Theo báo cáo chuyên đề mới công bố, Chứng khoán Vietinbank (VBSE) cho biết lãi suất cho vay mới bình quân đến cuối tháng 10/2026 đã giảm khoảng 0,2–0,5 điểm phần trăm so với giữa tháng. Trong kịch bản cơ sở, mặt bằng lãi suất cho vay ngắn hạn có thể tiếp tục giảm thêm 0,5–1 điểm phần trăm đến cuối năm.
Diễn biến này được kỳ vọng hỗ trợ các doanh nghiệp sử dụng nhiều vốn vay để tài trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, VBSE lưu ý không phải doanh nghiệp vay nợ lớn nhất sẽ hưởng lợi nhiều nhất. Mức độ cải thiện lợi nhuận còn phụ thuộc vào tỷ trọng vay ngắn hạn, tốc độ luân chuyển vốn, gánh nặng lãi vay và lượng tiền gửi doanh nghiệp đang nắm giữ.
Từ 231 doanh nghiệp phi tài chính niêm yết trên HoSE và HNX, VBSE lựa chọn 151 doanh nghiệp có dư nợ vay ngắn hạn từ 300 tỷ đồng trở lên để sàng lọc. Sau khi áp dụng các tiêu chí về đòn bẩy, vòng quay vốn và chi phí lãi vay, nhóm phân tích xác định Hoa Sen (HSG), Petrosetco (PET) và Thép Nam Kim (NKG) là ba doanh nghiệp đáp ứng đầy đủ điều kiện và có khả năng hưởng lợi rõ nhất. Thành Thành Công - Biên Hòa (SBT) được bổ sung vào nhóm theo dõi do gánh nặng lãi vay đặc biệt lớn, dù tốc độ quay vòng vốn thấp hơn ngưỡng yêu cầu.
Trong đó, Hoa Sen có dư nợ vay ngắn hạn 7.333 tỷ đồng tại cuối tháng 9/2026, chiếm toàn bộ nợ vay. Chi phí lãi vay tương đương 35% lợi nhuận trước lãi vay và thuế (EBIT), trong khi doanh thu bốn quý gần nhất gấp 5,1 lần dư nợ vay ngắn hạn. Đáng chú ý, doanh nghiệp thường gia tăng vay vốn trong quý IV để nhập nguyên liệu phục vụ niên độ tài chính mới. Vì vậy, việc lãi suất giảm vào thời điểm này có thể giúp Hoa Sen tiết giảm chi phí vốn.
Petrosetco cũng được đánh giá có khả năng hưởng lợi đáng kể khi sở hữu gần 6.945 tỷ đồng vay ngắn hạn, tương đương khoảng 2,4 lần vốn chủ sở hữu. Trong 9 tháng đầu năm, doanh thu doanh nghiệp tăng 43% lên 20.348 tỷ đồng, nhưng chi phí lãi vay tăng tới 73%, đạt 339,5 tỷ đồng. Với đặc thù kinh doanh phân phối cần lượng vốn lưu động lớn, mặt bằng lãi suất thấp hơn được kỳ vọng giảm bớt áp lực tài chính cho PET.
Ảnh màn hình 2026-11-18 lúc 21.59.56.png
Ở nhóm thép, Nam Kim ghi nhận 6.214 tỷ đồng vay ngắn hạn, chiếm 72% tổng nợ vay, trong khi chi phí lãi vay tương đương 42% EBIT. VBSE đánh giá doanh nghiệp có khả năng phản ánh lợi ích từ lãi suất giảm tương đối nhanh nhờ tốc độ luân chuyển vốn. Tuy nhiên, chi phí vay bình quân của NKG trong quý III chỉ khoảng 4,7%/năm, thấp hơn mặt bằng chung, nên mức hưởng lợi thực tế có thể thấp hơn ước tính nếu một phần dư nợ đã được hưởng lãi suất ưu đãi.
Trường hợp còn lại là Thành Thành Công - Biên Hòa với dư nợ vay ngắn hạn lên tới 13.971 tỷ đồng. Đặc biệt, chi phí lãi vay quý III/2026 khoảng 487 tỷ đồng, tương đương 65% EBIT, cao nhất trong nhóm được phân tích. Dù tốc độ quay vòng vốn chậm do đặc thù tích trữ hàng tồn kho ngành mía đường, VBSE cho rằng gánh nặng lãi vay lớn khiến SBT vẫn có thể hưởng lợi đáng kể khi chi phí vốn giảm.
Hưởng lợi rõ hơn từ quý I/2027
Trong kịch bản lãi suất cho vay ngắn hạn giảm thêm 0,5–1 điểm phần trăm, VBSE ước tính mức tiết kiệm ròng mỗi quý của HSG đạt 6–14 tỷ đồng, tương đương 4–9% lợi nhuận sau thuế bình quân quý. PET có thể tiết kiệm 2–9 tỷ đồng, tương đương 4–13%; NKG tiết kiệm 3–9 tỷ đồng, tương đương 5–15%; còn SBT tiết kiệm 3–17 tỷ đồng, tương đương 2–9%.
Các ước tính trên đã tính đến phần thu nhập lãi từ tiền và đầu tư tài chính ngắn hạn suy giảm. Tuy nhiên, VBSE lưu ý tác động trong quý IV/2026 sẽ còn hạn chế do nhiều khoản vay cũ chưa đáo hạn. Lợi ích được dự báo thể hiện rõ hơn từ quý I/2027, khi phần lớn dư nợ vay ngắn hạn có điều kiện tiếp cận mặt bằng lãi suất mới.
Bên cạnh triển vọng lợi nhuận, định giá cổ phiếu cũng là yếu tố cần cân nhắc. Theo VBSE, từ ngày 15/10 đến 13/11, NKG đã tăng 17,6%, vượt xa mức tăng 2,2% của VN-Index. Trong khi đó, HSG tăng 4,3%, còn PET và SBT lần lượt giảm 1,8% và 6,8%.
Nhóm phân tích đánh giá HSG có mức định giá hợp lý nhất trong nhóm hưởng lợi rõ nét, với P/E khoảng 13–14 lần. Ngược lại, P/E của PET và SBT vẫn trên 22 lần ngay cả khi tính đến lợi ích tiết kiệm lãi vay dự kiến. Điều này cho thấy dù cùng hưởng lợi từ xu hướng lãi suất giảm, triển vọng lợi nhuận và mức độ hấp dẫn về định giá giữa các cổ phiếu vẫn có sự phân hóa.