Hành trình chuyển bệnh nhân từ đảo Phú Quốc vào đất liền là mạo hiểm. Đứng giữa lằn ranh đó, những quyết định của các y bác sỹ Bệnh viện Mặt trời Phú Quốc đã làm nên điều kỳ diệu.

Bệnh nhân không thể chờ, chuyển viện quá rủi ro

Ngày 17/8, bệnh nhân N.Q.N. (37 tuổi) được đưa vào Bệnh viện Mặt Trời Phú Quốc sau tai nạn giao thông. Cẳng chân phải bị tổn thương nghiêm trọng, vết thương phần mềm rộng khoảng 20 x 30 cm. Kết quả thăm khám cho thấy cả hai xương cẳng chân đều gãy hở phức tạp, phạm khớp.

Bác sĩ CKI Huỳnh Minh Học, người trực tiếp tiếp nhận bệnh nhân, xác định mức gãy hở độ IIIB – mức chấn thương nặng, với da và cơ mất trên diện rộng, nhiều mảnh xương vỡ. Nguy cơ nhiễm trùng, hoại tử và mất chi tăng lên theo thời gian nếu vết thương không được cắt lọc, làm sạch và cố định sớm.

Ngay lập tức, nhiều mũi xử trí được kích hoạt cùng lúc. Ê-kíp Bệnh viện Mặt Trời Phú Quốc kiểm soát chảy máu, ổn định huyết động, phòng ngừa sốc chấn thương và theo dõi sát diễn biến toàn thân. Cùng lúc, hình ảnh tổn thương và dữ liệu lâm sàng được chuyển tới Bệnh viện Chợ Rẫy để hội chẩn khẩn.

Lúc này, các bác sĩ đứng trước một lựa chọn khó khăn: chuyển bệnh nhân vào TP.HCM hay phẫu thuật ngay trên đảo. Chuyển viện có thể giúp người bệnh tiếp cận chuyên gia, nhưng thời gian chờ và hành trình dài từ Phú Quốc vào đất liền lại tiềm ẩn nguy cơ biến cố đối với một bệnh nhân chấn thương nặng. Trong khi đó, cánh cửa bảo tồn chân đang hẹp dần theo từng giờ.

“Nếu chờ để đưa bệnh nhân ra khỏi đảo, chúng ta sẽ khó có cơ hội bảo tồn chi cho người bệnh”, bác sĩ Học nhận định. Sau cuộc hội chẩn, một phương án ngược chiều chuyển viện được thống nhất: thay vì đưa bệnh nhân tới bác sĩ, Bệnh viện Mặt Trời Phú Quốc sẽ đưa bác sĩ tuyến cuối tới bệnh nhân.

Quyết định được đưa ra, cuộc chạy đua lập tức bắt đầu. Một bác sĩ chuyên khoa của Bệnh viện Chợ Rẫy khẩn trương lên đường từ TP.HCM ra Phú Quốc. Trên đảo, người bệnh tiếp tục được hồi sức; phòng mổ, hệ thống gây mê hồi sức, dụng cụ cố định xương và phương án kiểm soát nhiễm trùng được chuẩn bị đồng thời.

Ba giờ chờ chuyên gia cũng là ba giờ không một khâu nào được phép chậm. Từng diễn biến của bệnh nhân được theo dõi sát, từng điều kiện cho cuộc mổ được rà soát để khi bác sĩ Bệnh viện Chợ Rẫy tới nơi, ca can thiệp có thể bắt đầu ngay. Chuyên gia vừa có mặt, ê-kíp hai bệnh viện nhanh chóng hợp nhất và bước vào phòng mổ, không để mất thêm thời gian chuẩn bị.

Sau những giờ phút căng thẳng, ca mổ diễn ra thuận lợi. Người bệnh vượt qua giai đoạn cấp cứu ban đầu và giữ được chân sau tai nạn nghiêm trọng. Với gãy hở độ IIIB, quá trình điều trị vẫn cần được theo dõi chặt chẽ về nguy cơ nhiễm trùng, chăm sóc phần mềm và phục hồi vận động, nhưng kết quả bước đầu đã mang lại cơ hội hồi phục quý giá cho bệnh nhân.

Nhìn chồng giữ được chân và sức khỏe gần như đã phục hồi, chị Đ.T.T.H. không giấu được xúc động. Theo chị, nếu phải chuyển người bệnh từ Phú Quốc vào TP.HCM trong tình trạng chấn thương nặng, gia đình không thể lường hết những biến cố và rủi ro có thể xảy ra trên đường.

“Đến thời điểm hiện tại, tôi chỉ biết nói lời cảm ơn Bệnh viện Mặt Trời Phú Quốc đã phối hợp với Bệnh viện Chợ Rẫy, đưa bác sĩ đến đảo để trực tiếp thực hiện ca phẫu thuật cho chồng tôi. Điều này thực sự nằm ngoài mong đợi của gia đình”, chị Đ.T.T.H. chia sẻ.

Từ một ca mổ khẩn đến mạng lưới cấp cứu chuyên sâu cho đảo

Điểm đáng chú ý từ ca bệnh không chỉ là một lần phối hợp thành công, mà là cách tổ chức nguồn lực y tế theo hướng ngược lại với quy trình chuyển viện thông thường: trong trường hợp người bệnh không phù hợp để di chuyển, năng lực chuyên sâu được đưa tới nơi bệnh nhân đang được cấp cứu.

Mô hình này chỉ có thể vận hành khi bệnh viện tại chỗ đủ sức làm “điểm tựa” cho chuyên gia tuyến cuối. Đó là khả năng sàng lọc đúng ca bệnh, duy trì hồi sức an toàn, bảo đảm phòng mổ và trang thiết bị chuyên khoa, đồng thời tiếp tục chăm sóc sau can thiệp. Nếu thiếu một trong những mắt xích ấy, việc đưa chuyên gia ra đảo cũng khó có thể tạo nên một quy trình điều trị liền mạch và hiệu quả cao.

Ở chiều ngược lại, bệnh viện tuyến cuối bổ sung những kỹ thuật và kinh nghiệm chuyên sâu mà một cơ sở y tế trên đảo không nhất thiết phải thường trực đầy đủ. Hai tuyến không thay thế nhau mà kết nối thành một mạng lưới: bệnh viện tại Phú Quốc đảm nhận cấp cứu, ổn định và chăm sóc liên tục; tuyến cuối tham gia đánh giá chuyên môn, quyết định chiến lược điều trị và hỗ trợ trực tiếp khi cần thiết.

Cách phối hợp này mở rộng thêm lựa chọn cho bác sĩ trước những ca bệnh nặng. Chuyển viện vẫn cần thiết khi đó là phương án an toàn và phù hợp nhất. Nhưng trong những tình huống việc vận chuyển có thể làm gia tăng rủi ro hoặc khiến người bệnh bỏ lỡ thời điểm can thiệp, huy động chuyên gia tới đảo trở thành một phương án quan trọng để bảo vệ cơ hội điều trị.

Với một thành phố đảo có dân số ngày càng tăng và đón hàng triệu lượt khách mỗi năm, năng lực y tế không chỉ được đo bằng số giường bệnh hay thiết bị hiện đại. Điều quan trọng còn nằm ở khả năng phản ứng trước tình huống bất ngờ, kết nối nhanh với nguồn lực chuyên môn cao và tổ chức điều trị an toàn trong điều kiện cách xa đất liền.

Từ nền tảng y tế tại chỗ hiện đại, mạng lưới hợp tác tuyến cuối chuyên sâu đang được triển khai tại Bệnh viện Mặt trời, y tế Phú Quốc có thêm điểm tựa vững chắc, để có thể từng bước tiếp nhận nhiều tình huống ca bệnh phức tạp hơn, giảm những chuyến chuyển viện không cần thiết và hạn chế rủi ro do khoảng cách địa lý. Đây cũng là cơ sở để người dân yên tâm sinh sống, còn du khách an tâm hơn khi lựa chọn đảo Ngọc làm điểm đến.