Khăn ướt từ lâu đã trở thành vật dụng quen thuộc trong mỗi gia đình, từ căn bếp, trên xe ô tô cho đến những buổi đưa trẻ nhỏ ra ngoài chơi. Nhờ tính tiện lợi, không ít người có thói quen dùng khăn ướt cho mọi tình huống, từ lau vết thức ăn, dọn dẹp sau khi vận động ngoài trời cho đến vệ sinh nhanh sau khi tiếp xúc với các bề mặt nơi công cộng.
Chỉ sau vài lượt lau, làn da trở nên sạch sẽ ngay lập tức, vô tình tạo ra cảm giác an tâm rằng bàn tay đã được làm sạch hoàn toàn.
Khăn ướt dùng để lau tay, lau mặt hoặc vệ sinh cá nhân ở nơi thiếu nước sạch - Ảnh minh họa
Không phải loại khăn ướt nào cũng giống nhau
Khăn ướt trên thị trường hiện nay được chia thành nhiều dòng sản phẩm riêng biệt với mục đích sử dụng hoàn toàn khác nhau. Có dòng chỉ dùng để làm sạch da thông thường, có dòng là khăn sát khuẩn tay chứa cồn chuyên dụng và cũng có dòng được thiết kế riêng để khử khuẩn bề mặt đồ vật.
Theo hướng dẫn từ CDC Mỹ, các loại khăn sát khuẩn tay chứa tối thiểu 60% nồng độ cồn mới có khả năng tiêu diệt mầm bệnh hiệu quả. Ngược lại, khăn ướt dùng cho em bé hay các dòng khăn giấy ướt thông dụng hoàn toàn không chứa đủ hàm lượng cồn cần thiết, do đó không thể coi là phương pháp thay thế đáng tin cậy cho việc vệ sinh tay.
Đặc biệt, gia đình cần lưu ý các loại khăn khử khuẩn chuyên dùng cho bàn ghế, tay nắm cửa hay đồ gia dụng tuyệt đối không được lau trực tiếp lên da vì rất dễ gây kích ứng và tổn thương da. Do đó, trước khi tiện tay sử dụng các hộp khăn ướt để sẵn trên bàn ăn hay trong xe ô tô, thói quen đầu tiên người dùng nên làm là đọc kỹ thông tin trên nhãn mác thay vì mặc định loại nào cũng dùng cho tay được.
Những thời điểm bắt buộc phải rửa tay thay vì chỉ dùng khăn ướt
Hướng dẫn an toàn sức khỏe từ WHO và UNICEF tiếp tục khẳng định xà phòng cùng nước sạch luôn là ưu tiên hàng đầu trong sinh hoạt gia đình. Bàn tay bắt buộc phải được rửa sạch bằng nước và xà phòng vào các thời điểm then chốt: trước khi chế biến thực phẩm, trước khi ăn hoặc đút cho người khác ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi ho, hắt hơi và bất cứ khi nào quan sát thấy tay bám bẩn rõ rệt.
Trong điều kiện không có sẵn nguồn nước cùng xà phòng, dung dịch sát khuẩn khô chứa tối thiểu 60% cồn là phương án thay thế phù hợp. Thao tác này hoàn toàn khác biệt với việc dùng khăn ướt thông thường lau qua rồi tự mặc định bàn tay đã sạch.
Minh chứng rõ nhất là trong hướng dẫn chăm sóc trẻ tại nhà, CDC cho phép dùng khăn ướt để lau sạch vùng da đóng tã của em bé, nhưng ngay sau đó vẫn yêu cầu phải rửa lại tay cho trẻ và người chăm sóc bằng xà phòng dưới vòi nước chảy. Khăn ướt chỉ đóng vai trò làm sạch vết bẩn cơ học bề mặt, còn việc loại bỏ mầm bệnh trên bàn tay bắt buộc phải thực hiện theo đúng quy trình vệ sinh.
Rửa tay bằng xà phòng dưới vòi nước chảy trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh - Ảnh minh họa
Khăn ướt vẫn hữu ích khi được dùng đúng mục đích
Chúng ta không cần gán nhãn khăn ướt là một sản phẩm có hại hay tẩy chay sự tiện lợi của nó. Vật dụng này vẫn phát huy hiệu quả tuyệt vời trong việc lau sạch đất cát, vết thức ăn bám dính khi đang ở ngoài đường hoặc hỗ trợ chăm sóc trẻ nhỏ hàng ngày. Điểm mấu chốt nằm ở việc người dùng không nên lầm tưởng vài lượt lau nhanh bằng khăn ướt thông dụng là giải pháp thay thế hoàn toàn cho bước rửa tay theo chuẩn y tế.
Gia đình có thể ghi nhớ quy tắc phân loại đơn giản để sử dụng an toàn: khăn ướt thông thường dùng để làm sạch vết bẩn cơ học nhìn thấy được; khăn sát khuẩn tay bắt buộc ghi rõ công dụng và đạt nồng độ cồn tối thiểu 60%; khăn khử khuẩn bề mặt chỉ dùng riêng cho đồ vật. Trong những thời điểm nhạy cảm liên quan trực tiếp đến sức khỏe, thói quen rửa tay bằng xà phòng dưới nguồn nước chảy vẫn là bước vệ sinh không thể thay thế.
