Theo tìm hiểu của phóng viên Báo Tri thức và Cuộc sống, Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Hồ Sơn Tư (Mã số thuế: 3601018494, trụ sở tại xã Xuân Hòa, TP Đồng Nai) hiện đang là doanh nghiệp hoạt động bề nổi trong lĩnh vực mua sắm hàng hóa thiết bị giáo dục tại địa phương. Dù chỉ đăng ký quy mô doanh nghiệp nhỏ, song pháp nhân này lại sở hữu một hồ sơ năng lực thầu công vô cùng ấn tượng. Dữ liệu thể hiện, doanh nghiệp đã tham gia tổng cộng 28 gói thầu và trúng tới 22 gói. Tổng giá trị trúng thầu của Công ty Hồ Sơn Tư ghi nhận đạt hơn 33 tỷ đồng.

Mối quan hệ chủ đầu tư quen thuộc và hệ sinh thái liên danh đan xen

Phân tích dữ liệu lịch sử đấu thầu, dư luận dễ dàng nhận thấy sự hiện diện với tần suất dày đặc của một số chủ đầu tư. Cụ thể, tại Ban Quản lý dự án huyện Xuân Lộc trước đây (nay bàn giao nhiệm vụ về Ban Quản lý dự án khu vực 07 sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính), Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Hồ Sơn Tư đã tham gia 9 gói thầu và trúng tới 7 gói thầu với tổng giá trị trúng thầu đạt 5.212.026.400 đồng.

Tiếp nối đà thắng lợi, tại Ban Quản lý dự án khu vực 07 mới thành lập, nhà thầu này tiếp tục góp mặt tại 6 gói thầu và ghi nhận trúng 4 gói với tổng giá trị lên tới 9.077.009.000 đồng. Chỉ tính riêng hai đơn vị mời thầu mang tính kế thừa hành chính này đã mang lại cho Công ty Hồ Sơn Tư hơn 14 tỷ đồng doanh thu, chiếm phần lớn tỷ trọng nguồn thu từ dự án ngân sách của doanh nghiệp.

Bên cạnh các chủ đầu tư quen mặt, hệ sinh thái thầu công của nhà thầu này còn bộc lộ mối liên kết đan xen với các doanh nghiệp khác trong khu vực. Điển hình như Công ty TNHH Trang trí nội thất Phước Thịnh hay Công ty TNHH Một thành viên Thương mại và Dịch vụ Văn phòng Châu Mai Loan cũng có tần suất chạm mặt thường xuyên. Sự dịch chuyển linh hoạt, luân phiên giữa vai trò đối tác liên danh và đơn vị "đối thủ" độc lập tại các gói thầu mua sắm thiết bị giáo dục khác nhau khiến dư luận có cơ sở để đặt câu hỏi về tính cạnh tranh thực chất và hiệu quả kinh tế trong chi tiêu công.

Năng lực tài chính và bài toán bảo đảm chất lượng dự án

Đáng chú ý, trong năm 2026, các gói thầu mà nhà thầu này tham dự liên tục ghi nhận kết quả trúng thầu với mức giá bằng giá dự toán, đặc biệt ở các gói áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn. Điển hình, Gói thầu số 06 tại Trường Lê Quý Đôn có giá 1.637.928.000 đồng, tỷ lệ tiết kiệm đạt 0,00%. Trong khi đó, một số gói thầu được tổ chức đấu thầu rộng rãi nhưng chỉ có một nhà thầu tham dự. Như Gói thầu số 16 tại Trường Tiểu học Tín Nghĩa có giá 6.484.610.000 đồng, tỷ lệ tiết kiệm chỉ đạt 0,501%.

Việc liên tiếp trúng thầu hàng loạt dự án quy mô lớn, sát giá dự toán trong một thời gian ngắn không chỉ đặt dấu hỏi về tính minh bạch mà còn là phép thử lớn về sức khỏe tài chính thực tế của doanh nghiệp. Để triển khai đồng thời các gói thầu, nhà thầu bắt buộc phải huy động nguồn vốn đối ứng khổng lồ, nhân sự chuyên môn và máy móc thiết bị tương xứng. Liệu năng lực thực tế của doanh nghiệp có bảo đảm đúng tiến độ và chất lượng cho các dự án giáo dục trọng điểm của địa phương hay không là vấn đề cần được các cơ quan chức năng giám sát chặt chẽ.

Trách nhiệm giải trình của người đứng đầu

Nhìn nhận dưới góc độ pháp lý, Luật sư Võ Quang Vinh (Đoàn Luật sư Vĩnh Long) đánh giá, hiện tượng một nhà thầu liên tục trúng loạt gói thầu sát nút hoặc khớp khít 100% giá dự toán tại một nhóm chủ đầu tư quen thuộc là nội dung cần được các cơ quan thanh tra, kiểm tra đặc biệt lưu tâm. Mặc dù hình thức chỉ định thầu rút gọn đối với hàng hóa trong hạn mức là được phép, nhưng tinh thần xuyên suốt của Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 90/2025/QH15) vẫn là bảo đảm tính cạnh tranh, công bằng và tối ưu hóa hiệu quả kinh tế.

Luật sư Võ Quang Vinh phân tích thêm, Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ đã chỉ rõ việc nghiêm cấm chỉ định thầu tùy tiện cho các nhà thầu quen thuộc mà không bảo đảm năng lực thực chất, làm lãng phí nguồn lực quốc gia. Việc các gói thầu của Công ty Hồ Sơn Tư đạt tỷ lệ tiết kiệm cận biên hoặc tuyệt đối bằng 0% đòi hỏi các cơ quan chức năng phải làm rõ quy trình lập dự toán và thương thảo hợp đồng của các chủ đầu tư.

Trách nhiệm giải trình trực tiếp thuộc về người đứng đầu các đơn vị đặt bút ký quyết định phê duyệt: Giám đốc Ban Quản lý dự án khu vực 04 Lê Hùng Toàn (đối với gói thầu Trường Tín Nghĩa), Giám đốc Ban Quản lý dự án khu vực 07 Nguyễn Thái Học (đối với gói thầu Trường Trảng Tảo), và Giám đốc Trung tâm Dịch vụ Tổng hợp xã Xuân Đông Lê Thành Nhân (đối với gói thầu Trường Lê Quý Đôn).

Chiếu theo các quy định nghiêm ngặt hiện hành, người đứng đầu cơ quan, đơn vị chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về kết quả công tác đấu thầu. Cơ quan chức năng TP Đồng Nai cần sớm vào cuộc rà soát toàn diện quy trình tổ chức lựa chọn nhà thầu tại các dự án nêu trên nhằm bảo vệ tính minh bạch và chống thất thoát nguồn ngân sách địa phương.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.