Kiến tạo môi trường đấu thầu công bằng: Bài học từ thực tiễn Công ty Thái Dương [Kỳ 5]

Để ngăn chặn tình trạng "quân xanh, quân đỏ" hay các rào cản kỹ thuật trong đấu thầu, cần sự vào cuộc đồng bộ của các cơ quan chức năng và sự giám sát chặt chẽ từ cộng đồng.

Quan sát của Báo Tri thức và Cuộc sống qua loạt bài phân tích về hoạt động đấu thầu của Công ty TNHH Trang thiết bị Thái Dương (MST: 0312171586) đã phác họa nên một bức tranh đa diện về công tác mua sắm công tại khu vực phía Nam trong năm 2025.

snapedit-1767763368643.jpg

Việc một doanh nghiệp liên tiếp trúng thầu sát giá, là nhà thầu duy nhất tham dự, hoặc có tỷ lệ tiết kiệm chênh lệch bất thường (từ dưới 2% đến gần 43%) là những chỉ dấu rủi ro mà các cơ quan quản lý nhà nước cần lưu tâm.

Trao đổi về vấn đề này, Luật sư Nguyễn Thị Hương, Đoàn Luật sư TP HCM nhấn mạnh: "Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15, được sửa đổi bởi Luật số 57/2024/QH15 và Luật số 90/2025/QH15, đã quy định rất rõ về các hành vi bị cấm, bao gồm việc nêu các điều kiện nhằm hạn chế sự tham gia của nhà thầu. Các chủ đầu tư cần phải chịu trách nhiệm giải trình cao hơn đối với các gói thầu chỉ có 01 nhà thầu tham dự."

Đồng quan điểm, chuyên gia đấu thầu Đỗ Phạm Giang cho rằng vai trò của các đơn vị tư vấn lập hồ sơ mời thầu và tư vấn thẩm định giá là then chốt. "Cần xử lý nghiêm các đơn vị tư vấn nếu phát hiện có sự bắt tay, nâng khống giá dự toán hoặc cài cắm tiêu chí kỹ thuật. Nghị định 214/2025/NĐ-CP đã quy định cụ thể các chế tài xử phạt, cần được áp dụng triệt để," ông Giang chia sẻ.

Ngoài ra, chuyên gia Vũ Bảo Thông cũng chia sẻ cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra đột xuất đối với các gói thầu có dấu hiệu "bất thường" về giá và thời gian thực hiện. Chuyên gia Nguyễn Quốc Vũ lưu ý thêm về tính minh bạch trong các mô hình liên danh.

Luật sư Nguyễn Văn Lập khuyến nghị: "Các cơ quan chức năng cần rà soát lại quy trình lựa chọn nhà thầu tại các đơn vị như Sở GD&ĐT Gia Lai, Công ty TNHH MTV Cao su Phú Riềng... để đảm bảo tính minh bạch. Đồng thời, cần làm rõ năng lực thực tế của Công ty TNHH Trang thiết bị Thái Dương trong việc đáp ứng hàng loạt hợp đồng cùng một thời điểm."

Báo Tri thức và Cuộc sống sẽ tiếp tục thông tin./.

Bài toán năng lực của Công ty TNHH Trang thiết bị Thái Dương qua các gói thầu 2025 [Kỳ 4]

Yêu cầu cung cấp, lắp đặt khối lượng lớn thiết bị chỉ trong 5 đến 15 ngày là "bài toán khó" với nhiều doanh nghiệp, nhưng lại là lợi thế giúp Công ty TNHH Trang thiết bị Thái Dương loại bỏ đối thủ.

Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, tính cạnh tranh và năng lực thực hiện dự án của Công ty TNHH Trang thiết bị Thái Dương đang bộc lộ những điểm cần làm rõ qua các văn bản phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu cuối năm 2025.

Một dấu hiệu đáng lưu tâm là thời gian thực hiện hợp đồng "siêu ngắn" tại các gói thầu cung cấp thiết bị hàng hóa. Tại gói thầu của xã Phú Phụng (Vĩnh Long), toàn bộ việc mua sắm, lắp đặt và bàn giao thiết bị được yêu cầu hoàn tất chỉ trong 05 ngày. Tương tự, gói thầu màn hình LED và bàn ghế tại Công ty TNHH Một thành viên Cao su Phú Riềng có thời gian thực hiện là 15 ngày. Gói thầu tại Trường THCS Ea Ly (Phú Yên) cũng chỉ 15 ngày.

Những "người bạn" đồng hành của Công ty Thái Dương [Kỳ 3]

Phân tích hoạt động tại An Giang và Khánh Hòa cho thấy Công ty TNHH Trang thiết bị Thái Dương có một mạng lưới đối tác liên danh gắn kết, lúc là đối thủ, khi là bạn đồng hành.

Quan sát của Báo Tri thức và Cuộc sống cho thấy, một trong những đặc điểm nổi bật của Công ty TNHH Trang thiết bị Thái Dương là sự gắn bó chặt chẽ với một số pháp nhân cụ thể trong cả vai trò đối thủ và đối tác liên danh.

Thị trường An Giang được xem là "đất lành" của đơn vị này khi đã tham gia 32 gói thầu tại đây. Đáng chú ý là mối quan hệ với Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thành Khi. Theo dữ liệu, Thái Dương đã liên danh với Thành Khi trong 21 gói thầu, tỷ lệ trúng thầu của cặp bài trùng này tập trung chủ yếu tại huyện Chợ Mới và thị xã Tân Châu (địa danh cũ).

Những con số "biết nói" về giá trúng thầu của Công ty TNHH Trang thiết bị Thái Dương [Kỳ 2]

Sự biến thiên khó hiểu về mức giảm giá thầu của Công ty TNHH Trang thiết bị Thái Dương tại các địa phương trong năm 2025 đang đặt ra dấu hỏi lớn về công tác lập dự toán và thẩm định giá.

Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, năm 2025 là một năm bận rộn của Công ty TNHH Trang thiết bị Thái Dương với 45 gói thầu tham gia. Tuy nhiên, khi hệ thống hóa các con số trúng thầu, dư luận không khỏi ngỡ ngàng trước những nghịch lý về hiệu quả kinh tế cho ngân sách nhà nước.

Quan sát tại tỉnh Gia Lai, doanh nghiệp này đã xác lập một kỷ lục về tỷ lệ tiết kiệm. Cụ thể, tại gói thầu số 01: "Kinh phí mua sắm bàn ghế học sinh" do Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Gia Lai làm chủ đầu tư, giá dự toán được phê duyệt là 4.361.600.000 đồng. Ngày 18/08/2025, Giám đốc Sở Phạm Văn Nam ký Quyết định số 795/QĐ-SGDĐT phê duyệt Công ty TNHH Trang thiết bị Thái Dương trúng thầu với giá chỉ 2.488.838.000 đồng. Như vậy, nhà thầu đã giảm giá tới hơn 1,87 tỷ đồng, tương đương tỷ lệ tiết kiệm cực cao, lên đến 42,94%.