Biệt danh “khỉ thầy tu” xuất phát từ ngoại hình đặc biệt. Khỉ thầy tu có lông đầu xù, tối màu, bao quanh khuôn mặt trông giống chiếc mũ trùm của các tu sĩ thời trung cổ. Chính đặc điểm này khiến loài khỉ này được đặt tên thông dụng là khỉ thầy tu. Ảnh: Pinterest.
Phân bố chủ yếu ở lưu vực sông Amazon. Khỉ thầy tu sinh sống tại các khu rừng mưa nhiệt đới của Brazil, Peru, Colombia và một phần Venezuela. Chúng thường sống ở tầng tán rừng cao, ít khi xuống mặt đất, nên rất khó quan sát trong tự nhiên. Ảnh: Pinterest.
Có chế độ ăn chuyên biệt. Loài này chủ yếu ăn hạt, quả cứng và một số loại lá non. Hàm răng khỏe giúp chúng cắn vỡ vỏ hạt mà nhiều loài linh trưởng khác không xử lý được, cho thấy sự thích nghi cao với nguồn thức ăn đặc thù. Ảnh: inaturalist.
Khả năng nhảy xa ấn tượng. Khỉ thầy tu nổi tiếng với những cú nhảy xa giữa các tán cây, có thể đạt tới vài mét. Chi sau dài và khỏe giúp chúng di chuyển linh hoạt trong môi trường rừng rậm dày đặc. Ảnh: shortpixel.ai.
Cấu trúc xã hội tương đối đơn giản. Chúng thường sống theo cặp hoặc nhóm nhỏ, gồm một cặp trưởng thành và con non. Mối quan hệ gia đình bền chặt giúp tăng khả năng bảo vệ và nuôi dưỡng con cái trong môi trường nhiều nguy cơ. Ảnh: mongabay.
Hành vi sinh sản khá kín đáo. Khỉ thầy tu cái sinh một con sau thời gian mang thai khoảng năm đến sáu tháng. Con non bám chặt vào bụng mẹ trong những tháng đầu, được cả bố và mẹ bảo vệ. Ảnh: ftcdn.net/.
Vai trò quan trọng trong phát tán hạt giống. Thông qua việc ăn quả và di chuyển trên diện rộng, khỉ thầy tu góp phần phát tán hạt giống trong rừng Amazon, hỗ trợ tái sinh rừng và duy trì đa dạng sinh học. Ảnh: inaturalist.
Đang chịu áp lực từ mất rừng. Mặc dù chưa thuộc nhóm cực kỳ nguy cấp, Pithecia monachus vẫn đối mặt với nguy cơ suy giảm số lượng do nạn phá rừng, khai thác gỗ và mở rộng nông nghiệp ở Amazon. Ảnh: infradoxxs.com.
