Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, Phòng Kinh tế xã Xuân Hòa, TP Đồng Nai đã chính thức hoàn tất quy trình lựa chọn nhà thầu cho Gói thầu số 07 (xây lắp): Xây dựng công trình chính và các hạng mục phụ trợ, hạ tầng kỹ thuật + Xây dựng hệ thống PCCC + Báo cháy + chống sét. Đây là gói thầu cốt lõi thuộc dự án Cải tạo, sửa chữa trường THCS Nguyễn Công Trứ và xây mới khối phòng học, phòng bộ môn và các hạng mục phụ trợ, được phê duyệt tổng mức đầu tư theo Quyết định số 744/QĐ-UBND do Chủ tịch UBND xã Xuân Hòa - Lê Văn Nam ký ngày 23/04/2026.

Nhà thầu bỏ giá thấp hơn bị loại ở bước kỹ thuật

Hồ sơ lưu trữ trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cho thấy, gói thầu có giá dự toán được duyệt là 25.649.910.194 đồng, tổ chức lựa chọn nhà thầu theo hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng. Đến thời điểm đóng thầu, hệ thống ghi nhận có hai nhà thầu tham gia nộp hồ sơ dự thầu đều dưới hình thức liên danh, tạo nên một cục diện cạnh tranh trực diện về mặt dòng vốn.

Biên bản mở thầu công khai ngày 22/06/2026 ghi nhận Liên danh Trường THCS Nguyễn Công Trứ nộp hồ sơ với giá dự thầu 24.812.755.912 đồng. Trong khi đó, đơn vị đối thủ là Liên danh THCS Nguyễn Công Trứ dự thầu với mức giá cao hơn là 25.136.911.991 đồng. Như vậy, xét thuần túy về mặt tài chính, phương án của Liên danh Trường THCS Nguyễn Công Trứ thấp hơn giá của liên danh đối thủ 324.156.079 đồng.

Tuy nhiên, tại bước thẩm định, Quyết định số 164/QĐ-KT ngày 25/06/2026 do Trưởng phòng Kinh tế xã Xuân Hòa - Hồ Dũng Sỹ ký phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu đã xác định đơn vị trúng thầu là Liên danh THCS Nguyễn Công Trứ (bao gồm 3 nhà thầu Công ty TNHH Một thành viên Đạt Thành Nguyên; Công ty TNHH Sơn Song Bảo và Công ty TNHH Xây dựng Trí Nguyên). Mức giá trúng thầu được phê duyệt khớp chính xác với giá dự thầu là 25.136.911.991 đồng. Gói thầu đạt giá trị tiết kiệm tuyệt đối cho công quỹ là 512.998.203 đồng, tương đương tỷ lệ tiết kiệm xấp xỉ 2%.

Báo cáo đánh giá hồ sơ dự thầu số 08/BCĐG-QM-052 do tổ chuyên gia gồm ông Lê Võ Tòng, bà Trương Thị Thu Hương và bà Trần Thị Huế lập, chỉ rõ nguyên nhân nhà thầu có giá thấp hơn bị loại. Cụ thể, Liên danh Trường THCS Nguyễn Công Trứ bị đánh giá "Không đạt" tại bước năng lực kỹ thuật do không đáp ứng tiêu chuẩn quy định tại Tiểu mục 3.1.2.1 liên quan đến bảng kê khai vật tư, thiết bị cung cấp chính và Tiểu mục 3.1.4 về giải pháp, biện pháp thi công công trình. Do đối thủ dừng bước ở giai đoạn đánh giá kỹ thuật, liên danh của ba nhà thầu Sơn Song Bảo - Đạt Thành Nguyên - Trí Nguyên đã trở thành đơn vị duy nhất mở rộng cửa tiến vào vòng xét giá và giành chiến thắng sát nút.

Tần suất trúng thầu sát nút của doanh nghiệp "quen mặt"

Việc một gói thầu quy mô hơn 25 tỷ đồng có tỷ lệ tiết kiệm ngân sách ở mức khiêm tốn đã thu hút sự chú ý của dư luận đối với năng lực và lịch sử hoạt động của các cấu phần trong liên danh trúng thầu. Trích xuất dữ liệu lịch sử cho thấy các thành viên trong liên danh có sự am hiểu sâu sắc địa bàn và sở hữu mối liên hệ mật thiết với bên mời thầu.

Điển hình, Công ty TNHH Một thành viên Đạt Thành Nguyên (mã số thuế 3601799022) có địa chỉ tại KP 23, Phường Long Khánh, TP Đồng Nai là đơn vị có tần suất xuất hiện liên tục tại các dự án do Phòng Kinh tế xã Xuân Hòa quản lý. Chỉ tính riêng từ tháng 5/2026 đến nay, doanh nghiệp này đã liên tiếp được lựa chọn thực hiện độc lập nhiều gói thầu tại địa phương này.

Cụ thể vào ngày 04/05/2026, đơn vị này trúng Gói thầu số 05 (xây lắp): Xây dựng hệ thống thoát nước và đường giao thông thuộc dự án Xây dựng hệ thống chống ngập úng đường số 42 ấp Xuân Hưng 3A dưới hình thức chỉ định thầu rút gọn với giá 1.942.919.000 đồng. Tiếp đó, vào ngày 15/05/2026, tiếp tục trúng gói Gói thầu số 05 (xây lắp): Xây dựng công trình chính và các hạng mục phụ trợ, hạ tầng kỹ thuật + sân đường thuộc dự án Sửa chữa, cải tạo Trụ sở Đảng ủy xã Xuân Hòa với giá 2.466.565.342 đồng. Việc tiếp tục tham gia liên danh để trúng tiếp gói thầu 25.136.911.991 đồng vào ngày 25/6 nêu trên cho thấy vị thế của doanh nghiệp trên phân khúc đầu tư công tại xã Xuân Hòa.

Hai thành viên còn lại cũng là những nhà thầu có lịch sử đấu thầu đáng chú ý tại địa phương. Công ty TNHH Sơn Song Bảo (mã số thuế 3601662081) có địa chỉ tại KP 25, Phường Long Khánh, TP Đồng Nai từng ghi nhận tham gia 56 gói thầu trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia và sở hữu tới 50 quyết định trúng thầu, trong đó có 33 gói nằm trên địa bàn TP Đồng Nai. Song song đó, Công ty TNHH Xây dựng Trí Nguyên (mã số thuế 3603797221) địa chỉ tại Khu Phố 13, Phường Long Bình, TP Đồng Nai dù mới phê duyệt tài khoản hệ thống từ tháng 8 năm 2023 nhưng đã tích lũy lịch sử tham gia 59 gói thầu, trúng 33 gói, với địa bàn trọng điểm là TP Đồng Nai gồm 50 gói thầu từng tham dự.

Góc nhìn chuyên gia về hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công

Bình luận về diễn biến các gói thầu xây lắp hạ tầng giáo dục có tỷ lệ tiết kiệm thấp dưới góc độ kinh tế, chuyên gia Đào Giang cho rằng việc loại nhà thầu bỏ giá thấp do không đạt tiêu chuẩn kỹ thuật là quy trình bắt buộc nhằm bảo đảm chất lượng công trình công cộng, đặc biệt là trường học. Dù vậy, đối với những gói thầu có biên độ tiết kiệm cho ngân sách xấp xỉ 2%, chủ đầu tư cần rà soát kỹ lưỡng để đảm bảo các tiêu chí kỹ thuật trong hồ sơ mời thầu được thiết kế minh bạch, khách quan, không tạo ra các rào cản kỹ thuật vô hình làm giảm tính cạnh tranh toàn diện của thị trường.

Phân tích sâu hơn về trách nhiệm giải trình của đơn vị quản lý dòng vốn công, chuyên gia Nguyễn Quốc Vũ nhấn mạnh khi một nhà thầu hoặc một nhóm liên danh liên tiếp trúng thầu tại một chủ đầu tư với tỷ lệ giảm giá sát nút giá dự toán, cơ quan quản lý nhà nước cần tăng cường công tác giám sát hậu kiểm. Điều này nhằm đảm bảo tính tối ưu hóa kinh tế trong đầu tư công, đồng thời minh định rõ ràng hiệu quả sử dụng ngân sách của người đứng đầu đơn vị.

Dưới góc nhìn pháp lý hành chính, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) lưu ý các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành như Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 90/2025/QH15) và Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ luôn đặt mục tiêu cao nhất vào việc thúc đẩy tính cạnh tranh, công bằng và công khai tối đa trong hoạt động đấu thầu qua mạng của chủ đầu tư. Các cơ quan phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu và kết quả đấu thầu phải luôn đặt hiệu quả kinh tế làm thước đo cốt lõi, hạn chế tình trạng các gói thầu quy mô lớn đóng thầu với giá trị tiết kiệm mang tính hình thức.