Sinh ra đã không thể nhìn thấy ánh sáng do đục thủy tinh thể bẩm sinh, cậu bé 41 tháng tuổi người dân tộc Mường lại vừa trải qua một biến cố nghiệt ngã khi đối mặt với nguy cơ phải cắt bỏ chân trái do hoại tử nặng sau tai nạn thương tích do rắn hổ mang cắn.
Bằng sự nỗ lực kiên trì và sự phối hợp nhịp nhàng của nhiều chuyên khoa, các bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai đã thực hiện thành công kỹ thuật ghép da đặc biệt, giữ lại cơ hội bước đi cho số phận kém may mắn này.
Nguy cơ cắt cụt chân vì nọc độc phá hủy diện rộng
Tai nạn ập đến khi bệnh nhi đang chơi trên sàn nhà thì bất ngờ bị một con rắn hổ mang cắn vào bàn chân trái. Khi được chuyển đến Trung tâm Nhi khoa (Bệnh viện Bạch Mai), tình trạng của cậu bé chỉ nặng 9 kg đã chuyển biến hết sức phức tạp.
Dù được điều trị tích cực bằng huyết thanh kháng độc và các biện pháp hồi sức, nọc độc tàn khốc của rắn hổ mang vẫn liên tục phá hủy các tổ chức mô mềm. Vùng da tổn thương nhanh chóng chuyển màu thâm đen, hoại tử diện rộng lan từ bàn chân lên cẳng chân và ngược lên tận đùi, tạo thành một khuyết hổng khổng lồ trên cơ thể nhỏ bé.
Trước nguy cơ nhiễm trùng máu nghiêm trọng và buộc phải cắt bỏ chi thể để giữ tính mạng cho trẻ, Trung tâm Nhi khoa đã lập tức hội chẩn khẩn cấp cùng Khoa Phẫu thuật Tạo hình Thẩm mỹ. Ê-kíp điều trị đã nhanh chóng phẫu thuật cắt lọc toàn bộ các mô hoại tử nhằm ngăn chặn nguồn nhiễm khuẩn. Tuy nhiên, bài toán hóc búa đặt ra sau đó là làm sao để che phủ được khoảng khuyết hổng da kéo dài gần như toàn bộ một bên chân của bệnh nhi.
Kỳ tích từ kỹ thuật lấy da đầu che phủ vết thương
ThS.BS Trương Thế Duy (Khoa Phẫu thuật Tạo hình Thẩm mỹ) cho biết, đây là một trong những ca bệnh đặc biệt khó khăn. Bệnh nhi còn quá nhỏ, thể trạng suy dinh dưỡng nhẹ cân, trong khi nguồn da lành trên cơ thể để tự ghép lại vô cùng hạn chế. Mục tiêu của ê-kíp không chỉ đơn thuần là làm liền vết thương, mà phải bảo tồn tối đa cấu trúc cơ xương để không ảnh hưởng đến sự phát triển và khả năng vận động sau này của bé.
Sau khi cân nhắc kỹ lưỡng, các bác sĩ đã đưa ra một quyết định táo bạo: Sử dụng chính da đầu của bệnh nhi để ghép vào vùng chân bị hoại tử.
Theo ThS.BS Trương Thế Duy, da đầu là nguồn da ghép có nhiều ưu điểm, nhất là trong những trường hợp cần diện tích da lớn. Khu vực này có hệ thống mạch máu phong phú, khả năng hồi phục nhanh. Nếu lấy da đúng độ dày, các nang tóc được bảo tồn, tóc có thể mọc trở lại và hầu như không để lại sẹo rõ rệt.
Tuy nhiên, kỹ thuật đòi hỏi độ chính xác cao. Lớp da lấy ra phải đủ mỏng để vùng cho da có thể tái tạo, nhưng vẫn bảo đảm khả năng sống khi ghép. Các mảnh da sau đó được trải đều, cố định cẩn thận trên toàn bộ nền vết thương từ đùi xuống bàn chân.
ThS. BS. Trương Thế Duy, ThS. BS. Lê Thị Trang, Khoa Phẫu thuật Tạo hình Thẩm Mỹ và BS Đỗ Trọng Đạt, Trung tâm Nhi Khoa, Bệnh viện Bạch Mai trực tiếp phẫu thuật, điều trị, thăm khám và theo dõi sát sao.
Sau phẫu thuật, bệnh nhi được theo dõi sát tại bệnh viện. Các bác sĩ, điều dưỡng Nhi Khoa và Phẫu thuật Tạo hình Thẩm mỹ phối hợp chăm sóc toàn trạng, kiểm soát nhiễm trùng, bảo đảm dinh dưỡng, thay băng và đánh giá sự sống của từng vùng da ghép.
Bảy ngày sau phẫu thuật, toàn bộ mảnh ghép đã bám sống tốt, vết thương tiến triển thuận lợi và chân trái của bệnh nhi được bảo tồn. Vùng da đầu lấy ghép cũng hồi phục tốt, tóc có thể mọc trở lại bình thường.
Khi biết con không phải cắt bỏ chân, người thân bệnh nhi không giấu được xúc động. Sau những ngày thấp thỏm, gia đình đã có thể hy vọng về một tương lai em được tập đứng, tập đi và lớn lên bằng chính đôi chân của mình.
Theo các bác sĩ, bệnh nhi vẫn cần tiếp tục được theo dõi, chăm sóc vết thương, đánh giá chức năng vận động và phục hồi chức năng trong thời gian tới. Tuy nhiên, việc bảo tồn được chi thể là kết quả có ý nghĩa đặc biệt đối với một em bé đã chịu nhiều thiệt thòi từ khi chào đời.
Thành công của ca điều trị không chỉ đến từ kỹ thuật tạo hình mà còn là kết quả của sự phối hợp giữa nhiều chuyên khoa, sự chăm sóc tỉ mỉ của đội ngũ điều dưỡng và niềm tin của gia đình người bệnh.
Cậu bé chưa thể nhìn thấy ánh sáng bằng đôi mắt, nhưng phía trước em vẫn còn đôi chân để bước đi và còn những vòng tay yêu thương đồng hành trên hành trình trưởng thành.
