Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng xã Long Điền (TP HCM) vừa hoàn tất công tác lựa chọn nhà thầu cho Gói thầu số 04 (Xây lắp) thuộc dự án Sửa chữa các trường học trên địa bàn xã giai đoạn 2026-2027. Dự án được triển khai bằng nguồn vốn ngân sách thành phố bổ sung có mục tiêu cho ngân sách xã, nhằm hoàn thiện cơ sở hạ tầng giáo dục và nâng cao chất lượng dạy học tại địa phương.
Gói thầu ghi nhận diễn biến cạnh tranh sôi nổi giữa 5 tổ hợp nhà thầu độc lập và liên danh. Điểm nhấn nổi bật là mức giảm giá sâu của đơn vị xếp hạng thứ nhất, mang lại tỷ lệ tiết kiệm ngân sách lên tới 18,78% so với giá dự toán được duyệt.
Cạnh tranh thực chất và kết quả giảm giá sâu tại gói thầu hơn 19 tỷ đồng
Theo dữ liệu công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, Gói thầu số 04 (Xây lắp) có số E-TBMT là IB2600311230-00, được phát hành ngày 24/06/2026 theo hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng, phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ. Gói thầu thực hiện theo Kế hoạch lựa chọn nhà thầu mã số PL2600104660, phê duyệt tại Quyết định số 46/QĐ-BQLDA ngày 20/04/2026 của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng xã Long Điền. Hồ sơ mời thầu (E-HSMT) được ban hành theo Quyết định số 119/QĐ-BQLDA ngày 24/06/2026 do Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng xã Long Điền Đồng Nhựt Bình ký.
Giá dự toán gói thầu được phê duyệt tại Quyết định số 112/QĐ-BQLDA ngày 18/06/2026 là 23.862.280.891 đồng (đã bao gồm thuế giá trị gia tăng 8%). Tại thời điểm hoàn thành mở thầu vào sáng 13/07/2026, hệ thống ghi nhận 5 hồ sơ dự thầu.
Ngày 10/08/2026, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng xã Long Điền - Đồng Nhựt Bình ký Quyết định số 172/QĐ-BQLDA phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu. Đơn vị trúng thầu là Liên Danh Sửa Chữa Trường Học 2026-2027 với giá trúng thầu chính thức là 19.380.434.339 đồng, loại hợp đồng trọn gói, thời gian thực hiện trong 180 ngày.
So với giá dự toán 23.862.280.891 đồng, giá trúng thầu đã giảm 4.481.846.552 đồng, tương ứng tỷ lệ tiết kiệm ngân sách đạt 18,78%. Mức tiết kiệm này có được từ việc liên danh gửi thư giảm giá 14,25% (tương ứng giảm 3.220.655.269,2825 đồng từ mức giá chào ban đầu 22.601.089.609 đồng).
Liên danh trúng thầu gồm 2 thành viên: Công ty TNHH Thương mại & Xây dựng Phú Cường (thành viên đứng đầu, MST: 3500818127) và Công ty Cổ phần Thiết kế - Xây dựng Tùng Anh (thành viên liên danh, MST: 3502215519).
Bóc tách nguyên nhân loại 4 nhà thầu đối thủ
Căn cứ Báo cáo đánh giá E-HSDT số 73-01/BC-TCG/ĐT ngày 30/07/2026 do Tổ chuyên gia thuộc Công ty Cổ phần Xây dựng và Dịch vụ Đức Tín lập và Báo cáo thẩm định số 11/KQTĐ-PĐA ngày 07/08/2026 của Công ty TNHH Tư vấn - Xây dựng Phúc Đại An, quy trình đánh giá đã phân loại rõ các tiêu chí đáp ứng của từng nhà thầu tham dự:
Thứ nhất, Liên danh sửa chữa các trường xã Long Điền (chào giá sau giảm 10% là 22.578.080.781) bị đánh giá không đạt ngay từ bước tính hợp lệ do bảo lãnh dự thầu số 200BLDT261900501 của Ngân hàng liên doanh Việt Nga không có chữ ký hợp lệ (thiếu trang ký), không đáp ứng quy định tại Mục 18.3 E-CDNT.
Thứ hai, ở bước đánh giá kỹ thuật, 2 đơn vị không đáp ứng gồm: Liên danh Công ty TNHH Thiết kế & Xây dựng Nam Long và Công ty TNHH Xây dựng và Cầu đường Anh Tuấn (giá chào 21.399.307.469 đồng) và Công ty TNHH Xây dựng Thương mại Đầu tư Thiên Khôi (giá chào 21.446.184.055 đồng). Tổ chuyên gia chỉ rõ cả 2 đơn vị đều áp dụng sai tiêu chuẩn, quy chuẩn thi công và nghiệm thu so với hồ sơ thiết kế được duyệt, viện dẫn tiêu chuẩn hết hiệu lực và giải pháp thí nghiệm kiểm định không phù hợp. Riêng Công ty Thiên Khôi còn thiếu kế hoạch quản lý, xử lý chất thải theo Mục 3.5 E-HSMT.
Đáng chú ý, ngày 15/07/2026, Công ty Nam Long cử nhân viên nộp trực tiếp công văn giải trình số 01/07/2026/CV-NL ngoài hệ thống. Tuy nhiên, Tổ chuyên gia đã kiên quyết từ chối tiếp nhận căn cứ theo Mục 23 E-CDNT và Điều 30 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP do vi phạm nguyên tắc cấm nhà thầu tự làm rõ hồ sơ sau thời điểm đóng thầu.
Thứ ba, nhà thầu còn lại là Liên danh sửa chữa các trường học trên địa bàn xã giai đoạn 2026-2027 (giá dự thầu 23.146.420.968 đồng) vượt qua toàn bộ các vòng đánh giá hợp lệ, năng lực và kỹ thuật nhưng xếp hạng thứ hai do giá dự thầu cao hơn liên danh trúng thầu.
Nhận định của chuyên gia
Đánh giá về quy trình xét thầu, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) nhận định: "Quá trình tổ chức lựa chọn nhà thầu qua mạng tại Gói thầu số 04 đã tuân thủ chặt chẽ nguyên tắc minh bạch, cạnh tranh theo Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 90/2025/QH15), Nghị định số 214/2025/NĐ-CP và Thông tư số 79/2025/TT-BTC. Việc Tổ chuyên gia bác bỏ tài liệu giải trình nộp trực tiếp ngoài hệ thống là hoàn toàn chuẩn xác, bảo đảm sự công bằng cho tất cả các bên tham dự."
Ở góc độ quản trị đầu tư công, chuyên gia đấu thầu Lê Hân nhấn mạnh: Tỷ lệ tiết kiệm 18,78% (tương đương hơn 4,48 tỷ đồng) là con số rất tích cực trong bối cảnh tối ưu hóa ngân sách theo tinh thần Công văn số 5557/BTC-QLĐTV của Bộ Tài chính. Dẫu vậy, với tính chất công trình trường học gồm nhiều điểm sửa chữa phân tán và loại hợp đồng trọn gói 180 ngày, mức giảm giá sâu đặt ra bài toán lớn về kiểm soát chất lượng thực địa.
Bám sát chỉ đạo tại Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ, Chủ đầu tư phải nêu cao trách nhiệm người đứng đầu, tăng cường giám sát việc huy động nhân sự, máy móc, kiểm định chặt chẽ vật tư đầu vào theo đúng cam kết trong E-HSDT, bảo đảm an toàn tuyệt đối và tiến độ để đưa công trình vào phục vụ năm học mới.
TRÁCH NHIỆM CỦA CHỦ ĐẦU TƯ TRONG QUẢN LÝ THỰC HIỆN HỢP ĐỒNG KHI GIÁ TRÚNG THẦU GIẢM SÂU
Theo quy định pháp luật đấu thầu hiện hành, việc tiết kiệm ngân sách thông qua cơ chế cạnh tranh minh bạch luôn phải song hành cùng yêu cầu khắt khe về kỹ thuật và chất lượng công trình.
Căn cứ Điều 78 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 57/2024/QH15 và Luật số 90/2025/QH15), Chủ đầu tư chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật và người có thẩm quyền về quá trình lựa chọn nhà thầu, quản lý hợp đồng và chất lượng công trình hoàn thành. Đối với các gói thầu xây lắp trọn gói có mức giảm giá lớn, căn cứ Điều 29 và Điều 35 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP ngày 04/08/2025 của Chính phủ, Chủ đầu tư có nghĩa vụ kiểm tra, đối chiếu chặt chẽ hồ sơ năng lực thực tế của nhà thầu trúng thầu về nhân sự chủ chốt, thiết bị thi công chuyên dụng và bảo đảm thực hiện hợp đồng trước khi ký kết.
Trong giai đoạn triển khai, bám sát khoản 2 Điều 35 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP, Chủ đầu tư có trách nhiệm giám sát chặt chẽ và có nghĩa vụ cập nhật tiến độ thực tế, công khai kết quả thực hiện hợp đồng của nhà thầu lên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia (e-GP) ngay sau khi hoàn thành từng mốc tiến độ cụ thể.
Đồng thời, thực hiện nghiêm túc Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường, nâng cao hiệu lực, hiệu quả, trách nhiệm trong công tác đấu thầu và hướng dẫn tại Công văn số 5557/BTC-QLĐTV ngày 05/05/2026 của Bộ Tài chính, người đứng đầu cơ quan chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm trực tiếp trong việc kiểm soát năng lực thi công thực địa. Cơ chế kiểm soát này nhằm ngăn ngừa triệt để tình trạng nhà thầu chào giá thấp để trúng thầu nhưng sau đó thi công kéo dài hoặc cắt giảm tiêu chuẩn kỹ thuật thiết kế, bảo đảm nguồn vốn đầu tư công phát huy tối đa hiệu quả kinh tế - xã hội.