Iran báo tin không vui đến toàn thế giới

Đảo Kharg, trung tâm xuất khẩu dầu thô quan trọng nhất của Iran nằm sâu trong Vịnh Ba Tư, đã không ghi nhận tàu chở dầu thô cập các bến xuất khẩu kể từ cuối tháng 8.

Kết quả phân tích dữ liệu theo dõi tàu biển và hình ảnh vệ tinh của Liên minh châu Âu (EU) cho thấy đây là khoảng thời gian cảng dầu Kharg ngừng hoạt động lâu nhất kể từ khi chiến sự Mỹ - Iran bùng phát vào tháng 2.

Sự vắng bóng của các tàu chở dầu tại Kharg phản ánh tác động ngày càng rõ rệt của lệnh phong tỏa hải quân mà Washington tái áp đặt cách đây khoảng ba tháng.

Số liệu từ hai công ty phân tích năng lượng Kpler và Vortexa cho thấy xuất khẩu dầu thô Iran đã giảm từ gần một triệu thùng mỗi ngày trong tháng 7 xuống mức 0 kể từ cuối tháng 8.

Trong tháng 7, phần lớn hoạt động bốc dầu của Iran tập trung vào nửa đầu tháng, sau khi Washington và Tehran đạt thỏa thuận ngừng bắn, dẫn đến việc Mỹ tạm thời dỡ bỏ phong tỏa. Tuy nhiên, thỏa thuận nhanh chóng đổ vỡ và Washington tái áp đặt lệnh phong tỏa từ giữa tháng 7.

Theo tổ chức United Against Nuclear Iran (UANI), kể từ thời điểm đó, không tàu nào chở dầu thô Iran có thể rời khỏi nước này hoặc các vùng biển lân cận để tiếp tục hành trình xuất khẩu.

Trước khi bị phong tỏa, Iran vẫn là một nhà cung cấp dầu thô đáng kể cho thị trường quốc tế. Theo dữ liệu theo dõi tàu biển, trong 12 tháng tính đến tháng 4, Tehran đã xuất khẩu gần 650 triệu thùng dầu thô, tương đương bình quân khoảng 1,8 triệu thùng mỗi ngày. Phần lớn lượng dầu này được vận chuyển đến Trung Quốc, thị trường tiêu thụ quan trọng nhất của Iran.

Đảo Kharg đảm nhiệm gần như toàn bộ hoạt động xuất khẩu dầu thô của nước này. Cảng Jask, nằm ở phía đông eo biển Hormuz, chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ.

Song, hình ảnh vệ tinh gần đây cho thấy không chỉ Kharg mà cả Jask cũng không xuất hiện tàu chở dầu cập bến.

Trong khi đó, một tàu chở dầu thô cỡ rất lớn thường mất khoảng 24-48 giờ để hoàn tất việc bốc hàng tại Kharg. Điều này giúp dữ liệu vệ tinh cung cấp bằng chứng đáng chú ý về tình trạng đình trệ tại cảng.

Ngày 10/10, một tàu nhỏ xuất hiện tại cầu cảng, dường như chấm dứt chuỗi khoảng 40 ngày không có hoạt động. Tuy nhiên, tín hiệu định vị tự động xác định đây là Clavel, tàu chở hóa chất và sản phẩm dầu mỏ thường xuyên di chuyển giữa các cảng Iran, không phải tàu xuất khẩu dầu thô.

Ngoài ra, ít nhất 2 tàu từng cập các cầu cảng phía đông nam đảo Kharg trong giai đoạn 12-15/9. Tuy nhiên, khu vực này chỉ phục vụ vận chuyển khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) và lưu huỳnh.

Việc dầu thô Iran gần như biến mất khỏi thị trường quốc tế đang tạo ra những tác động dây chuyền đối với chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.

Các nhà máy lọc dầu Trung Quốc, vốn phụ thuộc đáng kể vào nguồn dầu Iran, phải tăng cường tìm kiếm nguồn cung thay thế từ những quốc gia khác. Điều này khiến các doanh nghiệp Trung Quốc cạnh tranh gay gắt hơn với những khách hàng khác để giành nguồn dầu và thuê tàu vận chuyển.

Nhu cầu tàu chở dầu tăng lên trong khi hoạt động vận tải tại Trung Đông gặp nhiều rủi ro đã góp phần đẩy giá cước vận tải biển lên cao, đồng thời tạo thêm sức ép tăng giá đối với dầu thô.

Trong bối cảnh hoạt động xuất khẩu bị đình trệ, căng thẳng an ninh tại eo biển Hormuz cũng leo thang.

Theo các cảnh báo của Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO), có 25 tàu bị nhắm mục tiêu tại eo biển Hormuz và vùng biển lân cận chỉ trong hai tuần đầu tháng 10. Con số này vượt xa 18 vụ được ghi nhận trong cả tháng 9 và 15 vụ trong tháng 8.

Các vụ tấn công làm gia tăng nguy cơ gián đoạn tại Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược kết nối Vịnh Ba Tư với thị trường quốc tế và có vai trò đặc biệt quan trọng đối với hoạt động vận chuyển dầu mỏ.

Theo Yahoo Finance