt và khác hẳn với "thói quen" đấu thầu trước đây của doanh nghiệp.

Những mối quan hệ "quen mặt"

Phân tích dữ liệu cho thấy, Công ty Mekong có quan hệ với 66 bên mời thầu, chủ yếu tại các tỉnh Vĩnh Long (tham gia 46 gói), Cà Mau (22 gói), Cần Thơ (17 gói).

Trong đó, mối quan hệ nổi bật nhất là với Trung tâm Tư vấn và Kiểm định xây dựng Bến Tre. Mekong đã tham gia tới 10 gói thầu do đơn vị này mời thầu, trúng 4 và trượt 6. Tần suất tham gia dày đặc cho thấy đây là một "địa chỉ" quen thuộc của nhà thầu.

Một ví dụ khác là tại Trung tâm dịch vụ đô thị thị xã Giá Rai cũ, Mekong có tỷ lệ trúng thầu rất cao khi tham gia 5 gói và trúng tới 4 gói.

Việc một nhà thầu thường xuyên tham gia và trúng thầu tại một số chủ đầu tư/bên mời thầu nhất định là điều không hiếm. Tuy nhiên, nó đòi hỏi các chủ đầu tư cần tăng cường giám sát để đảm bảo môi trường cạnh tranh thực sự, tránh tình trạng các mối quan hệ có thể làm ảnh hưởng đến tính minh bạch của quá trình lựa chọn nhà thầu.

Trao đổi với phóng viên, Luật sư Nguyễn Thị Hương, Đoàn Luật sư TP.HCM, cho biết: "Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và các văn bản hướng dẫn thi hành được xây dựng trên các nguyên tắc cốt lõi là cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế. Một gói thầu có tỷ lệ tiết kiệm cao như trường hợp tại Cờ Đỏ về mặt lý thuyết là rất đáng hoan nghênh, thể hiện hiệu quả sử dụng vốn ngân sách."

Tuy nhiên, luật sư Hương cũng lưu ý: "Hiệu quả kinh tế không chỉ nằm ở giá thấp nhất, mà còn phải đảm bảo chất lượng và tiến độ công trình. Một mức giảm giá quá sâu có thể tiềm ẩn rủi ro nhà thầu thi công không đảm bảo chất lượng vật liệu, kỹ thuật hoặc bỏ dở giữa chừng. Do đó, vai trò giám sát của chủ đầu tư trong quá trình thực hiện hợp đồng là cực kỳ quan trọng."

Dưới góc độ chuyên môn, ông Vũ Bảo Thông, một chuyên gia về đấu thầu, phân tích: "Tỷ lệ giảm giá gần 40% có thể đến từ hai nguyên nhân chính. Thứ nhất, giá gói thầu do đơn vị tư vấn lập và chủ đầu tư phê duyệt có thể đã bị tính toán cao hơn nhiều so với mặt bằng giá thực tế của thị trường. Thứ hai, có thể nhà thầu chấp nhận bỏ thầu với giá rất thấp, thậm chí không có lợi nhuận, để thắng thầu bằng mọi giá nhằm tạo công ăn việc làm, duy trì bộ máy hoặc làm đẹp hồ sơ năng lực. Cả hai trường hợp đều cho thấy những bất cập nhất định trong quy trình từ khâu lập dự toán đến khâu dự thầu."

Rõ ràng, câu chuyện trúng thầu của Công ty Mekong tại dự án Hệ thống chiếu sáng công cộng đường ô tô vào trung tâm xã Thới Hưng không chỉ là một tin vui về tiết kiệm ngân sách. Nó còn là một tình huống điển hình, gợi mở nhiều vấn đề cần được phân tích kỹ lưỡng để thị trường đấu thầu ngày càng cạnh tranh, minh bạch và thực sự hiệu quả, đúng với tinh thần của Luật Đấu thầu và các quy định hiện hành.

Báo điện tử Tri thức & Cuộc sống sẽ tiếp tục thông tin.