Cuộc tăng tốc hạ tầng truyền tải để giải tỏa công suất hàng nghìn MW điện tại Khánh Hòa

Trong lộ trình hiện thực hóa Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 điều chỉnh (Quy hoạch điện VIII điều chỉnh), tỉnh Khánh Hòa được định hướng quy hoạch 107 dự án nguồn điện với tổng công suất dự kiến đạt từ 16.535MW đến 18.935MW. Để chuẩn bị cho sự bùng nổ của chuỗi siêu công trình như Thủy điện tích năng Bác Ái (2.400MW), Thủy điện tích năng Phước Hòa (1.200MW), Nhà máy Nhiệt điện LNG Cà Ná (1.500MW) cùng các Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và 2 (4.000 - 6.400MW), bài toán mở đường cho hạ tầng truyền tải đang được triển khai quyết liệt.

Xương sống hạ tầng 2026 - 2029 và chiến lược nhân lực đi trước

Theo đánh giá từ Phó Giám đốc Truyền tải điện 3 (PTC3), tiềm năng nguồn điện tại địa phương là rất lớn nhưng cũng tạo ra thách thức gay gắt cho hệ thống truyền tải; nếu hạ tầng lưới điện không đi trước một bước thì nguy cơ nghẽn mạch và quá tải trên diện rộng là khó tránh khỏi. Nhận diện rõ rủi ro này, ngành truyền tải điện đã xác định danh mục 7 công trình cấp bách ưu tiên hàng đầu cho giai đoạn 2026 - 2029.

Trọng tâm số 1 trong chiến lược này là Dự án Trạm biến áp 500kV Ninh Sơn - điểm nút chiến lược có nhiệm vụ giải tỏa công suất cho Thủy điện tích năng Bác Ái (dự kiến hoàn thành đợt 1 vào quý I/2028) và liên kết nguồn điện khu vực. Cùng với đó, hàng loạt dự án sẽ đồng loạt triển khai trong giai đoạn này, bao gồm: Đường dây 500kV Ninh Sơn - Chơn Thành, Trạm biến áp 500kV Ninh Sơn rẽ Vân Phong 1, Trạm cắt 220kV Đa Nhim (dự kiến khởi công cuối năm 2026), cùng các đường dây 220kV nối Ninh Sơn - Ninh Phước, Ninh Phước - Đa Nhim và Đa Nhim - Đức Trọng - Di Linh.

Song song với hạ tầng kỹ thuật, công tác chuẩn bị nhân lực vận hành cho các công trình trọng điểm như Trạm biến áp 500kV Ninh Sơn cũng được chủ động đi trước một bước. Lực lượng điều hành và kỹ thuật đã được tuyển dụng, điều động và huấn luyện trước thời điểm mở trạm từ nửa năm đến một năm để sẵn sàng tiếp quản công trình ngay khi đóng điện.

Sức áp đè nặng lên lưới điện hiện hữu

Những bước đi hạ tầng gấp rút cho giai đoạn tới xuất phát từ thực tế vận hành đang ở trạng thái căng thẳng của lưới điện hiện tại. Riêng khu vực phía nam tỉnh Khánh Hòa, nguồn năng lượng tái tạo đã tập trung khoảng 3.500MW. Trong đó, lượng công suất đấu nối trực tiếp lên lưới truyền tải 220kV - 500kV do Truyền tải điện Khánh Hòa quản lý đạt gần 2.000MW (gồm khoảng 1.600MW điện mặt trời và 400MW điện gió).

Theo Phó Truyền tải điện Khánh Hòa (trực thuộc Công ty Truyền tải điện 3) cho biết, việc công suất dồn quá lớn về các điểm nút đã buộc các trạm biến áp 220kV Ninh Phước, Tháp Chàm, Phước Thái liên tục phải vận hành trong tình trạng đầy và quá tải để truyền tải hết dòng điện lên hệ thống quốc gia. Vào các giờ cao điểm phát điện, lực lượng kỹ sư phải kiểm soát, soi phát nhiệt liên tục trên đường dây và thiết bị để kịp thời xử lý khiếm khuyết, ngăn ngừa rủi ro sự cố.

Đặc biệt tại trạm biến áp 220kV Tháp Chàm – nút giao kết nối giải tỏa nguồn điện cho nhiều nhà máy lớn như Trung Nam (gần 200MW), cụm Phước Thái (200MW), Xuân Thiện, Thiên Tân..., công tác sửa chữa lớn năm 2026 đang được gấp rút thực hiện. Ngành điện tập trung cải tạo hệ thống tiếp địa ngầm đã bị ăn mòn, rỉ sét do tác động của sương muối và không khí biển, đồng thời thay thế các tủ đấu dây trung gian ngoài trời. Đối với các đường dây truyền tải khác, công tác duy tu, bảo dưỡng được thực hiện thường xuyên.

Bảo đảm mục tiêu tăng trưởng và động lực phát triển

Tính đến nay, toàn tỉnh Khánh Hòa đã đưa vào vận hành 72 dự án nguồn điện (gồm 44 dự án điện mặt trời, 11 dự án điện gió, 14 dự án thủy điện, 1 dự án nhiệt điện than cùng các nguồn sinh khối, điện mặt trời mái nhà) với tổng công suất đạt gần 6.019MW. Ngành điện hiện đóng góp tới 2.523 tỷ đồng, chiếm 9,02% tổng thu ngân sách toàn tỉnh.

Xác định năng lượng là 1 trong 4 trụ cột tăng trưởng kinh tế để thực hiện Nghị quyết số 01 của Tỉnh ủy về tăng trưởng kinh tế hai con số giai đoạn 2025 - 2030, UBND tỉnh Khánh Hòa đang phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương và các cơ quan Trung ương để tập trung tháo gỡ vướng mắc pháp lý, đẩy nhanh thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư và bàn giao mặt bằng sạch cho các chủ đầu tư. Việc sớm đưa 7 công trình truyền tải trọng điểm vào vận hành không chỉ giúp giải tỏa triệt để nguồn công suất năng lượng tái tạo đang bị nghẽn mạch, mà còn tạo nền tảng vững chắc để Khánh Hòa hoàn thành mục tiêu trở thành trung tâm công nghiệp, dịch vụ năng lượng tái tạo liên vùng của cả nước.