Quan sát của Báo Tri thức và Cuộc sống cho thấy, song song với mảng thi công xây lắp, công tác phân bổ dòng vốn ngân sách cho mảng dịch vụ tư vấn đầu tư xây dựng tại Văn phòng HĐND&UBND xã Tân Minh cũng bộc lộ một "hệ sinh thái" khép kín đáng ngạc nhiên. Hầu hết các dự án nâng cấp, sửa chữa cơ sở vật chất hành chính tại đây đều lặp lại một vòng tròn các doanh nghiệp quen thuộc, trúng thầu 100% thông qua hình thức duy nhất là "Chỉ định thầu rút gọn".

Hồ sơ tài liệu thu thập minh chứng rõ ràng: Ở khâu tư vấn khảo sát, lập báo cáo kinh tế kỹ thuật và dự toán, Công ty TNHH Tư vấn Thiết kế và Xây dựng Khang Quân được chủ đầu tư chỉ định thầu liên tiếp 7 gói thầu. Cụ thể như tại dự án Sửa chữa cổng, tường rào, phòng làm việc khuôn viên UBND xã, công ty này trúng gói số 02 với giá trị 96.888.576 đồng theo Quyết định phê duyệt ngày 09/05/2026 do ông Nguyễn Thành Chung ký.

Tiến đến khâu Tư vấn thẩm tra thiết kế bản vẽ thi công và dự toán, Công ty TNHH Thiết kế - Xây dựng Trần Nguyễn lại tiếp tục thể hiện năng lực "bất bại" khi trúng gọn toàn bộ 7 gói thầu tham dự.

Đảm nhiệm vai trò then chốt là Tư vấn quản lý dự án, Công ty TNHH Dịch vụ Tư vấn Đo đạc - Thiết kế Xây dựng Đại Phát Tài độc chiếm 6/6 gói thầu tham dự. Đơn cử, gói thầu số 01 dự án Sửa chữa cổng, tường rào UBND xã Tân Minh đã được trao cho đơn vị này với giá 63.621.431 đồng. Cuối cùng, để khép lại vòng tròn, công tác Tư vấn giám sát thi công cũng được giao trọn gói cho Công ty TNHH Tư vấn Thiết kế - Xây dựng QTP với việc trúng liên tiếp 5/5 gói thầu.

Như vậy, từ khâu sơ khởi là khảo sát, lập dự án, cho đến thẩm tra độc lập, quản lý dự án và giám sát thi công hiện trường, chủ đầu tư gần như chỉ "bắt tay" làm việc với một danh sách các công ty cố định. Điều này tạo ra một "chuỗi liên kết" khép kín trong hoạt động đầu tư công tại cơ sở, triệt tiêu động lực cạnh tranh của các doanh nghiệp tư vấn khác trên địa bàn.

Bình luận về thực trạng này, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) cho biết: "Pháp luật đấu thầu hiện hành cho phép chủ đầu tư áp dụng chỉ định thầu đối với các gói dịch vụ tư vấn quy mô nhỏ dưới 800 triệu đồng. Tuy nhiên, nếu một chủ đầu tư liên tục lặp đi lặp lại việc chỉ định thầu cho một nhóm các công ty quen thuộc tại hàng loạt dự án khác nhau sẽ đi ngược lại nguyên tắc cốt lõi về mở rộng tính cạnh tranh và minh bạch. Hơn thế nữa, khi các đơn vị lập hồ sơ, thẩm tra và giám sát tạo thành một 'hệ sinh thái' quen biết, tính độc lập, khách quan trong việc giám sát chất lượng và kiểm soát chi phí công trình có thể bị bào mòn nghiêm trọng. Chỉ thị số 12/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 03/4/2026 cũng đã lưu ý rất rõ việc cấm lạm dụng chỉ định thầu để trao thầu cho nhà thầu 'thân hữu', tạo cơ chế 'xin - cho', trục lợi nhóm".

Những nỗ lực xây dựng, củng cố hạ tầng của địa phương là điều cần thiết, nhưng việc luân chuyển nguồn vốn thông qua đấu thầu luôn cần một môi trường đa dạng nhà cung cấp, đảm bảo tính sàng lọc và đào thải tự nhiên của thị trường thay vì "một mình một chợ".

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin:

[Kỳ 4] Hàng loạt gói thầu tại xã Tân Minh tiết kiệm 0%: Trách nhiệm ở đâu?