Mới đây, Phòng Kinh tế xã Lộc Ninh tỉnh Tây Ninh mới đây đã hoàn tất công tác lựa chọn nhà thầu cho dự án xây dựng Trường tiểu học Phước Minh A. Theo Quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu số 2235/QĐ-PKT ngày 07/07/2026 do Trưởng phòng Kinh tế xã Lộc Ninh Nguyễn Đình Hiển ký, đơn vị được trao hợp đồng là Công ty TNHH Tân Lập Thành.
Gói thầu số 01: Xây dựng thuộc dự án Trường tiểu học Phước Minh A có giá gói thầu được duyệt là 7.682.493.926 đồng, sử dụng nguồn vốn ngân sách địa phương (ngân sách tỉnh hỗ trợ mục tiêu và ngân sách xã). Mặc dù áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng theo phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ, Công ty TNHH Tân Lập Thành đã trúng thầu với giá 7.654.470.008 đồng. Số tiền tiết kiệm cho ngân sách nhà nước chỉ đạt 28.023.918 đồng, tương ứng tỷ lệ tiết kiệm là 0,36%.
Hai đối thủ giá rẻ ngã ngựa ở vạch kỹ thuật
Báo cáo đánh giá hồ sơ dự thầu số 10/BC-PĐ do Tổ chuyên gia thuộc Công ty TNHH MTV Tư vấn Xây dựng Phương Đông lập ngày 15/06/2026 cho thấy, diễn biến cuộc thầu xuất hiện kịch bản đáng chú ý khi có 03 nhà thầu nộp E-HSDT tại thời điểm đóng mở thầu ngày 04/06/2026.
Xét về góc độ tối ưu ngân sách, Công ty TNHH Công ty Đắc Lộc Phát chào giá dự thầu 6.954.171.412 đồng, giảm giá tới hơn 728 triệu đồng so với giá gói thầu. Kế tiếp, Công ty TNHH MTV Lâm Châu Phát đưa ra mức giá 7.012.681.265 đồng, giảm giá khoảng 670 triệu đồng. Trong khi đó, Công ty TNHH Tân Lập Thành là đơn vị chào giá cao nhất trong 3 nhà thầu với 7.654.470.008 đồng, gần sát giá trần của gói thầu.
Tuy nhiên, tại bước đánh giá về kỹ thuật, cả hai nhà thầu đưa ra mức giá cạnh tranh cao đều đồng loạt bị loại. Cụ thể, Công ty TNHH Công ty Đắc Lộc Phát bị đánh giá "Không đạt" do thuyết minh biện pháp thi công tấm trần nhựa sử dụng ty treo khoan và đóng nở sắt vào trần bê tông không phù hợp với hồ sơ thiết kế được duyệt.
Trường hợp của Công ty TNHH MTV Lâm Châu Phát cũng bị đánh giá "Không đạt" vì lý do đề xuất các vật liệu chính (xi măng, thép xây dựng, gạch, ngói, tôn, đá granit, sơn, vật tư điện nước...) không đưa ra thông số kỹ thuật và áp dụng các tiêu chuẩn, quy chuẩn đã hết hiệu lực như QCVN 16:2014/BXD, TCVN 1651:2008, TCVN 2090:2007.
Nhờ việc hai đối thủ giá rẻ bật bãi do mắc các sai sót sơ đẳng trong hồ sơ, Công ty TNHH Tân Lập Thành nghiễm nhiên trở thành nhà thầu duy nhất vượt qua vòng kỹ thuật, tiến vào mở hồ sơ tài chính và giành chiến thắng.
Sức khỏe đấu thầu của Tân Lập Thành
Dữ liệu đấu thầu ghi nhận, Công ty TNHH Tân Lập Thành (mã số thuế 3900320600, địa chỉ tại 140 Nguyễn Thái Học, Khu phố 4, Phường Tân Ninh, tỉnh Tây Ninh; do ông Nguyễn Nhật Nam làm Chủ tịch Hội đồng thành viên kiêm Tổng Giám đốc) là doanh nghiệp quen thuộc tại tỉnh Tây Ninh. Doanh nghiệp này từng tham gia khoảng 159 gói thầu trên cả nước, trúng 91 gói với tổng giá trị trúng thầu ghi nhận 465.256.580.716 đồng. Riêng tại địa bàn tỉnh Tây Ninh, nhà thầu đã tham gia tới 149 gói thầu.
Đáng chú ý, tỷ lệ giá trúng thầu trung bình so với giá dự toán của Công ty TNHH Tân Lập Thành đạt xấp xỉ 96,49%. Doanh nghiệp từng duy trì mối quan hệ đấu thầu mật thiết với nhiều bên mời thầu và chủ đầu tư địa phương như Công ty TNHH Tư vấn và Đầu tư Xây dựng Đại Hưng (trúng 32 gói thầu với tổng giá trị khoảng 141,1 tỷ đồng), Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng Thị xã Trảng Bàng (trúng 12 gói thầu, tổng giá trị khoảng 82,6 tỷ đồng).
Góc nhìn chuyên gia
Bình luận về hiện tượng các gói thầu đấu thầu rộng rãi đạt tỷ lệ tiết kiệm thấp do hàng loạt nhà thầu có giá dự thầu thấp bị loại tại bước đánh giá kỹ thuật, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) nhận định: "Bản chất của phương thức đấu thầu rộng rãi qua mạng là tạo ra môi trường đối kháng toàn diện nhằm bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch, hiệu quả kinh tế và trách nhiệm giải trình theo đúng quy định tại khoản 8 Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 90/2025/QH15).
Việc các doanh nghiệp đưa ra mức giá tiết kiệm hơn hàng trăm triệu đồng nhưng lần lượt trượt thầu bởi các tiêu chí kỹ thuật khắt khe trong khâu lập hồ sơ là một dấu hiệu cần được rà soát kỹ lưỡng. Căn cứ khoản 3 Điều 44 Luật Đấu thầu và khoản 1 Điều 29 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP, hồ sơ mời thầu tuyệt đối không được nêu bất cứ điều kiện nào nhằm làm hạn chế sự tham gia của nhà thầu hoặc tạo lợi thế cho một số nhà thầu gây ra cạnh tranh không bình đẳng; trường hợp hồ sơ mời thầu có các nội dung làm hạn chế cạnh tranh thì các nội dung này không được dùng làm căn cứ để xem xét đánh giá hồ sơ dự thầu. Dưới lăng kính quản trị dòng vốn công, căn cứ Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ, người đứng đầu cơ quan chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm về kết quả công tác đấu thầu trong phạm vi phụ trách.
PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ HỒ SƠ DỰ THẦU ĐỐI VỚI HÀNG HÓA, XÂY LẮP
Điều 58 Luật Đấu thầu quy định các phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu bao gồm: Phương pháp giá thấp nhất; Phương pháp giá đánh giá; Phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá. Phương pháp giá thấp nhất thường áp dụng cho các gói thầu đơn giản, các yêu cầu về kỹ thuật, tài chính được quy định thành các tiêu chuẩn "đạt" hoặc "không đạt". Nhà thầu nào có hồ sơ đáp ứng tất cả các tiêu chuẩn và có mức giá thấp nhất sẽ được xếp hạng thứ nhất.
Phương pháp giá đánh giá (thường dùng cho các gói thầu quy mô lớn) là phương pháp quy đổi các yếu tố về kỹ thuật, chất lượng, tiến độ và giá về cùng một mặt bằng giá để so sánh. Nhà thầu có giá đánh giá thấp nhất là nhà thầu trúng thầu. Cuối cùng, phương pháp kết hợp kỹ thuật và giá áp dụng cho các gói thầu công nghệ cao hoặc có tính chất đặc thù, trong đó điểm tổng hợp được tính theo tỷ trọng (thường kỹ thuật chiếm 70-80%, giá chiếm 20-30%).
Theo Nghị định 214/2025/NĐ-CP, hội đồng đánh giá (Tổ chuyên gia) phải có chứng chỉ hành nghề đấu thầu và phải chịu trách nhiệm cá nhân về kết quả chấm thầu. Với sự hỗ trợ của công nghệ năm 2026, việc chấm thầu qua mạng giúp loại bỏ các sai sót thủ công và đảm bảo tính khách quan. Người dân và các nhà thầu có thể tra cứu biên bản mở thầu công khai để biết giá dự thầu của các đối thủ, từ đó giám sát được sự minh bạch trong khâu chấm thầu của chủ đầu tư.