Nhà máy điện do doanh nghiệp Trung Quốc hậu thuẫn vừa khai trương 5 ngày lập tức dừng hoạt động, vốn đội lên gần gấp đôi vượt 15.200 tỷ đồng

Được xây dựng với kỳ vọng bổ sung 425 MW công suất cho hệ thống điện, nhà máy điện do doanh nghiệp Trung Quốc hậu thuẫn này đã chứng kiến nhiều năm đình trệ, đội vốn và dừng hoạt động sau 5 ngày.

Chọn nhà thầu Trung Quốc, nhà máy điện vừa khai trương 5 ngày lập tức dừng hoạt động, vốn đội lên gần gấp đôi vượt 15.200 tỷ đồng - Ảnh 1.

Nhà máy điện Nandipur.

Nhà máy điện Nandipur tại tỉnh Punjab, Pakistan, từng được xem là một trong những dự án quan trọng nhằm cải thiện tình trạng thiếu điện kéo dài tại Pakistan. Tuy nhiên, từ khi được phê duyệt đến lúc đi vào khai thác, công trình liên tục đối mặt với rất nhiều vấn đề. Ngày 27/12/2007, Ủy ban Điều phối Kinh tế Pakistan (ECC) thông qua kế hoạch xây dựng một nhà máy điện chu trình hỗn hợp tại Nandipur. Khoảng 1 tháng sau, ngày 28/1/2008, Tổng công ty Nhiệt điện miền Bắc (NPGCL), doanh nghiệp nhà nước Pakistan, ký hợp đồng thiết kế, cung cấp thiết bị và xây dựng (EPC) trị giá 329 triệu USD (8.400 tỷ đồng) với doanh nghiệp Trung Quốc China Dongfang Electric Corporation (DEC).

Theo kế hoạch, nhà máy có công suất thiết kế 425 MW và được kỳ vọng trở thành nguồn cung điện đáng kể trong bối cảnh Pakistan thường xuyên thiếu năng lượng.

Dẫu vậy, dự án nhanh chóng gặp trở ngại. Những bất đồng về pháp lý phát sinh sau khi Bộ Tư pháp Pakistan phản đối quyết định trao hợp đồng cho nhà thầu Trung Quốc. Quá trình xử lý hồ sơ bị đình trệ, kéo theo một lô thiết bị dành cho nhà máy trị giá khoảng 85 triệu USD bị giữ tại cảng Karachi trong nhiều năm.

Việc công trình kéo dài khiến chi phí phát sinh và gây thiệt hại cho nhà thầu. Đến tháng 9/2012, DEC tuyên bố chấm dứt hợp đồng với lý do những trì hoãn kéo dài đã gây tổn thất nghiêm trọng.

Dự án tưởng như rơi vào bế tắc cho đến khi chính quyền mới của Pakistan lên nắm quyền và nối lại đàm phán với phía Trung Quốc. Tháng 7/2013, DEC đồng ý quay trở lại tiếp tục triển khai Nandipur. Tuy nhiên, sau nhiều năm đình trệ, tổng chi phí dành cho dự án đã tăng đáng kể so với kế hoạch ban đầu.

Ngày 31/5/2014, Pakistan tổ chức lễ khánh thành Nhà máy điện Nandipur. Sự kiện khi đó được kỳ vọng đánh dấu bước tiến trong nỗ lực tăng nguồn cung điện cho nền kinh tế.

Tuy nhiên, chỉ 5 ngày sau khi bắt đầu vận hành, Nandipur phải ngừng phát điện do chi phí sản xuất quá cao. Giá thành điện khi đó lên tới 42 rupee Pakistan (PKR)/kWh, khiến khả năng vận hành kinh tế của nhà máy bị đặt dấu hỏi.

Một trong những nguyên nhân được chỉ ra là nhà máy phải sử dụng dầu diesel thay vì khí tự nhiên như thiết kế. Bên cạnh vấn đề nhiên liệu, những bất cập trong quy trình vận hành và hoạt động giám sát kỹ thuật cũng được đề cập.

Nandipur sau đó còn vướng vào tranh chấp với Cơ quan Quản lý điện quốc gia Pakistan (NEPRA) về cách xác định giá điện.

Những khó khăn về kỹ thuật và tài chính khiến dự án trở thành đối tượng của nhiều cuộc điều tra liên quan đến quản lý đầu tư công, sử dụng ngân sách và các nghi vấn sai phạm trong quá trình triển khai.

Theo tuyên bố của chính quyền tỉnh Punjab, tổng thiệt hại liên quan đến việc dự án chậm tiến độ, chi phí đầu tư gia tăng và nhà máy hoạt động kém hiệu quả được ước tính vượt 165 tỷ PKR (hơn 15.200 tỷ đồng). Con số này thậm chí lớn hơn đáng kể so với giá trị hợp đồng EPC 329 triệu USD ký với nhà thầu Trung Quốc năm 2008.

Dù trải qua hàng loạt trục trặc, Nandipur không bị bỏ hoang. Sau nhiều năm điều chỉnh và khắc phục các vấn đề phát sinh, nhà máy vẫn được duy trì vận hành và đóng góp điện cho hệ thống Pakistan.

Tổng hợp