Ngọan mục ảnh thiên hà xoắn ốc NGC 5134 khoe sắc

NASA công bố ảnh thiên hà xoắn ốc NGC 5134, nằm cách Trái đất của chúng ta khoảng 65 triệu năm ánh sáng.

NASA đã công bố ảnh thiên văn mới, tập trung vào thiên hà xoắn ốc NGC 5134, nằm cách Trái đất khoảng 65 triệu năm ánh sáng. Hình ảnh được chụp bởi Kính viễn vọng Không gian Webb bằng Camera cận hồng ngoại (NIRCam) và Thiết bị hồng ngoại tầm trung (MIRI), cho thấy trong trung tâm thiên hà này có tồn tại một cụm sao màu xanh trắng, cùng với bụi màu đỏ cam phát sáng cực kỳ rực rỡ, ngoạn mục.

anh-chup-man-hinh-2026-06-01-083535.png
Thiên hà xoắn ốc NGC 5134, nằm cách Trái đất của chúng ta khoảng 65 triệu năm ánh sáng. Ảnh: @NASA.

Bụi năng lượng phát sáng trong bức ảnh không chỉ tạo nên một cảnh tượng thị giác tuyệt đẹp mà còn cho thấy sự hiện diện của các phân tử hữu cơ phức tạp như hydrocarbon thơm đa vòng (PAH). PAH là một nhóm các phân tử hữu cơ phức tạp có mặt rộng rãi trong môi trường giữa các vì sao; đặc tính bức xạ hồng ngoại của chúng là những công cụ quan trọng để nghiên cứu thành phần hóa học của thiên hà xoắn ốc NGC 5134.

Ngoài ra, hình ảnh cho thấy lõi màu xanh trắng sáng rực của thiên hà xoắn ốc NGC 5134 ở trung tâm, trong khi các nhánh xoắn ốc được bao quanh bởi các đám mây liên sao cấu tạo từ bụi năng lượng và khí phân tử—cái nôi của sự hình thành sao mới.

Một số vùng trong thiên hà xoắn ốc NGC 5134 còn thể hiện các đám mây liên sao cực kỳ dày đặc, trong khi những vùng khác lại có những khoảng trống lốm đốm, chủ yếu là do bức xạ mạnh mẽ phát ra từ các ngôi sao trẻ có chức năng "làm sạch" vật chất xung quanh.

Các ngôi sao này hấp thụ khí từ các đám mây giữa các vì sao trong quá trình hình thành và giải phóng khí đó trở lại không gian xung quanh sau khi chúng chết. Những ngôi sao khổng lồ, với khối lượng gấp hơn tám lần Mặt Trời, phóng vật chất ra xa hàng trăm năm ánh sáng thông qua các vụ nổ siêu tân tinh dữ dội, trong khi sự giải phóng vật chất của các ngôi sao giống Mặt Trời tương đối nhẹ nhàng hơn.

Mời Quý Độc Giả cùng xem video: “Phát hiện hơn 100 mộ táng thời kỳ Hùng Vương có niên đại khoảng 3.500 năm tại Di chỉ Vườn Chuối”. Nguồn video: @VTV24.

Các thiên hà tí hon từng soi sáng "thời kỳ đen tối" của vũ trụ

Kính viễn vọng không gian James Webb đã thực hiện một khám phá đột phá: Đó là việc tìm thấy các thiên hà tí hon từng soi sáng "thời kỳ đen tối" của vũ trụ.

Trong vũ trụ sơ khai, từng có một "kỷ nguyên đen tối" bí ẩn khi vũ trụ bị bao phủ bởi một lớp khí hydro trung tính dày đặc, khiến ánh sáng khó xuyên qua. Giai đoạn quan trọng này trong quá trình tiến hóa vũ trụ đã là trọng tâm nghiên cứu của các nhà thiên văn học trong nhiều thập kỷ.

Giờ đây, nhờ khả năng quan sát vượt trội của Kính viễn vọng Không gian James Webb (JWST), các nhà khoa học đã đạt được một bước đột phá, phát hiện ra rằng những thiên hà nhỏ bé, rực rỡ có thể đã đóng vai trò quan trọng trong việc xua tan màn sương mù này và thắp sáng lại ánh sáng trong vũ trụ sơ khai.

AI tạo ra đột phá trong giải mã bí ẩn của lỗ đen

Các nhà thiên văn học sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để giải mã những bí ẩn của lỗ đen và hé lộ bí ẩn về sự quay nhanh của Dải Ngân hà.

Nhờ khả năng tính toán mạnh mẽ của AI, các nhà thiên văn học đã tạo ra bước đột phá trong việc khám phá những thiên thể bí ẩn nhất của vũ trụ: Đó là các lỗ đen.

Nghiên cứu mới cho thấy rằng, bằng cách phân tích lượng lớn dữ liệu mô phỏng thông qua mạng nơron, các nhà khoa học không chỉ có thể "nhìn thấy" các lỗ đen rõ ràng hơn, mà còn lần đầu tiên tiết lộ rằng, lỗ đen siêu khối lượng ở trung tâm Dải Ngân hà, Sagittarius A*, có thể đang quay với tốc độ cực nhanh.

Dải Ngân hà từng 'nuốt gọn' một thiên hà khác?

Một nhóm sao có những đặc điểm bất thường, nhiều khả năng là tàn tích của một thiên hà lùn từng bị Dải Ngân hà "nuốt chửng" vào khoảng 10 tỉ năm trước.

Dải Ngân hà (Milky Way) hay còn gọi là Thiên Hà, là thiên hà chứa Hệ Mặt trời của chúng ta có kích thước khá lớn. Nó đạt được kích thước như hiện nay trong suốt khoảng 13 tỷ năm tồn tại bằng cách "nuốt gọn" các thiên hà nhỏ hơn ở xung quanh.

Trong nghiên cứu mới công bố, các nhà thiên văn học cho biết đã tìm được một nhóm sao có những đặc điểm bất thường, nhiều khả năng là tàn tích của một thiên hà lùn từng bị Dải Ngân hà "nuốt chửng" vào khoảng 10 tỉ năm trước.