Toàn bộ công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và bàn giao mặt bằng phục vụ hai dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2 phải hoàn tất trước ngày 15/10/2026. Mốc thời hạn mang tính quyết định này được Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Trịnh Minh Hoàng chỉ đạo tại cuộc họp nghe báo cáo tiến độ diễn ra ngày 7/9 ở phường Phan Rang.

Trước tính chất của công trình quan trọng quốc gia, lãnh đạo UBND tỉnh đánh giá khối lượng công việc hiện tại vẫn diễn biến rất chậm, đồng thời yêu cầu các địa phương phải nghiêm túc rút kinh nghiệm sâu sắc về tình trạng cung cấp số liệu thiếu đồng bộ. Văn phòng UBND tỉnh được giao nhiệm vụ rà soát, đối chiếu số liệu giữa các mốc báo cáo nhằm bảo đảm sự chuẩn xác tuyệt đối khi tham mưu cho Tỉnh ủy, UBND tỉnh và các cơ quan Trung ương.

Báo cáo tiến độ cho thấy bức tranh triển khai đang có sự chênh lệch rõ rệt giữa hai vị trí xây dựng. Tại xã Vĩnh Hải, Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2 đã đạt kết quả khả quan khi phê duyệt phương án bồi thường cho 814 trên tổng số 841 trường hợp bị ảnh hưởng, đạt tỷ lệ 98,6%, tương ứng 97,5% diện tích đất (trong đó 754 trường hợp đã nhận tiền). Bên cạnh đó, địa phương đã di dời xong 1.169 ngôi mộ. Điểm nghẽn còn lại tại dự án này là 27 trường hợp với 10,3 ha đất đang chờ xử lý do chồng lấn đất rừng, cùng 60 hộ chưa nhận tiền chi trả (gồm 45 trường hợp ở khu nhà máy và 15 trường hợp tại khu tái định cư).

Ngược lại, Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 tại xã Phước Dinh đang đối diện áp lực rất lớn. Dự án có 783 trường hợp bị ảnh hưởng trên tổng diện tích 515 ha, song tính đến ngày 5-9 mới dự thảo xác nhận nguồn gốc đất cho 333 trường hợp (đạt 42,5%) và lập, niêm yết phương án bồi thường trên diện tích 338,1 ha. Lũy kế chi trả mới đạt 86 trường hợp với diện tích 146,6 ha, tương đương 28,5% mặt bằng. Hiện khu vực nhà máy còn 472 trường hợp (123,2 ha) phải tiếp tục xác minh nguồn gốc sử dụng đất, bên cạnh 109 trường hợp đã duyệt phương án nhưng chưa nhận tiền hoặc chưa được triển khai chi trả.

Nhằm giải quyết dứt điểm các vướng mắc tại dự án Ninh Thuận 1, đồng chí Trịnh Minh Hoàng yêu cầu huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc theo phương châm “cuốn chiếu”. Các bộ phận chuyên môn phải phân công nhân sự cụ thể cho từng nhóm hồ sơ; trường hợp đủ điều kiện cần khẩn trương chi trả, thu hồi và bàn giao đất; riêng hồ sơ phức tạp phải bóc tách nguyên nhân, chỉ rõ trách nhiệm cá nhân và ấn định hạn chót hoàn tất.

Đặc biệt, công tác xác nhận nguồn gốc đất và điều kiện nhận hỗ trợ chuyển đổi nghề được chỉ đạo kiểm soát nghiêm ngặt. Cơ quan chức năng phải phân định rạch ròi giữa người dân địa phương canh tác ổn định với các trường hợp từ nơi khác đến gom mua đất nông nghiệp diện tích lớn. Người có thẩm quyền ký xác nhận người trực tiếp sản xuất nông nghiệp phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về tính chuẩn xác của văn bản, tuyệt đối không hợp thức hóa hồ sơ nhằm ngăn chặn nguy cơ trục lợi chính sách bồi thường của Nhà nước.

Song song với việc thu hồi đất, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa yêu cầu đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện khu tái định cư, ưu tiên giao mặt bằng sạch để người dân sớm ổn định chỗ ở và xây dựng nhà mới. Các hạng mục công trình phụ trợ gồm khu cải táng mồ mả, hệ thống kè, âu thuyền và khu vực cấp phép mỏ vật liệu xây dựng cũng phải khẩn trương hoàn thiện, tạo điều kiện thuận lợi nhất để bảo đảm tiến độ tổng thể của toàn bộ dự án điện hạt nhân trên địa bàn.