Iran thông báo tin không vui

Các cảng xuất khẩu dầu chủ chốt của Iran đã không ghi nhận tàu chở dầu thô trong nhiều tuần, cho thấy tác động ngày càng rõ nét của lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với hoạt động xuất khẩu dầu của Tehran.

Phân tích dữ liệu theo dõi tàu biển và hình ảnh vệ tinh của Liên minh châu Âu (EU) cho thấy không có tàu chở dầu nào cập cảng xuất khẩu dầu thô trên đảo Kharg của Iran kể từ cuối tháng 8. Đây là khoảng thời gian ngừng hoạt động dài nhất tại khu vực này kể từ khi xung đột Mỹ - Iran bắt đầu vào tháng 2.

Theo dữ liệu theo dõi tàu biển do Reuters tổng hợp cùng số liệu từ Kpler và Vortexa, xuất khẩu dầu thô của Iran đã giảm từ gần 1 triệu thùng/ngày trong tháng 7 xuống 0 kể từ cuối tháng 8. Đảo Kharg, nằm sâu trong Vịnh Ba Tư, đảm nhiệm gần như toàn bộ hoạt động xuất khẩu dầu thô của nước này.

Lượng dầu xuất khẩu trong tháng 7 chủ yếu được vận chuyển trong nửa đầu tháng, khi thỏa thuận giữa Washington và Tehran tạm thời giúp hoạt động vận tải được nối lại. Tuy nhiên, theo tổ chức phi lợi nhuận United Against Nuclear Iran, không có tàu chở dầu thô nào rời Iran hoặc vùng biển lân cận kể từ giữa tháng 7, thời điểm các biện pháp hạn chế vận chuyển được tái áp đặt.

Diễn biến này cho thấy sức ép đối với ngành dầu mỏ Iran đang gia tăng khi hoạt động vận chuyển hàng hóa của nước này tiếp tục chịu ảnh hưởng từ lệnh phong tỏa của Mỹ.

Trước đó, theo dữ liệu theo dõi tàu chở dầu, Iran đã xuất khẩu gần 650 triệu thùng dầu thô trong năm tính đến tháng 4, phần lớn được vận chuyển đến Trung Quốc. Khi nguồn cung dầu Iran bị gián đoạn, các nhà máy lọc dầu Trung Quốc phải tìm kiếm những nguồn dầu thô thay thế, đồng thời cạnh tranh với những bên mua khác về nguồn cung và tàu vận chuyển.

Sự thay đổi này góp phần đẩy giá dầu tăng và khiến cước vận chuyển dầu tăng mạnh, trong bối cảnh thị trường phải điều chỉnh để thích ứng với tình trạng thiếu hụt nguồn cung.

Trong khi cảng Kharg gần như không ghi nhận hoạt động xuất khẩu dầu thô, cảng Jask ở phía đông eo biển Hormuz cũng không có tàu chở dầu neo đậu theo hình ảnh vệ tinh được Reuters xem xét. Tuy nhiên, Jask chỉ đảm nhiệm một phần nhỏ trong hoạt động xuất khẩu dầu của Iran nên khả năng vận chuyển qua cảng này khó có thể bù đắp sự gián đoạn tại Kharg.

Các hình ảnh vệ tinh được sử dụng trong phân tích đến từ hệ thống Sentinel 1 và Sentinel 2 của EU. Những vệ tinh này bay qua khu vực vào các thời điểm khác nhau, với khoảng cách dài nhất giữa hai lần chụp là ba ngày. Trong điều kiện thông thường, một tàu chở dầu thô cỡ lớn cần khoảng 24-48 giờ để hoàn tất việc bốc hàng tại đảo Kharg.

Ngày 10/10, một tàu nhỏ xuất hiện tại cầu cảng, dường như chấm dứt khoảng thời gian 40 ngày không có tàu hoạt động. Tuy nhiên, dữ liệu nhận dạng tự động cho thấy đây là Clavel, một tàu chở hóa chất và sản phẩm dầu mỏ đang vận chuyển hàng hóa giữa các cảng của Iran, chứ không phải tàu chở dầu thô xuất khẩu.

Ngoài ra, ít nhất hai tàu chở dầu được phát hiện neo tại các cầu cảng ngoài khơi mũi đông nam đảo Kharg trong khoảng thời gian từ ngày 12 đến 15/9. Dù vậy, các tàu này được sử dụng để vận chuyển khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) và lưu huỳnh, không phải dầu thô.