UAV cảm tử Maoz, còn được biết đến trên thị trường quốc tế với tên gọi Spike Firefly, đang nổi lên như một trong những hệ thống đạn bay lảng vảng cỡ nhỏ tiêu biểu cho xu hướng hiện đại hóa hỏa lực cấp phân đội bộ binh. Do tập đoàn quốc phòng Israel Rafael Advanced Defense Systems phát triển, hệ thống này được thiết kế nhằm kết hợp trinh sát, lựa chọn mục tiêu và tấn công chính xác trong một nền tảng gọn nhẹ, cơ động cao.

Khác với tên lửa dẫn đường truyền thống, Maoz/Spike Firefly thuộc nhóm loitering munition - đạn bay lảng vảng có thể tiêu hao, được điều khiển trực tiếp bởi người vận hành. UAV được phóng từ ống phóng cá nhân, nhanh chóng triển khai trên chiến trường và bay lảng vảng trong khu vực mục tiêu. Chỉ khi người điều khiển xác nhận mục tiêu hợp lệ, hệ thống mới tiến hành tấn công, qua đó giảm thiểu nguy cơ đánh nhầm và thiệt hại ngoài ý muốn.

Spike Firefly, còn được Rafael định danh là L-Spike 1x, được tối ưu cho nhiệm vụ hỗ trợ trực tiếp bộ binh, lực lượng đặc nhiệm và các đơn vị cơ động nhẹ. Hệ thống đặc biệt phù hợp với môi trường tác chiến đô thị, rừng rậm hoặc địa hình phức tạp – nơi các phương tiện trinh sát truyền thống và hỏa lực gián tiếp gặp nhiều hạn chế. Nhờ kích thước nhỏ gọn và độ ồn thấp, UAV có thể tiếp cận mục tiêu ở cự ly gần mà khó bị phát hiện.

Một trong những ưu điểm then chốt của Spike Firefly là khả năng truyền hình ảnh thời gian thực về trạm điều khiển. Người vận hành có thể quan sát trực tiếp khu vực mục tiêu, đánh giá tình huống chiến thuật và đưa ra quyết định tấn công hoặc hủy nhiệm vụ ngay trong quá trình bay. Tính năng “con người trong vòng lặp” (man-in-the-loop) này giúp hệ thống duy trì mức độ kiểm soát cao, đặc biệt quan trọng trong các chiến dịch tác chiến gần dân cư.

Theo các thông số được công bố, Spike Firefly có tầm hoạt động tối đa khoảng 5 km, tùy cấu hình nhiệm vụ và điều kiện tác chiến. UAV sử dụng động cơ điện, phù hợp cho các nhiệm vụ bay lảng vảng trong thời gian ngắn, hỗ trợ hỏa lực chính xác cho đơn vị tuyến đầu mà không cần gọi đến pháo binh hay không quân. Điều này giúp rút ngắn đáng kể chu trình phát hiện - tấn công - đánh giá thiệt hại trên chiến trường.

Hệ thống Maoz/Spike Firefly đã được Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) sử dụng trong thực chiến, bao gồm các chiến dịch tại Dải Gaza sau khi xung đột bùng phát từ tháng 10. Việc triển khai trong điều kiện chiến đấu thực tế giúp UAV này được đánh giá cao về độ tin cậy, khả năng tác chiến linh hoạt và hiệu quả trong các kịch bản cự ly gần.

Trong danh mục vũ khí của Rafael, Spike Firefly giữ vai trò đặc biệt khi bổ sung cho gia đình Spike – vốn nổi tiếng với các dòng tên lửa chống tăng dẫn đường – bằng một giải pháp UAV cảm tử nhỏ gọn, chi phí thấp hơn nhưng có giá trị chiến thuật cao. Sự phát triển của những hệ thống như Maoz/Spike Firefly phản ánh rõ xu hướng chiến tranh hiện đại, nơi UAV cảm tử ngày càng trở thành công cụ không thể thiếu để tăng hỏa lực chính xác cho các đơn vị cấp nhỏ, đồng thời giảm thiểu rủi ro cho binh sĩ trên chiến trường.