Tờ Phnom Penh Post ngày 23/9 đưa tin, kim ngạch thương mại Campuchia - Trung Quốc tăng hơn 22% trong 8 tháng đầu năm 2026, trong đó xuất khẩu của Campuchia tăng trưởng nhanh hơn một chút, do việc khai thông Kênh đào Bình Lục của Trung Quốc tạo ra những cơ hội mới để mở rộng hoạt động vận chuyển hàng nông sản và hàng hóa chế tạo giữa hai nước.
Kênh đào Bình Lục của Trung Quốc chính thức khai trương vào ngày 16/9. Công trình này được thiết kế để kết nối miền tây Trung Quốc với Vịnh Bắc Bộ và thị trường ASEAN. Ảnh: Phnom Penh Post
Theo số liệu do người phát ngôn Bộ Thương mại Campuchia Pen Sovichea cung cấp, kim ngạch thương mại song phương Campuchia - Trung Quốc đạt 15,54 tỷ USD từ tháng 1 đến tháng 8 năm nay, tăng 22,37% so với cùng kỳ năm ngoái.
"Xuất khẩu của Campuchia sang Trung Quốc tăng 23,43%, lên 1,31 tỷ USD; trong khi nhập khẩu tăng 22,27%, lên 14,23 tỷ USD", ông Sovichea cho biết.
Các số liệu cho thấy sự gia tăng trao đổi kinh tế theo cả hai chiều, mặc dù Campuchia vẫn ghi nhận thâm hụt thương mại đáng kể với Trung Quốc, ước tính khoảng 12,92 tỷ USD.
Việc khánh thành Kênh đào Bình Lục dài 134,2 km tại Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây của Trung Quốc vào ngày 16/9 có thể tạo thêm động lực bằng cách cải thiện kết nối giữa miền tây Trung Quốc, cụm Cảng Vịnh Bắc Bộ và thị trường ASEAN.
Kênh đào này nối liền hệ thống sông Tây Giang và Khâm Giang với Vịnh Bắc Bộ, cho phép các tàu nội địa có trọng tải lên đến 5.000 tấn đi ra biển thông qua Cảng Khâm Châu thuộc cụm Cảng Vịnh Bắc Bộ ở Quảng Tây.
Tuyến đường thủy này cũng kết nối với đường sắt, đường cao tốc và dịch vụ hàng hải thuộc Hành lang Thương mại Đường bộ - Đường biển Quốc tế Mới, tạo ra một mạng lưới tích hợp giữa nội địa phía tây Trung Quốc và thị trường nước ngoài.
Các container đang được chất lên tàu tại Cảng Khâm Châu, Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Trung Quốc. Ảnh: Phnom Penh Post
Phnom Penh Post nhận định, mặc dù hoạt động thương mại hiện tại đã diễn ra từ trước khi kênh đào được khánh thành, nhưng đà tăng trưởng thương mại sẵn có vẫn tạo ra nền tảng thương mại cho các nhà xuất khẩu Campuchia đang có ý định sử dụng tuyến đường mới này.
Phát biểu tại lễ khai mạc Triển lãm Trung Quốc - ASEAN lần thứ 23 ở thủ phủ Nam Ninh của Quảng Tây vào ngày 17/9, Phó Thủ tướng Trung Quốc Đinh Tiết Tường cho biết kênh đào sẽ rút ngắn khoảng cách giữa vùng nội địa phía tây nam Trung Quốc và ASEAN.
"Hôm qua [16/9], Kênh đào Bình Lục nối liền Nam Ninh và Vịnh Bắc Bộ đã chính thức khai trương. Kênh đào này rút ngắn khoảng cách vận chuyển giữa vùng nội địa phía tây nam Trung Quốc và ASEAN xuống 560 km, đồng thời giảm đáng kể chi phí hậu cần", ông nói.
Ông Đinh cũng cho biết Trung Quốc sẵn sàng hợp tác với các nước ASEAN để tăng cường kết nối giao thông, phát triển hậu cần đa phương thức và loại bỏ các nút thắt ảnh hưởng đến việc vận chuyển hàng hóa qua biên giới.
Phnom Penh Post đưa tin, đối với Campuchia, tầm quan trọng của Kênh đào Bình Lục nằm ở việc kết nối với Cảng Khâm Châu và mạng lưới hàng hải rộng lớn hơn của Vịnh Bắc Bộ.
Hàng hóa của Campuchia có thể vận chuyển bằng đường biển đến Khâm Châu trước khi tiếp tục đi vào nội địa Trung Quốc qua kênh đào, trong khi hàng hóa từ miền tây Trung Quốc có thể di chuyển theo hướng ngược lại đến Cảng Sihanoukville của Campuchia và các cảng khác của ASEAN.
Li Chaofei - Tổng giám đốc chi nhánh Nam Ninh của Công ty TNHH Vận tải Container New Haifeng Thượng Hải - nói với các nhà báo ASEAN trong chuyến thăm Cảng Khâm Châu vào ngày 16/9 rằng: "Hành trình từ cụm Cảng Vịnh Bắc Bộ đến Cảng tự trị Sihanoukville của Campuchia chỉ mất 5 ngày. Điều này nhanh hơn hơn 50% so với tuyến đường vận chuyển truyền thống qua Quảng Đông."
Ông Li giải thích rằng công ty ông vận hành 6 tuyến vận chuyển container từ cụm Cảng Vịnh Bắc Bộ, với mạng lưới bao phủ Campuchia, Việt Nam, Thái Lan, Malaysia, Indonesia, Philippines và Brunei.
Hàng hóa vận chuyển từ cụm Cảng Vịnh Bắc Bộ của Trung Quốc đến Cảng tự trị Sihanoukville của Campuchia hiện chỉ mất 5 ngày. Ảnh: FB
Động lực cho tăng trưởng
Phnom Penh Post đưa tin, việc kết nối giao thông nhanh hơn có thể hỗ trợ sự tăng trưởng xuất khẩu nông sản của Campuchia, đặc biệt nếu các công ty vận tải biển cung cấp lịch trình thường xuyên, giá cước cạnh tranh và container lạnh cho các sản phẩm dễ hư hỏng.
Số liệu từ Bộ Thương mại Campuchia cho thấy một số mặt hàng xuất khẩu quan trọng của nước này sang Trung Quốc đã tăng mạnh trong 8 tháng đầu năm nay.
Xuất khẩu gạo xay xát tăng 45,33%, lên 88,48 triệu USD; trong khi xuất khẩu sắn tăng hơn gấp đôi lên 77,59 triệu USD.
Xuất khẩu cao su tăng 308,98%, lên 40,94 triệu USD; trong khi xuất khẩu sản phẩm thủy sản tăng 278,41%, mặc dù tổng giá trị vẫn tương đối nhỏ, chỉ khoảng 454.000 USD.
Các mặt hàng nông sản xuất khẩu khác tăng 16,24%, đạt 157,33 triệu USD.
Xuất khẩu túi xách và đồ dùng du lịch cũng có kết quả khả quan, tăng 29,72%, lên 47,42 triệu USD.
Tuy nhiên, hiệu quả hoạt động không đồng đều giữa các lĩnh vực xuất khẩu.
Xuất khẩu hàng may mặc của Campuchia sang Trung Quốc giảm 11,48%, xuống còn 121,30 triệu USD; trong khi xuất khẩu giày dép và các phụ kiện liên quan giảm 25,72%, xuống còn 38,55 triệu USD.
Xuất khẩu sản phẩm điện tử và linh kiện điện tử giảm 22,92%, xuống còn 40,05 triệu USD; trong khi xuất khẩu phụ tùng ô tô giảm 75,28%, xuống còn 3,32 triệu USD.
Những số liệu này cho thấy cơ hội trước mắt lớn nhất của Campuchia có thể nằm ở việc mở rộng xuất khẩu nông sản, đồng thời phát triển thêm năng lực chế biến để chuyển hướng khỏi các mặt hàng thô hoặc sơ chế.
Ngược lại, Trung Quốc vẫn là nguồn nhập khẩu hàng hóa lớn nhất của Campuchia, chiếm 51,53% tổng kim ngạch nhập khẩu của Campuchia trong 8 tháng đầu năm 2026.
Nhập khẩu vải Trung Quốc đạt 3,19 tỷ USD, tăng 10,58%, phản ánh tầm quan trọng của chúng như nguyên liệu đầu vào cho ngành may mặc, giày dép và đồ dùng du lịch của Campuchia.
Nhập khẩu vật liệu xây dựng từ Trung Quốc tăng 5,06%, lên 1,29 tỷ USD; trong khi nhập khẩu các mặt hàng điện tử khác tăng 78,54%, lên 532,89 triệu USD.
Campuchia cũng nhập khẩu 493,13 triệu USD xe chở khách từ Trung Quốc, tăng 56,16%; trong khi nhập khẩu xe tải tăng 145,54%, lên 53,33 triệu USD.
Mặc dù những mặt hàng nhập khẩu từ Trung Quốc này góp phần làm tăng thâm hụt thương mại, nhưng nhiều mặt hàng trong số đó là máy móc, vật liệu và hàng hóa trung gian được sử dụng bởi các ngành công nghiệp, dự án cơ sở hạ tầng và người tiêu dùng Campuchia.
Trung Quốc chiếm 29,81% tổng kim ngạch thương mại quốc tế của Campuchia trong 8 tháng đầu năm nay. Trung Quốc mua 5,33% hàng xuất khẩu của Campuchia nhưng cung cấp hơn một nửa hàng nhập khẩu.
Campuchia nhập khẩu gần 11 USD hàng hóa từ Trung Quốc cho mỗi 1 USD hàng hóa mà Campuchia xuất khẩu sang Trung Quốc.
Phnom Penh Post nhận định, sự mất cân bằng vẫn là một thách thức, nhưng tốc độ tăng trưởng xuất khẩu nhanh hơn một chút của Campuchia là một dấu hiệu tích cực cho thấy thương mại có thể dần trở nên đa dạng hơn nếu các doanh nghiệp có thể tận dụng được những cải thiện về kết nối giao thông và các thỏa thuận tiếp cận thị trường.
