Lực lượng Mỹ đã nổ súng và vô hiệu hóa hai tàu chở dầu của Iran vào ngày 8/5 sau khi xảy ra giao tranh với lực lượng Iran tại khu vực eo biển Hormuz trong đêm. Trong khi đó, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) báo cáo về một vụ tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái khác của Tehran.
Những vụ tấn công này khiến dư luận hoài nghi về lệnh ngừng bắn mong manh kéo dài một tháng qua giữa Mỹ và Iran mà Washington khẳng định vẫn còn hiệu lực, theo AP. Mỹ hiện đang chờ phản hồi từ Iran về đề xuất mới nhất nhằm chấm dứt chiến sự, mở lại eo biển và thu hẹp chương trình hạt nhân gây tranh cãi của Tehran.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết ông hy vọng sẽ nhận được “một đề nghị nghiêm túc” từ phía Iran vào cuối ngày 8/5.
Tàu chở dầu Iran cố vượt vòng phong tỏa của Mỹ
Quân đội Mỹ ngày 8/5 nói rằng lực lượng nước này đã vô hiệu hóa hai tàu chở dầu của Iran đang cố gắng vượt qua vòng phong tỏa các cảng Iran do Mỹ thiết lập. Trước đó vài giờ, quân đội Mỹ thông báo đã ngăn chặn cuộc tấn công nhằm vào 3 tàu hải quân nước này.
Quân đội Mỹ đăng tải video cho thấy hai tàu chở dầu của Iran bị máy bay chiến đấu Mỹ tấn công. Trước đó trong tuần, một máy bay quân sự Mỹ bắn hỏng bánh lái của một tàu chở dầu bị cho là cũng đang cố vượt qua vòng phong tỏa.
“Nếu họ (Iran) đe dọa người Mỹ, họ sẽ bị đánh sập”, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói với các phóng viên hôm 8/5.
Kể từ khi Mỹ và Israel phát động cuộc chiến chống Iran vào ngày 28/2, Tehran đã kiểm soát eo biển Hormuz - tuyến đường thủy quan trọng đối với nguồn năng lượng toàn cầu này, khiến giá nhiên liệu tăng vọt và thị trường thế giới chao đảo. Mỹ sau đó áp đặt phong tỏa các cảng biển của Iran.
Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Iran lên án hành động quân sự mà họ gọi là “thù địch” của Mỹ, cho rằng điều này vi phạm lệnh ngừng bắn. “Mỗi khi có giải pháp ngoại giao được đàm phán, Mỹ lại chọn phiêu lưu quân sự liều lĩnh”, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi viết trên mạng X.
Được biết, cuộc không kích của Mỹ trong đêm đã khiến ít nhất 1 thủy thủ thiệt mạng và 10 người khác bị thương trên một con tàu chở hàng bốc cháy, theo hãng tin liên kết với ngành tư pháp Iran. Hiện chưa rõ con tàu này có phải là một trong hai tàu chở dầu mà Mỹ thừa nhận đã tấn công hay không.
Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định lệnh ngừng bắn vẫn được duy trì. Ông cũng nhắc lại lời đe dọa sẽ nối lại các cuộc không kích quy mô lớn nếu Iran không chấp nhận thỏa thuận mở lại eo biển và thu hẹp chương trình hạt nhân.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cho biết nước này đã liên lạc với cả Mỹ và Iran nhằm kéo dài lệnh ngừng bắn và giúp hai nước đạt được thỏa thuận hòa bình.
Rủi ro từ vết dầu loang ngoài cảng Iran
Hình ảnh vệ tinh do Associated Press phân tích cho thấy một vết dầu loang xuất hiện trên Vịnh Ba Tư, bắt nguồn từ phía tây đảo Kharg, cảng xuất khẩu dầu thô chính của Iran.
Những hình ảnh chụp hôm 6/5 cho thấy vết dầu loang bao phủ khoảng 95 km2. Công ty tình báo hàng hải Windward AI cho biết họ phát hiện vết dầu loang này lần đầu tiên qua ảnh vệ tinh chụp hôm 5/5 và vết dầu đang lan về phía tây nam với tốc độ khoảng 2 km/giờ.
“Nếu vết dầu tiếp tục trôi về phía nam, có thể gây rủi ro cho các khu vực biển nhạy cảm và được bảo vệ về sinh thái ở Vịnh”, bà Nina Noelle, chuyên gia của tổ chức Greenpeace, nhận định.
Lầu Năm Góc từ chối bình luận về việc liệu quân đội Mỹ có theo dõi vết dầu loang này hay không, hoặc liệu có cuộc tấn công nào gần đây nhằm vào đảo của Iran. Dựa trên hình ảnh chụp đầu tuần, vết dầu loang xuất hiện trước đợt không kích mới nhất của Mỹ.
Mỹ không chấp nhận "Cơ quan Quản lý Eo biển Vịnh Ba Tư" kiểm soát Hormuz
Công ty dữ liệu vận tải biển Lloyd’s List Intelligence hôm 7/5 đưa tin Iran đã thành lập Cơ quan Quản lý Eo biển Vịnh Ba Tư để kiểm soát eo biển.
Ngay sau đó, ông Rubio nói rằng động thái này của Iran là "không thể chấp nhận". “Thế giới sẽ chấp nhận việc Iran kiểm soát một tuyến đường thủy quốc tế hay sao?”, ông Rubio đặt câu hỏi.
Nỗ lực của Iran nhằm hợp thức hóa quyền kiểm soát tuyến đường thủy này đã làm dấy lên mối lo ngại mới về vận tải biển quốc tế, khi rất nhiều tàu thuyền đang bị mắc kẹt trong Vịnh Ba Tư.
Trong khi đó, một tàu chở dầu do thủy thủ Trung Quốc điều khiển mới đây đã bị tấn công gần eo biển.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc bày tỏ quan ngại, cho biết tàu chở dầu này đăng ký tại Quần đảo Marshall với thủy thủ đoàn là người Trung Quốc. Không có thương vong nào được báo cáo.
>>> Mời độc giả xem thêm video: Đàm phán Mỹ - Iran bế tắc
