Nghịch lý ô tô cỡ nhỏ, giá mềm tại Việt Nam

Năm 2021, hatchback hạng A từng là một trong những nhóm xe phổ biến nhất thị trường. VinFast Fadil một mình bán hơn 24.000 xe, cùng Hyundai Grand i10, Kia Morning, Toyota Wigo và Honda Brio đưa doanh số toàn phân khúc lên 45.126 xe, trong đó mẫu xe nhỏ nhất của VinFast độc chiếm ngôi vị "xe bán chạy nhất Việt Nam".

Bốn năm sau, bức tranh đã hoàn toàn khác. Năm 2025, ba mẫu còn lại gồm Hyundai Grand i10, Toyota Wigo và Kia Morning cộng lại chỉ đạt 6.052 xe, giảm khoảng 87% so với năm 2021. 

Hatchback cỡ A đang không chỉ mất khách mà còn mất dần sản phẩm. Sau khi Fadil rút khỏi thị trường, Brio và Wigo từng có thời điểm cũng rời cuộc chơi. Những năm gần đây, các hãng gần như không còn dành nhiều nguồn lực để mở rộng nhóm xe này. 

Sedan cỡ B - dòng xe từng được xem là "quốc dân" tại Việt Nam - có sức chống chịu tốt hơn nhưng cũng đang đi theo hướng tương tự. Từ 75.857 xe năm 2022, doanh số giảm xuống 51.028 xe năm 2023, 46.366 xe năm 2024 và còn 38.939 xe trong năm 2025. Mức giảm của phân khúc này cũng ở mức 38,9% trong 5 năm qua. Và sedan cỡ B cũng chịu cảnh "hắt hủi" quen thuộc khi hoàn toàn không có một mẫu xe mới nào gia nhập thị trường - chủ yếu chỉ là các bản nâng cấp của các mẫu xe sẵn có. 

Điều đáng chú ý là giá rẻ không còn đủ để tạo ra sức hút như trước.

Trong cùng khoảng giá, người mua hiện có nhiều lựa chọn khác: CUV/SUV cỡ nhỏ với tư thế ngồi cao hơn, không gian linh hoạt hơn; MPV cho gia đình; hoặc những mẫu xe điện mới với thiết kế và cách sử dụng khác biệt.

Sự dịch chuyển này thể hiện khá rõ ở CUV cỡ B. Năm 2025, nhóm xe này đạt 77.636 xe, tăng 55,2% so với năm trước, trong khi sedan B tiếp tục giảm. 

Nói cách khác, người mua không nhất thiết rời bỏ nhu cầu về một chiếc xe nhỏ và giá vừa túi tiền; họ đang rời bỏ một kiểu xe nhỏ cũ.

"Xe nhỏ giá rẻ” đang được định nghĩa lại

Sự xuất hiện của VinFast VF 3 là minh họa rõ nhất cho sự thay đổi này.

VF 3 bắt đầu giao xe từ tháng 7/2024. Chỉ trong khoảng 5 tháng cuối năm, mẫu xe mini EV này đạt hơn 25.000 xe. Sang năm 2025, doanh số tăng lên 44.585 xe. Đến hết tháng 8/2026, VF 3 tiếp tục đạt 35.798 xe. 

Đây là con số đặc biệt đáng chú ý khi đặt cạnh hatchback cỡ A. Một mẫu xe mini điện mới có doanh số năm 2025 cao gấp hơn 7 lần tổng doanh số ba mẫu hatchback A xăng còn lại.

Trong khi đó, thị trường tiếp tục xuất hiện thêm những sản phẩm rất nhỏ và giá thấp. Tháng 7/2026, VinFast ra mắt VF 2 với giá 188 triệu đồng, gồm pin. Thị trường cũng chứng kiến một số model khác gây chú ý đến từ Trung Quốc như Wuling Mini EV, Bestune Xiaoma mặc dù chưa thành công. 

Điểm khác biệt nằm ở chỗ những mẫu xe mới này không đơn thuần bán “giá rẻ + kích thước nhỏ”. Chúng được xây dựng như những sản phẩm công nghệ và phong cách sống: thiết kế khác biệt, hệ truyền động điện, màn hình và kết nối, khả năng cá nhân hóa, chi phí vận hành thấp và gắn với câu chuyện chuyển đổi xanh.

Điều này cũng tương đối phù hợp với dữ liệu khảo sát người tiêu dùng. Nghiên cứu của Deloitte năm 2025 cho thấy 18% người tiêu dùng Việt Nam được khảo sát dự định chọn BEV cho chiếc xe tiếp theo, tăng từ 16% một năm trước. Đồng thời, 84% đánh giá việc bổ sung AI vào hệ thống xe là có ích và 85% coi kết nối xe với smartphone là quan trọng. 

Những con số này không có nghĩa công nghệ hay xe điện là nguyên nhân duy nhất khiến hatchback và sedan suy giảm. Giá, khuyến mại, sản phẩm thay thế, hạ tầng và thay đổi nhu cầu sử dụng đều tác động đến quyết định mua xe. Nhưng chúng cho thấy tiêu chí lựa chọn của người mua đang mở rộng vượt ra ngoài câu chuyện “mua chiếc ô tô rẻ nhất”.

Người Việt chưa "bỏ rơi" xe nhỏ, giá mềm 

Thị trường ô tô cỡ nhỏ tại Việt Nam có một số điểm giống với Trung Quốc. Theo IEA, năm 2025, sự cạnh tranh về giá của xe điện tại Trung Quốc đã tiến xa đến mức các mẫu xe điện nhỏ giá phải chăng gần như thay thế toàn bộ lựa chọn xe động cơ đốt trong ở nhóm xe cỡ nhỏ. Đáng chú ý, Wuling Hongguang Mini EV đạt 435.599 xe trong năm 2025, đứng thứ hai toàn thị trường xe năng lượng mới Trung Quốc, chỉ sau Geely Galaxy Xingyuan.

Điều thú vị là Wuling Mini EV không phải một chiếc xe lớn, nhiều tính năng hay có tầm hoạt động đặc biệt dài. Nó thành công bằng cách giải quyết một nhu cầu rất cụ thể: một phương tiện cá nhân nhỏ, rẻ, dễ sử dụng trong đô thị nhưng được thiết kế lại cho thời đại xe điện.

Đây cũng có thể là cách nhìn phù hợp với thị trường Việt Nam. Thị trường ô tô cỡ nhỏ không biến mất. Nó đang được tái định nghĩa.

Những chiếc hatchback A và sedan B từng đại diện cho công thức “ô tô đầu tiên, nhỏ, tiết kiệm, thực dụng” đang mất dần lợi thế. Ở phía bên kia, các mẫu mini EV lại cho thấy nhu cầu sở hữu một chiếc ô tô nhỏ vẫn tồn tại, nhưng người dùng ngày càng có nhiều lý do khác để xuống tiền: thiết kế, công nghệ, trải nghiệm sử dụng, chi phí vận hành và câu chuyện xanh.

Vì vậy, nghịch lý của thị trường hiện nay có lẽ không phải là “người Việt không còn thích xe nhỏ”, mà là: Người Việt vẫn thích xe nhỏ. Nhưng họ không còn muốn chiếc xe nhỏ của mình trông và vận hành giống một chiếc xe nhỏ của 5-10 năm trước.