Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, ngày 01/06/2026, ông Lê Hồng Cường - Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Trị An (TP Đồng Nai) đã ký Quyết định số 60/QĐ-KTHT&ĐT phê duyệt kết quả chỉ định thầu gói thầu số 04 (xây lắp): Thi công xây dựng thuộc công trình Xây dựng đường nội bộ Nghĩa trang xã Trị An.
Đơn vị được lựa chọn thực hiện là Công ty TNHH Tư vấn Thiết kế TMDV Anh Tài Phát. Giá trị chỉ định thầu được xác định là 1,680 tỷ đồng cho loại hợp đồng trọn gói, thời gian thực hiện trong khoảng 60 ngày. Đối chiếu với giá gói thầu được phê duyệt tại Quyết định số 59/QĐ-KTHT&ĐT ngày 27/05/2026 về việc phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu là 1,696 tỷ đồng, giá trị tiết kiệm cho ngân sách nhà nước sau thương thảo đạt xấp xỉ 16,197 triệu đồng, tương đương tỷ lệ tiết kiệm khoảng 0,95%.
Trước đó, ngày 09/04/2026, Chủ tịch UBND xã Trị An đã ban hành Quyết định số 511/QĐ-UBND phê duyệt chủ trương đầu tư đối với các dự án đầu tư công trên địa bàn trong năm 2026, làm căn cứ pháp lý để Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Trị An triển khai các bước chuẩn bị và tổ chức lập kế hoạch lựa chọn nhà thầu. Do gói thầu xây lắp có giá trị nằm trong hạn mức quy định, chủ đầu tư đã áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn trên cơ sở Biên bản thương thảo hợp đồng hoàn thành vào ngày 01/06/2026.
Dữ liệu từ hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cho thấy Công ty TNHH Tư vấn Thiết kế TMDV Anh Tài Phát (Mã số doanh nghiệp: 3603822693) có địa chỉ trụ sở tại khu phố Vĩnh An 6, phường Trị An, thành phố Đồng Nai. Tính đến đầu tháng 06/2026, nhà thầu này đã tham gia tổng cộng 35 gói thầu, trong đó trúng tới 29 gói, trượt 3 gói và 3 gói chưa có kết quả. Tổng giá trị trúng thầu lũy kế bao gồm cả danh nghĩa độc lập và liên danh đạt khoảng 36.983.293.352 đồng. Trong số 35 gói thầu tham gia trên toàn quốc, có đến 32 gói thầu được thực hiện ngay tại địa bàn TP Đồng Nai. Việc liên tục tích lũy danh mục dự án trúng thầu tại một địa phương duy nhất giúp doanh nghiệp khẳng định vị thế và sự thông thuộc địa bàn, song cũng phác họa một mối quan hệ đấu thầu mang tính tập trung cao giữa nhà thầu và các chủ đầu tư, bên mời thầu khối hành chính công tại đây.
Phân tích dưới góc nhìn kinh tế và pháp lý, cơ chế áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn đối với các gói thầu xây lắp quy mô nhỏ là giải pháp pháp lý được quy định cụ thể nhằm đẩy nhanh tiến độ giải ngân và thi công công trình công ích. Đối với các gói thầu được tổ chức theo quy trình này, việc chỉ có một nhà thầu tham gia thương thảo trực tiếp dẫn đến hệ quả tất yếu là tỷ lệ tiết kiệm ngân sách thường không cao như hình thức đấu thầu rộng rãi.
Theo các chuyên gia pháp lý, việc tiết kiệm chi phí ban đầu ở mức dưới 1% là không xa lạ đối với hình thức chỉ định thầu, tuy nhiên, điều này đặt ra trách nhiệm quản lý, giám sát rất lớn lên vai chủ đầu tư. Trách nhiệm giải trình của người đứng đầu cơ quan phê duyệt không chỉ nằm ở việc tuân thủ đúng quy trình, thẩm quyền ký quyết định mà còn phải bảo đảm tối đa hiệu quả sử dụng vốn, quản lý chặt chẽ chất lượng công trình khi đưa vào sử dụng, tránh tình trạng lãng phí phát sinh trong giai đoạn vận hành thực tế.
HÌNH THỨC CHỈ ĐỊNH THẦU – DANH MỤC ÁP DỤNG VÀ RÀO CẢN PHÁP LÝ CHI TIẾT
Hình thức chỉ định thầu được quy định nghiêm ngặt tại Điều 23 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (đã được sửa đổi bởi Luật số 57/2024 và Luật số 90/2025). Đây là hình thức lựa chọn nhà thầu đặc thù, chỉ được áp dụng trong các trường hợp giới hạn nhằm đảm bảo tính cấp bách hoặc tính chuyên biệt của gói thầu. Cụ thể, luật cho phép chỉ định thầu đối với các gói thầu cấp bách nhằm bảo vệ chủ quyền, an ninh quốc gia; khắc phục sự cố thiên tai, hỏa hoạn; hoặc các gói thầu duy trì hoạt động của cơ sở y tế trong trường hợp cấp bách.
Chi tiết hơn, Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP đã cụ thể hóa các nhóm trường hợp này. Nhóm đầu tiên là các gói thầu có yêu cầu cấp bách, khẩn cấp như: ngăn chặn nguy hại đến tính mạng và tài sản cộng đồng; gói thầu mua thuốc, thiết bị y tế để cấp cứu người bệnh; hoặc phục vụ công tác phòng, chống dịch bệnh theo chỉ đạo. Đặc biệt, trong bối cảnh năm 2026, Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định tại điểm đ khoản 2 Điều 78 về việc áp dụng chỉ định thầu đối với gói thầu sửa chữa, cải tạo trụ sở làm việc, nhà lưu trú công vụ cho cán bộ, công chức cấp tỉnh, cấp xã để phục vụ việc sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức bộ máy nhà nước.
Về hạn mức giá, khoản 4 Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định chỉ định thầu áp dụng cho gói thầu thuộc dự toán mua sắm không hình thành dự án có giá không quá 500 triệu đồng. Đối với các gói thầu thuộc dự án, hạn mức là không quá 800 triệu đồng cho dịch vụ tư vấn và không quá 02 tỷ đồng cho các gói thầu phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp. Ngoài ra, các gói thầu có tính chất đặc thù về công nghệ, bản quyền hoặc chỉ có duy nhất một nhà thầu có khả năng thực hiện cũng thuộc phạm vi áp dụng chỉ định thầu.
Tuy nhiên, việc áp dụng chỉ định thầu thông thường phải đáp ứng đủ 03 điều kiện tại khoản 2 Điều 79 Nghị định 214/2025/NĐ-CP: Có kế hoạch lựa chọn nhà thầu được duyệt; có kế hoạch bố trí vốn (trừ đấu thầu trước); và có dự toán được phê duyệt.