Phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, trong đó có hệ thống chiếu sáng công cộng, luôn được xem là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm chỉnh trang đô thị, đảm bảo an toàn giao thông và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại các địa phương. Tại tỉnh Hà Tĩnh, dự án Hệ thống điện chiếu sáng QL1 (Đoạn từ ngã tư Hạ Vàng đến phường Nam Hồng Lĩnh), xã Can Lộc đang là một trong những công trình nhận được sự quan tâm đặc biệt.

Theo Quyết định số 436/QĐ-UBND do UBND xã Can Lộc ban hành, dự án này có tổng mức đầu tư lên tới 13.657.764.000 đồng. Mục tiêu cốt lõi của dự án là từng bước hoàn thiện cơ sở hạ tầng kết nối đồng bộ, phục vụ thiết thực cho đời sống sinh hoạt của người dân và người tham gia giao thông trên tuyến Quốc lộ 1A huyết mạch.

Quy mô đầu tư của dự án bao gồm việc xây dựng hệ thống điện chiếu sáng nằm giữa tim tuyến Quốc lộ 1A với chiều dài khoảng 3.100m, sử dụng cột đèn đôi cự ly trung bình 40m/cột, chiều cao tối thiểu 12m, bóng đèn Led công suất tối thiểu 150W. Cùng với đó, dự án sẽ lắp đặt mới 04 tủ điều khiển chiếu sáng, thay thế 112 đèn Led 120W hư hỏng và lắp mới 01 máy biến áp 320kVA-22/0,4kV cùng hệ thống tủ điện phân phối đi kèm.

Để hiện thực hóa các hạng mục thi công phức tạp trên, UBND xã Can Lộc, trong vai trò chủ đầu tư, đã tiến hành các thủ tục lựa chọn nhà thầu một cách công khai, minh bạch. Ngày 23/04/2026, Quyết định số 469/QĐ-UBND phê duyệt E-HSMT cho gói thầu 01.XL+TB chính thức được ban hành, mở ra cuộc cạnh tranh rộng rãi cho các doanh nghiệp xây lắp trên toàn quốc. Gói thầu 01.XL+TB có giá dự toán được duyệt là 11.485.104.000 đồng, sử dụng phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ, đấu thầu rộng rãi qua mạng. Nguồn vốn thực hiện được cân đối từ ngân sách cấp trên hỗ trợ, ngân sách xã và các nguồn vốn hợp pháp khác do chủ đầu tư huy động.

Cục diện cạnh tranh tại gói thầu 01.XL+TB và chiến lược giá của các nhà thầu

Vào lúc 08 giờ 12 phút ngày 03/05/2026, gói thầu 01.XL+TB đã chính thức hoàn thành quá trình mở thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Bức tranh cạnh tranh lộ diện với sự tham gia của 04 đơn vị: Công ty TNHH Giải pháp Công nghệ và Đầu tư Xây dựng SDKD, Công ty TNHH Xây dựng Vĩnh Phú, Công ty TNHH Ngọc Khánh và Công ty TNHH CDE Vina. Cả 4 nhà thầu đều tuân thủ nghiêm ngặt các quy định ban đầu, nộp bảo đảm dự thầu trị giá 170.000.000 đồng với thời gian hiệu lực 120 ngày, đồng thời cam kết thời gian thực hiện gói thầu là 180 ngày.

Tuy nhiên, sự khác biệt lớn nhất và cũng là yếu tố định hình tính hấp dẫn của gói thầu 01.XL+TB nằm ở chiến lược chào giá. Đáng chú ý, Công ty TNHH Giải pháp Công nghệ và Đầu tư Xây dựng SDKD đã thể hiện quyết tâm rất cao thông qua việc sử dụng công cụ giảm giá.

Cụ thể, nhà thầu này đưa ra giá dự thầu ban đầu là 11.479.536.455 đồng, sau đó áp dụng tỷ lệ giảm giá lên tới 16,37%. Hệ quả là giá dự thầu sau giảm giá của đơn vị này chỉ còn 9.600.336.337 đồng. So với giá gói thầu 11.485.104.000 đồng, mức chào giá này mang lại tỷ lệ tiết kiệm cho ngân sách nhà nước lên tới khoảng 16,41%. Theo các chuyên gia, tỷ lệ tiết kiệm trên 15% được xếp vào nhóm cao, mang lại lợi thế vô cùng lớn về mặt tài chính trong quá trình xét duyệt trúng thầu.

Ở một phương diện khác, Công ty TNHH Xây dựng Vĩnh Phú lại lựa chọn phương án tiếp cận ổn định hơn. Doanh nghiệp này nộp giá dự thầu ở mức 10.900.000.000 đồng và không áp dụng bất kỳ tỷ lệ giảm giá nào (0%). Với mức giá này, tỷ lệ tiết kiệm đạt khoảng 5,09% so với giá gói thầu. Đây là mức tiết kiệm nằm trong mức an toàn (từ 3% đến 6%), cho thấy sự tính toán kỹ lưỡng về định mức vật tư và chi phí thi công thực tế tại địa phương.

Hai đơn vị còn lại là Công ty TNHH Ngọc Khánh và Công ty TNHH CDE Vina cũng có những nỗ lực nhất định trong việc tối ưu hóa chi phí. Công ty TNHH Ngọc Khánh có giá dự thầu 11.482.922.695 đồng, áp dụng tỷ lệ giảm giá 2,3%, đưa giá dự thầu sau giảm giá về mức 11.218.815.473 đồng.

Công ty TNHH CDE Vina chào giá 11.482.561.227 đồng, giảm giá 1,7%, tương đương giá dự thầu sau giảm giá là 11.287.357.686 đồng. Mặc dù đã có sự điều chỉnh, nhưng tỷ lệ tiết kiệm của hai nhà thầu này chỉ dao động ở mức từ 1,72% đến 2,32% – một mức cạnh tranh tương đối thấp so với hai đối thủ xếp trên.

Phân tích bề dày kinh nghiệm và năng lực chuyên môn của các đơn vị dự thầu

Việc phân tích lịch sử đấu thầu và năng lực của từng nhà thầu sẽ cung cấp một góc nhìn đa chiều hơn về khả năng đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của gói thầu 01.XL+TB.

Công ty TNHH Giải pháp Công nghệ và Đầu tư Xây dựng SDKD (mã số thuế 0316855315), đơn vị sở hữu lợi thế lớn về giá, là doanh nghiệp đóng trên địa bàn TP HCM. Các số liệu công khai cho thấy nhà thầu này đã từng tham dự 154 gói thầu, trong đó trúng 111 gói, với tổng giá trị trúng thầu đạt hơn 298 tỷ đồng. Tỷ lệ trung bình giá trúng thầu so với giá dự toán của đơn vị này thường duy trì ở mức 91,58%.

Mặc dù sở hữu tỷ lệ trúng thầu khá tốt, song địa bàn hoạt động truyền thống của doanh nghiệp chủ yếu tập trung tại khu vực phía Nam (Đồng Tháp, Tây Ninh, Vĩnh Long). Việc mở rộng thị phần ra khu vực miền Trung, cụ thể là tỉnh Hà Tĩnh, kết hợp với chiến lược giảm giá sâu, là minh chứng cho định hướng mở rộng quy mô mạnh mẽ. Thách thức lớn nhất đối với đơn vị này chính là khả năng điều động nhân sự, máy móc, vật tư thiết bị từ xa để đảm bảo tiến độ thi công 180 ngày tại xã Can Lộc.

Trong khi đó, Công ty TNHH Xây dựng Vĩnh Phú (mã số thuế 3000403967) cho thấy sự am hiểu địa phương một cách rõ rệt. Đóng trụ sở ngay tại tỉnh Hà Tĩnh, doanh nghiệp này đã tham gia 62 gói thầu và trúng tới 54 gói. Lịch sử trúng thầu với tỷ lệ cao, cùng tỷ lệ trung bình giá trúng thầu so với giá dự toán ở mức 98,72%, khẳng định vị thế vững chắc của doanh nghiệp tại sân nhà.

Việc quen thuộc với đặc điểm địa hình, thổ nhưỡng, cũng như khả năng huy động nhanh chóng nguồn lực tại chỗ là những điểm cộng lớn, bù đắp cho việc tỷ lệ tiết kiệm (5,09%) không ấn tượng bằng đối thủ cạnh tranh. Lợi thế về "địa lợi" có thể là chìa khóa giúp hồ sơ kỹ thuật của Công ty TNHH Xây dựng Vĩnh Phú ghi điểm trong quá trình đánh giá.

Về phía Công ty TNHH Ngọc Khánh (mã số thuế 2801079439), đây là một cái tên quen thuộc trên bản đồ đấu thầu cả nước với 2103 gói thầu đã tham dự. Tuy nhiên, doanh nghiệp chỉ trúng 103 gói, trong khi trượt tới 1805 gói. Công ty TNHH CDE Vina (mã số thuế 0401658702) cũng đã ghi nhận việc tham gia 169 gói thầu, trúng 24 gói và trượt 134 gói.

Với mức giá chào thầu cao hơn hẳn, cơ hội cạnh tranh của hai doanh nghiệp này tại gói thầu chiếu sáng trị giá hơn 11,4 tỷ đồng tại xã Can Lộc phụ thuộc nhiều vào việc các đối thủ xếp trên có vượt qua được bước đánh giá kỹ thuật và thương thảo hợp đồng hay không.

Trách nhiệm người đứng đầu UBND xã Can Lộc và góc nhìn chuyên môn

Đánh giá về tính chất của gói thầu này, chuyên gia Lê Tấn Việt nhận định: "Sự xuất hiện của nhiều nhà thầu cùng những chiến lược giá khác biệt là minh chứng rõ nét cho một môi trường đấu thầu có tính Cạnh tranh cao. Mức tiết kiệm ngân sách lên tới hơn 16% là một con số lý tưởng, thể hiện Hiệu quả kinh tế vượt trội mà Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 hướng tới. Dẫu vậy, bài toán đặt ra cho tổ chuyên gia là phải vô cùng thận trọng."

Chuyên gia phân tích sâu hơn: "Theo các quy định hiện hành, giá thấp nhất không đồng nghĩa với việc nghiễm nhiên trúng thầu nếu không đi kèm với năng lực kỹ thuật và biện pháp tổ chức thi công khả thi. UBND xã Can Lộc cần phải tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc công bằng, khách quan. Nếu mức giá rẻ được tạo ra nhờ năng lực quản trị xuất sắc, công nghệ tiên tiến thì cần được khuyến khích".

Trong bối cảnh Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường hiệu lực, hiệu quả, trách nhiệm trong công tác đấu thầu đang được quán triệt sâu rộng, trách nhiệm người đứng đầu tại các cơ quan, đơn vị làm chủ đầu tư càng trở nên nặng nề. Việc lựa chọn nhà thầu cho dự án Hệ thống điện chiếu sáng QL1 qua xã Can Lộc cần phải được thực hiện với tinh thần thượng tôn pháp luật, dựa trên sự phân tích thấu đáo mọi khía cạnh từ pháp lý, kỹ thuật đến tài chính.

Liệu một nhà thầu phương Nam với mức giá siêu tiết kiệm, hay một doanh nghiệp bản địa với bề dày kinh nghiệm thi công tại địa phương sẽ giành được quyền thực hiện gói thầu 01.XL+TB? Câu trả lời hoàn toàn phụ thuộc vào quá trình đánh giá khách quan, công tâm của tổ chuyên gia và quyết định cuối cùng từ chủ đầu tư.

Báo Tri thức và Cuộc sống sẽ tiếp tục bám sát, cập nhật thông tin minh bạch, đa chiều về diễn biến và kết quả của công tác đấu thầu tại dự án này, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững và hiệu quả của các dự án đầu tư công.