Kỷ lục tại sa mạc lớn nhất Trung Quốc
Trung Quốc đang đẩy nhanh tiến độ phát triển dầu khí siêu sâu để mở rộng nguồn cung trong nước trong bối cảnh bất ổn năng lượng toàn cầu, với những tiến bộ trong công nghệ thăm dò và khai thác giúp khai thác các nguồn tài nguyên khó tìm hơn.
Một trong những khu vực trọng điểm là vùng Tân Cương giàu tài nguyên ở phía Tây, nơi mỏ dầu Hade-Fuman của PetroChina đã sản xuất hơn 26 triệu tấn dầu tương đương từ các tầng chứa nằm sâu hơn 6.000 mét dưới lòng đất, theo đài truyền hình nhà nước CCTV đưa tin ngày 5/10.
Mỏ dầu Hade-Fuman, Khu tự trị Tân Cương Duy Ngô Nhĩ, tây bắc Trung Quốc, ngày 8/2/2024. Ảnh: VCG
Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Trung Quốc (CNPC), đơn vị vận hành mỏ dầu Hade-Fuman, đã mở rộng hoạt động khoan tại đây nhằm khai thác thêm nguồn tài nguyên nằm sâu dưới lòng sa mạc. Tổng cộng 485 giếng siêu sâu đã được khoan.
Đột phá "500 triệu năm" trong hoạt động thăm dò dầu khí siêu sâu
Mỏ dầu Hade-Fuman nằm tại sa mạc lớn nhất của Trung Quốc Taklamakan. Sa mạc Taklamakan chiếm phần lớn lưu vực Tarim ở phía nam Tân Cương.
Lưu vực này chứa các tầng trầm tích rộng lớn, trở thành mục tiêu chính cho hoạt động thăm dò dầu khí siêu sâu của Trung Quốc.
Ước tính, Tarim có hơn 5 tỷ tấn trữ lượng dầu khí đã được chứng minh, với hơn một nửa nằm ở các tầng địa chất siêu sâu dưới 6.000 mét.
SCMP cho biết, các giếng sâu hơn 6.000 mét thường được phân loại là giếng siêu sâu, nơi việc khai thác gặp nhiều khó khăn do áp suất và nhiệt độ cực cao dưới lòng đất.
Kỹ sư tại công trường giếng siêu sâu Shenditake 1 ở lưu vực Tarim, Tân Cương. Ảnh: Tân Hoa Xã
Giếng Zhentan-1 chạm đến độ sâu hơn 8.000 mét. Ảnh: People's Daily
Bước đột phá mới nhất đến từ giếng Zhentan-1 gần rìa sa mạc Taklamakan. Các kỹ sư gần đây đã thu hồi được các mẫu lõi đá từ độ sâu 8.080 mét, cung cấp các mẫu vật của các tầng địa chất bị chôn vùi trong khoảng 500 triệu năm.
Nhưng khoan sâu cũng đặt ra một câu hỏi: Làm sao khai thác trong một môi trường khắc nghiệt như vậy mà vẫn xanh hơn và an toàn hơn?
Công nghệ xanh và an toàn nơi sa mạc "biển chết"
Việc khai thác/sản xuất các nguồn tài nguyên hydrocarbon siêu sâu là hoạt động gây phát thải. Để cân bằng, Trung Quốc thực hiện một loạt các biện pháp nhằm biến lưu vực Tarim hướng xanh, bền vững hơn.
Trên đường cao tốc Tarim xuyên Taklamakan, các mỏ dầu Tarim của PetroChina (thuộc CNPC) đã thay các máy phát diesel bằng điện mặt trời.
CGTN cho biết, tuyến đường có 86 trạm điện mặt trời, tổng công suất khoảng 3.540 kW, cấp điện cho việc bơm nước tưới hơn 3.100 ha rừng phòng hộ. Tính toán chuyên gia cho thấy dự án tiết kiệm khoảng 1.000 tấn diesel và giảm 3.410 tấn CO2 mỗi năm.
Trung Quốc đã trồng 66 tỷ cây xanh ở sa mạc Taklamakan. Ảnh: CPG
Lợi ích không chỉ là giảm khí thải. Một công nhân trực trạm bơm từng kể máy phát diesel ồn đến mức khó ngủ. Các trạm điện mặt trời có kèm hệ thống lưu trữ để đảm bảo nguồn điện ổn định, và theo một quan chức của CNPC, môi trường làm việc nhờ vậy yên tĩnh, dễ chịu hơn.
Trung Quốc đã hoàn thành việc khép kín vành đai thảm thực vật dài khoảng 3.000 km bao quanh sa mạc Taklamakan sau gần 50 năm thực hiện chiến dịch "Vạn Lý Trường Thành Xanh". Hơn 66 tỷ cây xanh trên toàn chương trình đã được trồng (và tiếp tục kế hoạch trồng thêm 34 tỷ cây nữa đến giữa thế kỷ 21).
Không chỉ vậy, dọc 436 km hai bên đường cao tốc sa mạc là vành đai cây chắn gió với hơn 20 triệu cây chịu hạn như cây bụi saxaul và liễu hồng. Vành đai này ngăn cát lấn đường, giữ cho tuyến huyết mạch của mỏ dầu thông suốt.
Theo CGTN, cách làm "ánh nắng nuôi cây xanh" còn kết hợp phát điện bên trên và trồng cây bên dưới các tấm pin. Một nguồn khác cho biết bóng râm dưới tấm pin giúp cây phát triển tốt hơn.
Rộng hơn, dải rào chắn xanh dài 3.046 km quanh Taklamakan đã hợp long. Đây là dự án sinh thái của cả khu vực chứ không riêng ngành dầu khí, nhưng nó góp phần bảo vệ các vùng ốc đảo và đường xá mà mỏ dầu dựa vào.
Trong lĩnh vực an toàn lao động. Bằng chứng rõ nhất đến từ giếng khoan siêu sâu Shenditake 1 - sâu 10.910 mét, là giếng khoan thẳng đứng sâu nhất châu Á và đứng thứ hai trên thế giới.
Theo Hellenic Shipping News, giếng dùng giàn khoan tự động 12.000 mét đầu tiên trên thế giới, trang bị cánh tay robot, giúp giảm nhân công và nâng cao mức an toàn, kèm hệ thống IoT giám sát toàn quy trình, truyền dữ liệu thiết bị từ xa theo thời gian thực.
Ở độ sâu này, tuổi thọ mũi khoan có thể giảm từ khoảng 2.000 mét xuống chỉ 140 mét, nên mọi thứ cần giám sát sát sao.
Tham khảo: IE