Google dùng tên lửa của Blue Origin đưa trung tâm AI lên vũ trụ

Google thông báo rằng New Glenn của Blue Origin sẽ thực hiện chuyến phóng hạng nặng chuyên biệt đầu tiên cho Dự án Suncatcher, dự kiến vào quý I năm 2029.

Ngày 19 tháng 11 năm 2026, Google thông báo rằng New Glenn của Blue Origin sẽ thực hiện chuyến phóng hạng nặng chuyên biệt đầu tiên cho Dự án Suncatcher, dự kiến vào quý I năm 2029.

Hợp đồng dịch vụ phóng giữa hai công ty bao gồm việc triển khai các vệ tinh chạy bằng năng lượng mặt trời, mang theo các bộ xử lý Tensor của Google (TPU), lên quỹ đạo đồng bộ với Mặt Trời.

ng2-launch-rollout.jpg
Tên lửa New Glenn của Blue Origin sẽ đưa các trung tâm data AI của Google lên quỹ đạo.

Mở ra kỷ nguyên mới - AI từ không gian

Mỗi vệ tinh được thiết kế để cung cấp năng lực tính toán tương đương khoảng một tủ rack trong trung tâm dữ liệu. Sứ mệnh này nằm trong nghiên cứu của Google nhằm tìm hiểu liệu một mạng lưới vệ tinh chạy bằng năng lượng mặt trời, được kết nối với nhau, có thể mở rộng năng lực tính toán cho máy học trong không gian hay không. Chuyến phóng chuyên biệt này cũng tiếp nối quá trình hợp tác liên tục của Google với các đối tác vệ tinh và phóng khác.

Các thông số kỹ thuật của New Glenn do Blue Origin công bố cho biết tên lửa này có khả năng đưa 45 tấn mét lên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp và hơn 13 tấn mét lên quỹ đạo chuyển tiếp địa tĩnh.

Chụp bảo vệ tải trọng rộng 7 mét có thể tích gấp đôi các chụp nhỏ hơn thuộc loại 5 mét, trong khi tầng đẩy thứ nhất có thể tái sử dụng được thiết kế để thực hiện ít nhất 25 chuyến bay.

googlesuncatcher.jpg
Năng lượng Mặt trời là thứ không thiếu nhất trên quỹ đạo khi các trung tâm dữ liệu AI vốn tiêu tốn rất nhiều năng lượng.

Jordan Charles, phó chủ tịch cấp cao phụ trách New Glenn tại Blue Origin, cho biết “khả năng tải trọng lớn và khoang chứa tải trọng rộng rãi của tên lửa giúp khách hàng linh hoạt đưa các năng lực mới lên quỹ đạo”. Với Suncatcher, sự kết hợp đó nhằm phục vụ việc triển khai nhiều vệ tinh, đưa nghiên cứu vượt khỏi giai đoạn chỉ có một nguyên mẫu.

Ngoài việc phát điện, cụm vệ tinh được đề xuất còn đặt ra những thách thức về làm mát và liên lạc. Trong chân không, chip không thể dựa vào luồng không khí để làm mát; các kỹ sư đã thử nghiệm ống dẫn nhiệt và bộ tản nhiệt trong buồng chân không nhiệt.

Các liên kết laser phải duy trì băng thông cao ở khoảng cách ngắn giữa những tàu vũ trụ đang chuyển động, đòi hỏi phải xác định chính xác vị trí của từng vệ tinh so với các vệ tinh lân cận.

Công việc phát triển nguyên mẫu trước sứ mệnh

Thỏa thuận được ký kết sau lần Google giới thiệu nguyên mẫu Dự án Suncatcher vào tháng 9 năm 2026 và phản hồi tiếp theo từ TPU trên quỹ đạo.

Một vệ tinh nguyên mẫu được phóng vào ngày 1 tháng 10 năm 2026; đến ngày 30 tháng 10 năm 2026, Google đã cấp nguồn cho máy chủ chủ và các khay TPU, đồng thời tiến hành những thử nghiệm máy học ban đầu trong quá trình chạy thử.

hwennlcxmaebw5f.jpg
Các thành phần cho máy chủ chủ và các khay TPU có trọng lượng cực lớn đang được thử nghiệm.

Mô hình Gemma 4 trên vệ tinh đã tạo ra một bài haiku, được Google mô tả là phản hồi AI đầu tiên từ một TPU cấp trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo. Kế hoạch được công bố tiếp tục với các thử nghiệm về ứng suất nhiệt và bức xạ, sau đó là cột mốc dự kiến vào năm 2027 với hai vệ tinh được kết nối với nhau.

Google cho biết các vệ tinh trên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp có thể tiếp cận ánh sáng mặt trời gần như liên tục và tạo ra lượng điện mặt trời cao gấp tới tám lần so với trên Trái Đất, qua đó hình thành cơ sở năng lượng cho Dự án Suncatcher.

Các thiết kế tương lai được đề xuất sẽ bố trí hàng chục TPU trên mỗi vệ tinh và dùng laser để liên lạc băng thông cao ở khoảng cách ngắn giữa các tàu vũ trụ bay theo cụm.

Thỏa thuận tạo lộ trình phóng hạng nặng để triển khai nghiên cứu ở quy mô lớn hơn, trong khi công việc với nguyên mẫu và cặp vệ tinh vẫn cần chứng minh những yếu tố thiết yếu của hoạt động tính toán trên quỹ đạo: chip đáng tin cậy, khả năng làm mát hiệu quả và liên lạc chính xác giữa các vệ tinh.

Trình tự đó khiến các thử nghiệm sắp tới trở thành yếu tố then chốt quyết định liệu Suncatcher có thể chuyển từ những máy riêng lẻ hoạt động trên quỹ đạo sang một hệ thống máy học kết nối thành mạng hay không.

Video: Suncatcher - Dự án táo bạo của Google đưa các trung tâm dữ liệu AI lên không gian.
Unite.ai/Google

[GALLERY] SpaceX gây sốc với kế hoạch đưa siêu AI lên quỹ đạo

SpaceX vừa hé lộ tham vọng xây dựng mạng lưới máy chủ AI ngoài không gian với 1 triệu vệ tinh, sử dụng chip NVIDIA và năng lượng mặt trời liên tục.

sp-1.png
Trong khi các tập đoàn công nghệ toàn cầu đang đau đầu vì thiếu điện, thiếu đất và chi phí vận hành trung tâm dữ liệu AI ngày càng đắt đỏ, SpaceX lại đưa ra một ý tưởng tưởng chừng chỉ xuất hiện trong phim khoa học viễn tưởng: đưa cả máy chủ AI lên quỹ đạo Trái Đất để khai thác năng lượng mặt trời và mở rộng hạ tầng tính toán quy mô chưa từng có.
sp-2.png
Mới đây, tỷ phú Elon Musk đã lần đầu công bố thiết kế chi tiết của AI1, vệ tinh AI đầu tiên thuộc dự án xây dựng mạng lưới máy chủ trí tuệ nhân tạo ngoài không gian, với sải cánh pin mặt trời lên tới 70 mét, tương đương chiều dài một sân bóng đá và đủ khả năng cung cấp công suất tính toán trung bình 120 kW, đạt đỉnh khoảng 150 kW cho hệ thống chip AI NVIDIA bên trong.

Trung tâm dữ liệu AI “ngốn điện”, lưới điện toàn cầu báo động

Sự bùng nổ của AI và khai thác tiền số đang đẩy nhu cầu điện năng lên mức kỷ lục, khiến lưới điện và môi trường toàn cầu chịu áp lực chưa từng có.

luoi-1.png
Nhu cầu điện từ các trung tâm dữ liệu AI và khai thác tiền điện tử đang tăng vọt, tạo sức ép lớn lên lưới điện toàn cầu.
luoi-2.png
Hình ảnh nhiệt độ độ phân giải cao do SatVu công bố cho thấy một trung tâm dữ liệu khai thác Bitcoin tại Rockdale, Texas đang vận hành hệ thống điện và làm mát ở mức tối đa.

Trang trại Bitcoin lỗ nặng, xoay trục sang trung tâm AI

Bitfarm, công ty đào Bitcoin lớn ở Bắc Mỹ, chuyển hướng sang trung tâm dữ liệu AI sau khoản lỗ 46 triệu USD.

lieu-1.png
Bitfarm vừa công bố kế hoạch chuyển đổi sang dịch vụ trung tâm dữ liệu AI vào năm 2027.
lieu-8.png
Doanh nghiệp hiện sở hữu 12 cơ sở đào Bitcoin với tổng công suất điện năng 341 MW.