Trong hoạt động đấu thầu hầm lò tại Quảng Ninh, những gói thầu có giá trị lớn luôn thu hút sự quan tâm của dư luận bởi tính đặc thù và yêu cầu kỹ thuật khắt khe. Mới đây, gói thầu số 05: "Thuê công đoạn đào lò chuẩn bị sản xuất, xén lò mức +0-:-175 GVD" (Mã TBMT: IB2600019505) do Công ty Cổ phần Than Vàng Danh - Vinacomin làm chủ đầu tư đã chính thức mở thầu, hé lộ những diễn biến đáng chú ý về tính cạnh tranh.

Hành trình sửa đổi hồ sơ và gia hạn đóng thầu

Gói thầu số 05 có giá dự toán là 33.015.016.938 đồng, sử dụng nguồn vốn chi phí sản xuất kinh doanh năm 2026 của đơn vị. Theo kế hoạch ban đầu được Giám đốc Hồ Quốc Trung ký phê duyệt tại Quyết định số 115/QĐ-TVD ngày 14/01/2026 , gói thầu được tổ chức theo hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng, phương thức "Một giai đoạn một túi hồ sơ".

Tuy nhiên, trong quá trình phát hành Hồ sơ mời thầu (E-HSMT), chủ đầu tư đã phải thực hiện điều chỉnh quan trọng. Ngày 03/02/2026, Giám đốc Công ty Cổ phần Than Vàng Danh - Vinacomin tiếp tục ký Quyết định số 309/QĐ-TVD về việc sửa đổi E-HSMT và gia hạn thời điểm đóng thầu.

Đáng chú ý nhất trong quyết định này là việc hạ thấp tiêu chuẩn về thiết bị thi công chủ yếu. Cụ thể, tại mục 2.2 Chương III, yêu cầu về "Xe khoan 2 cần (công suất ≥37 kw)" đã được điều chỉnh giảm từ "02 bộ" xuống còn "01 cái". Cùng với việc nới lỏng tiêu chí thiết bị, thời điểm đóng thầu cũng được kéo dài đến 14 giờ 00 phút ngày 24/02/2026 thay vì kế hoạch trước đó.

Kết quả mở thầu: Kịch bản "một mình một ngựa"

Theo Biên bản mở thầu được trích xuất từ Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia vào lúc 14 giờ 11 phút ngày 24/02/2026, gói thầu này chỉ ghi nhận 01 nhà thầu duy nhất tham gia nộp hồ sơ dự thầu với giá 32.946.394.668,6133 đồng.

Việc chỉ có một nhà thầu tham dự sau khi đã sửa đổi hồ sơ và gia hạn thời gian đặt ra dấu hỏi về tính cạnh tranh thực tế của gói thầu. Dù đã hạ tiêu chuẩn về số lượng xe khoan – một thiết bị đặc thù trong khai thác hầm lò – nhưng dường như sức hút của gói thầu 33 tỷ đồng này vẫn chưa đủ để tạo nên một cuộc đua kịch tính.

Góc nhìn chuyên gia và quy định pháp lý

Phân tích dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) cho biết: "Việc sửa đổi HSMT và gia hạn thời điểm đóng thầu là quyền hạn của chủ đầu tư được quy định tại Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và các văn bản hướng dẫn như Luật số 90/2025. Mục tiêu của việc này thường là để tăng tính cạnh tranh hoặc làm rõ các tiêu chí chưa phù hợp. Tuy nhiên, nếu sau khi gia hạn vẫn chỉ có một nhà thầu tham dự, chủ đầu tư cần đảm bảo quá trình đánh giá hồ sơ phải cực kỳ chặt chẽ, tuân thủ đúng quy trình xử lý tình huống trong đấu thầu để đảm bảo hiệu quả kinh tế cho dòng vốn sản xuất."

Đồng quan điểm, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ nhận định: "Khai thác than hầm lò là lĩnh vực đặc thù, yêu cầu năng lực thiết bị và kinh nghiệm vận hành rất cao. Việc Than Vàng Danh giảm yêu cầu xe khoan từ 2 xuống 1 có thể là động thái nhằm hỗ trợ các nhà thầu có năng lực trung bình tham gia. Thế nhưng, kết quả mở thầu cho thấy thị trường ngách này vẫn đang nằm trong tay những đơn vị 'quen mặt'. Với gói thầu xây lắp quy mô 33 tỷ đồng này, việc chỉ có một nhà thầu sẽ khiến áp lực tiết kiệm ngân sách thông qua đấu thầu bị giảm sút đáng kể."

Yêu cầu kỹ thuật khắt khe

Dù tiêu chuẩn thiết bị được giảm bớt, nhưng yêu cầu về kỹ thuật thi công vẫn được chủ đầu tư đặt ra rất nghiêm ngặt. Theo Chương V - Yêu cầu về kỹ thuật, nhà thầu trúng thầu sẽ phải thực hiện công việc trong 405 ngày.

Các tiêu chuẩn an toàn là ưu tiên hàng đầu, bao gồm:

Tuân thủ Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn trong khai thác than Hầm lò (QCVN 01:2011/BCT).

Đảm bảo an toàn trong sử dụng vật liệu nổ công nghiệp theo QCVN 01:2019/BCT.

Cán bộ phụ trách an toàn phải có mặt suốt quá trình thi công và các thiết bị phải có chứng chỉ kiểm định còn hiệu lực.

Năng lực nhà thầu tham dự: Ai đang "độc diễn"?

Nhà thầu duy nhất nộp hồ sơ dự thầu là Công ty TNHH Phát triển công nghệ VN có địa chỉ tại Hoài Đức, Hà Nội; thành lập tháng 5/2007 do ông Lê Văn Phú làm đại diện pháp luật. Nhà thầu được phê duyệt trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia tháng 8/2019, đến nay đã tham gia và trúng khoảng 43/51 gói, trượt 7 gói, 1 gói đang chờ kết quả. Tổng giá trị trúng thầu (bao gồm cả liên danh) khoảng 1.664.663.780.457 đồng, với vai trò độc lập khoảng 967.294.697.535 đồng, còn lại là liên danh. Đối với Công ty CP Than Vàng Danh - Vinacomin nhà thầu tham gia và trúng 17/23 gói với tổng giá trị 539.910.508.566 đồng; Chi nhánh Tập đoàn Công nghiệp Than Khoáng sản Việt Nam- Công ty Than Nam Mẫu -TKV tham gia và trúng 9/9 gói với tổng giá trị 328.896.077.442 đồng; 4/4 gói tại Công ty CP than Núi Béo Vinacomin với tổng giá trị 274.739.990.560 đồng...

Trong tháng 1 và tháng 2/2026 nhà thầu đã được công bố trúng 3 gói thầu gồm: Thuê ngoài thi công hệ thống đường lò thông gió, thoát nước và hầm bơm, trạm điện mức -480 (-495) với giá 91.618.362.459 đồng tại Công ty CP than Núi Béo Vinacomin với vai trò thành viên liên danh;

Gói thầu số 1: Thuê công đoạn đào lò chuẩn bị sản xuất và xén lò mức +30 với giá 31.268.887.474 đồng cho Chi nhánh Tập đoàn Công nghiệp Than Khoáng sản Việt Nam- Công ty Than Nam Mẫu -TKV với vai trò độc lập;

Thuê ngoài đào lò CBSX năm 2026 với giá 54.144.326.994 đồng cho Chi nhánh Tập đoàn Công nghiệp Than Khoáng sản Việt Nam- Công ty Than Hòn Gai -TKV với vai trò thành viên liên danh.

Năm 2025, nhà thầu thực hiện nhiều gói thầu có giá trị cực lớn cho các công ty Than và khoáng sản tại Quảng Ninh.

Việc gói thầu IB2600019505 chỉ có một nhà thầu tham gia không vi phạm quy định pháp luật hiện hành, nhất là sau khi chủ đầu tư đã thực hiện các bước gia hạn theo đúng quy trình. Tuy nhiên, nhìn từ góc độ hiệu quả của công tác đấu thầu rộng rãi, kịch bản "một mình một ngựa" tại Than Vàng Danh phản ánh thực trạng khan hiếm nhà thầu đủ năng lực trong lĩnh vực khai thác than hầm lò, hoặc phản ánh một rào cản vô hình nào đó mà các doanh nghiệp khác chưa thể vượt qua.

Kết quả cuối cùng về việc nhà thầu này có đáp ứng đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe để trúng gói thầu 33 tỷ đồng này hay không vẫn còn phải chờ đợi vào báo cáo đánh giá chi tiết của Tổ chuyên gia và quyết định phê duyệt của lãnh đạo Công ty Cổ phần Than Vàng Danh.