Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Xuân Hương - Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng vừa hoàn tất thủ tục lựa chọn nhà thầu cho dự án hạ tầng giao thông trọng điểm trên địa bàn. Cụ thể, Quyết định số 106/QĐ-KTHT&ĐT ngày 19/06/2026 do Trưởng phòng Vũ Hoàng Hải Dương ký đã phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu Gói thầu số 05: Thi công công trình thuộc công trình Thảm nhựa mặt đường Đống Đa (đoạn đầu Đèo Prenn vào cổng khu du lịch Cáp Treo Đà Lạt). Gói thầu xây lắp này thuộc kế hoạch lựa chọn nhà thầu mã số PL2600136180, được tổ chức theo hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng, phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ với loại hợp đồng trọn gói, thời gian thực hiện trong 5 tháng.
Hiệu quả kinh tế từ dòng vốn ngân sách
Hồ sơ quản lý thể hiện giá gói thầu được phê duyệt ban đầu là 3.393.917.916 đồng. Công ty TNHH Tiến Đức là đơn vị được lựa chọn trúng thầu với giá gói thầu sau giảm giá đạt 3.339.958.102 đồng. Đối chiếu giữa giá dự toán và giá trúng thầu thực tế, số tiền tiết kiệm cho ngân sách nhà nước đạt 53.959.814 đồng, tương đương tỷ lệ tiết kiệm chi phí xấp xỉ 1,59%.
Dữ liệu từ biên bản mở thầu mã số IB2600248307 ngày 10/06/2026 cho thấy gói thầu có sự tham gia cạnh tranh của 2 nhà thầu. Bên cạnh đơn vị trúng thầu, Công ty TNHH Xây dựng, Thương mại và Dịch vụ Ngọc Nguyên Anh (Mã số thuế: 5801401637) cũng tham gia nộp hồ sơ dự thầu với mức giá đề xuất là 3.066.925.470 đồng. Phương án tài chính của Công ty TNHH Xây dựng, Thương mại và Dịch vụ Ngọc Nguyên Anh thấp hơn Công ty TNHH Tiến Đức khoảng 273.032.632 đồng. Tuy nhiên, nhà thầu bỏ giá thấp đã không thể vượt qua bước đánh giá năng lực kỹ thuật và bị loại.
Bóc tách các điểm nghẽn về năng lực kỹ thuật
Báo cáo đánh giá hồ sơ dự thầu điện tử (E-HSDT) chỉ rõ những tiêu chí kỹ thuật cụ thể mà Công ty TNHH Xây dựng, Thương mại và Dịch vụ Ngọc Nguyên Anh chưa đáp ứng được theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu.
Thứ nhất, về mặt yêu cầu vật tư và thiết bị đặc thù, hồ sơ mời thầu đưa ra tiêu chuẩn bắt buộc về trạm trộn bê tông nhựa nóng phải đạt công suất từ 120 tấn/giờ trở lên, đi kèm đầy đủ các chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và hồ sơ bảo vệ môi trường hợp pháp. Nhà thầu Ngọc Nguyên Anh chỉ đề xuất trạm trộn công suất 80 tấn/giờ thuộc quyền sở hữu của bên thứ ba là Công ty TNHH Thông Nữ. Mặc dù doanh nghiệp có giải trình về trạm dự phòng đạt công suất 120 tấn/giờ trong phần thuyết minh kỹ thuật, hồ sơ lại thiếu hợp đồng nguyên tắc hoặc văn bản cam kết chứng minh quyền huy động hợp pháp thiết bị này tại thời điểm chấm thầu.
Thứ hai, biện pháp tổ chức thi công của nhà thầu bị đánh giá không đạt yêu cầu khi hoàn toàn không đính kèm bản vẽ bố trí tổng mặt bằng công trường, thiếu thuyết minh chi tiết về vị trí xây dựng lán trại, kho bãi tập kết vật tư phù hợp với hiện trạng tuyến đường Đống Đa.
Thứ ba, về giải pháp kỹ thuật, đơn vị dự thầu chưa xây dựng được quy trình cùng tiêu chuẩn áp dụng cho công tác thí nghiệm bê tông nhựa nóng, áp dụng sai kết cấu mương dọc và bỏ sót quy trình lấy mẫu thí nghiệm đối với hạng mục hố ga bê tông. Các lỗi hệ thống này dẫn đến việc hồ sơ bị chấm không đạt điểm kỹ thuật.
Lịch sử đấu thầu của đơn vị trúng thầu
Về năng lực của đơn vị trúng thầu, dữ liệu từ hệ thống mạng đấu thầu quốc gia ghi nhận Công ty TNHH Tiến Đức (mã số thuế 5800535490), được thành lập từ năm 2007, đặt trụ sở tại Lô E37 KQH Phạm Hồng Thái, phường Xuân Hương - Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng. Tính đến thời điểm hiện tại, công ty đã tham gia tổng cộng 94 gói thầu, trong đó trúng 50 gói, trượt 39 gói, 4 gói chưa có kết quả và 1 gói bị hủy. Tổng giá trị trúng thầu lũy kế đạt 286.981.419.634 đồng, riêng vai trò độc lập đạt 110.059.162.028 đồng. Đơn vị có mối quan hệ đấu thầu lớn nhất với doanh nghiệp là Công ty Cổ phần Dịch vụ Đô thị Đà Lạt với 27 lần tham gia và trúng 11 gói thầu.
Dưới góc nhìn chuyên môn, các chuyên gia pháp lý đầu tư công đánh giá cao tính nghiêm túc của tổ chuyên gia trong việc sàng lọc chất lượng kỹ thuật công trình giao thông. Theo chuyên gia Nguyễn Quốc Vũ, tiêu chuẩn năng lực thiết bị trộn bê tông nhựa và quy trình thí nghiệm vật liệu quyết định trực tiếp đến tuổi thọ mặt đường thảm nhựa nóng. Việc kiên quyết loại bỏ hồ sơ không đạt chuẩn công suất thiết bị thi công hoàn toàn phù hợp với tinh thần Điều 44 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 nhằm bảo vệ chất lượng dự án công.
Mặc dù tính tuân thủ kỹ thuật được đảm bảo, dư luận và các cơ quan quản lý vẫn quan tâm đến hiệu quả tối ưu hóa dòng vốn công tại những gói thầu có tỷ lệ tiết kiệm thấp dưới 2%. Theo Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM), các chủ đầu tư cần tăng cường trách nhiệm giải trình về tính xác thực của giá dự toán khi biên độ tiết kiệm ngân sách quá hẹp, nhất là trong bối cảnh Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ và Công văn số 5557/BTC của Bộ Tài chính đang quyết liệt siết chặt kỷ cương, yêu cầu thực hành tiết kiệm triệt để trong đầu tư công năm 2026.
PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ HỒ SƠ DỰ THẦU ĐỐI VỚI HÀNG HÓA, XÂY LẮP
Điều 58 Luật Đấu thầu quy định các phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu bao gồm: Phương pháp giá thấp nhất; Phương pháp giá đánh giá; Phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá. Phương pháp giá thấp nhất thường áp dụng cho các gói thầu đơn giản, các yêu cầu về kỹ thuật, tài chính được quy định thành các tiêu chuẩn "đạt" hoặc "không đạt". Nhà thầu nào có hồ sơ đáp ứng tất cả các tiêu chuẩn và có mức giá thấp nhất sẽ được xếp hạng thứ nhất.
Phương pháp giá đánh giá (thường dùng cho các gói thầu quy mô lớn) là phương pháp quy đổi các yếu tố về kỹ thuật, chất lượng, tiến độ và giá về cùng một mặt bằng giá để so sánh. Nhà thầu có giá đánh giá thấp nhất là nhà thầu trúng thầu. Cuối cùng, phương pháp kết hợp kỹ thuật và giá áp dụng cho các gói thầu công nghệ cao hoặc có tính chất đặc thù, trong đó điểm tổng hợp được tính theo tỷ trọng (thường kỹ thuật chiếm 70-80%, giá chiếm 20-30%).
Theo Nghị định 214/2025/NĐ-CP, hội đồng đánh giá (Tổ chuyên gia) phải có chứng chỉ hành nghề đấu thầu và phải chịu trách nhiệm cá nhân về kết quả chấm thầu. Với sự hỗ trợ của công nghệ năm 2026, việc chấm thầu qua mạng giúp loại bỏ các sai sót thủ công và đảm bảo tính khách quan. Người dân và các nhà thầu có thể tra cứu biên bản mở thầu công khai để biết giá dự thầu của các đối thủ, từ đó giám sát được sự minh bạch trong khâu chấm thầu của chủ đầu tư.