Vườn Quốc gia Côn Đảo là nơi sinh sống duy nhất tại Việt Nam của "cua xe tăng" - loài cua cạn có kích thước lớn nhất từng được ghi nhận trong nước. Tên gọi độc đáo này xuất phát từ vóc dáng đẫy đà, lớp vỏ cứng cáp cùng dáng di chuyển mạnh mẽ. Hiện nay, hoạt động quan sát loài sinh vật đặc hữu này đang trở thành một trong những trải nghiệm du lịch sinh thái thu hút nhiều du khách khi đến với Côn Đảo.

Theo thông tin từ Ban quản lý Vườn Quốc gia Côn Đảo, loài vật này có tên khoa học là Cardisoma carnifex, thuộc họ cua cạn Geocarcinidae. Một cá thể trưởng thành có thể đạt chiều dài mai hơn 10 cm và trọng lượng trên 1 kg. Nhằm thích nghi với môi trường sống đào hang, phần gai trên mai cua đã tiêu biến, các chân bơi phía sau chuyển thành chân bò, cùng lớp vỏ mang sắc nâu sẫm.

Thói quen sinh học của cua xe tăng là đào hang trên cạn tại vùng chân triều hoặc các bãi cát, sình pha đá với chiều sâu lên đến 2 m và đường kính từ 8-12 cm. Mặc dù sống trên cạn, đến mùa sinh sản, cua cái vẫn phải di chuyển xuống biển để đẻ trứng. Môi trường nước biển có nhiệt độ ổn định và giàu nguồn thức ăn là điều kiện bắt buộc để ấu trùng phát triển.

Vòng đời ấu trùng của cua xe tăng trải qua 5 giai đoạn trôi nổi ngoài đại dương trong khoảng 22-25 ngày trước khi chuyển sang giai đoạn ấu trùng mắt to. Khi cơ thể hoàn thiện hình thái giống cua trưởng thành nhưng kích thước chỉ vài milimét, chúng sẽ di chuyển ngược từ biển vào đất liền để sinh sống. Nhờ bản tính ăn tạp, chúng sở hữu cặp càng rất khỏe, đặc biệt là chiếc càng bên phải to vượt trội giúp xé xắt các loại lá cây và thực vật.

Hiện nay, rừng ngập mặn Côn Đảo là khu vực duy nhất ở Việt Nam ghi nhận sự xuất hiện của loài cua này. Nguyên nhân cua xe tăng chỉ phân bố tại đây mà không tồn tại ở các vùng rừng ngập mặn khác như Cần Giờ hay Cà Mau hiện vẫn chưa có kết luận chính thức, đòi hỏi thêm các nghiên cứu chuyên sâu về di truyền, sinh thái, hải lưu và nguồn thức ăn. Sự xuất hiện đặc hữu này cũng góp phần gia tăng giá trị đa dạng sinh học và thu hút các tour du lịch nghiên cứu, khám phá thiên nhiên.

Mùa sinh sản của cua xe tăng thường rơi vào tháng 11 và tháng 12 hằng năm. Loài này có tập tính kiếm ăn đêm, hoạt động mạnh nhất trong khoảng từ 18 đến 20 giờ. Trong các tour băng rừng đêm do Vườn Quốc gia Côn Đảo phối hợp tổ chức, du khách có cơ hội tận mắt chứng kiến loài cua khổng lồ này bò ra khỏi hang kiếm ăn tại các khu vực như hòn Bảy Cạnh, Bãi Dương và Hòn Bà. Ban quản lý cũng khuyến cáo khách du lịch tuân thủ các quy định bảo tồn, tuyệt đối không quấy nhiễu hay xâm hại đến môi trường sống tự nhiên của loài.