Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, hoạt động đầu tư công tại chính quyền địa phương cấp cơ sở trên địa bàn TP Đồng Nai đang ghi nhận những chuyển biến tích cực trong khâu quản lý tài chính. Việc tuân thủ nghiêm túc các quy định pháp lý hiện hành không chỉ đảm bảo tiến độ công trình giao thông dân sinh mà còn tối ưu hóa nguồn vốn sự nghiệp được giao.
Hiệu quả kinh tế từ chỉ định thầu rút gọn hạ tầng giao thông
Gói thầu số 01: Thi công xây dựng công trình thuộc dự án Sửa chữa hư hỏng cục bộ nền, mặt đường và thảm bảo trì mặt đường, hệ thống ATGT đoạn từ giao ĐT.755 đi thôn 4, xã Phước Sơn được triển khai nhằm nâng cấp tuyến đường giao thông nông thôn huyết mạch. Dự án sử dụng nguồn vốn sự nghiệp giao thông năm 2026, áp dụng hành lang pháp lý của Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (được sửa đổi bởi Luật số 90/2025/QH15) và Nghị định số 214/2025/NĐ-CP nhằm giải quyết nhanh chóng các hạng mục sửa chữa cấp bách.
Quy trình phê duyệt gói thầu được thực hiện chặt chẽ qua hệ thống văn bản pháp lý. Cụ thể, dự án được thông qua theo Quyết định số 1204/QĐ-UBND ngày 26/6/2026 của UBND xã Phước Sơn do Chủ tịch Trần Ngọc Công phê duyệt. Tiếp đó, Quyết định phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu số 209/QĐ-VP ngày 29/6/2026 và Quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu số 210/QĐ-VP ngày 30/6/2026 đều do Phó Chánh Văn phòng HĐND và UBND xã Phước Sơn - Tạ Minh Tuấn ký duyệt.
Thông tin dữ liệu từ hồ sơ thầu ghi nhận giá gói thầu ban đầu được xác định ở mức 1.971.117.598 đồng. Sau quá trình thương thảo hợp đồng nghiêm túc giữa chủ đầu tư và đơn vị thực hiện, giá trúng thầu chính thức được phê duyệt là 1.872.561.823 đồng. Biện pháp điều chỉnh giá thông qua thương thảo đã giúp tiết kiệm cho ngân sách nhà nước số tiền 98.555.775 đồng, đạt tỷ lệ tiết kiệm chuẩn xác 5%. Hình thức áp dụng là chỉ định thầu rút gọn, phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ với loại hợp đồng trọn gói, thời gian thực hiện trong khoảng 60 ngày.
Theo chuyên gia đấu thầu Đào Giang, tỷ lệ tiết kiệm đạt mức tốt khoảng 5,00% trong hình thức chỉ định thầu rút gọn xây lắp công trình công cộng là một kết quả tích cực. Việc chủ đầu tư chủ động thương thảo để cắt giảm chi phí so với dự toán ban đầu thể hiện tinh thần trách nhiệm cao trong công tác quản lý tài chính công tại cơ sở hành chính cấp xã, đồng thời đáp ứng tốt mục tiêu bảo toàn và phát huy hiệu quả dòng vốn sự nghiệp giao thông địa phương.
Bức tranh toàn cảnh hoạt động của doanh nghiệp địa phương
Đơn vị được lựa chọn thực hiện công trình thảm bảo trì mặt đường tại xã Phước Sơn là Công ty TNHH thiết bị - Vật tư - Xây lắp Xuân Lộc. Doanh nghiệp có mã số thuế 3801337709, trụ sở đăng ký hoạt động tại Tổ 4, Thôn 8, Xã Long Hà, TP Đồng Nai.
Khảo sát dữ liệu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cho thấy, lịch sử hoạt động của nhà thầu này gắn liền với các công trình quy mô nhỏ và vừa tại địa phương. Doanh nghiệp đã tham gia 6 gói thầu trên hệ thống và đạt tỷ lệ trúng thầu độc lập tuyệt đối 100% với tổng giá trị trúng thầu tích lũy đạt 5.515.701.499 đồng. Đáng chú ý, toàn bộ 6 gói thầu trúng thầu này đều được thực hiện theo hình thức chỉ định thầu trên địa bàn xã Phước Sơn.
Phân tích chuyên sâu về mối quan hệ đấu thầu cho thấy năng lực tiếp cận dự án ổn định của doanh nghiệp đối với các cơ quan quản lý tại cơ sở. Nhà thầu tập trung thực hiện dự án cho 2 chủ đầu tư chính bao gồm Văn phòng HĐND và UBND xã Phước Sơn với chuỗi liên tiếp 3 gói thầu được phê duyệt trong tháng 6 và tháng 7/2026, cùng Phòng Kinh tế xã Phước Sơn với chuỗi liên tiếp 3 gói thầu xây lắp hạ tầng được triển khai trong tháng 5/2026.
Yêu cầu minh bạch thông tin và trách nhiệm giải trình
Việc áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn đối với các công trình thảm bảo trì mặt đường tại xã Phước Sơn hoàn toàn phù hợp với các điều khoản quy định tại Luật Đấu thầu 2023 và Nghị định số 214/2025/NĐ-CP nhằm đảm bảo tính kịp thời, ngăn chặn xuống cấp hạ tầng giao thông dân sinh trước mùa mưa bão. Việc đẩy nhanh thủ tục lựa chọn nhà thầu giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị hồ sơ, nhanh chóng đưa thiết bị vào thi công thực địa.
Theo Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM), cơ chế chỉ định thầu rút gọn là giải pháp pháp lý hữu hiệu để tối ưu hóa tiến độ công trình, tuy nhiên quy trình thực hiện vẫn phải gắn liền với tính công khai dữ liệu thầu. Việc chủ đầu tư đăng tải đầy đủ quyết định phê duyệt kế hoạch và kết quả lựa chọn nhà thầu lên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia là minh chứng cho tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của người đứng đầu cơ quan phê duyệt. Điều này tạo điều kiện cho các cơ quan quản lý nhà nước và cộng đồng dân cư cùng giám sát, đánh giá chất lượng thi công thực tế của nhà thầu tương xứng với giá trị dòng vốn đầu tư công được giải ngân.
HÌNH THỨC CHỈ ĐỊNH THẦU – DANH MỤC ÁP DỤNG VÀ RÀO CẢN PHÁP LÝ CHI TIẾT
Hình thức chỉ định thầu được quy định nghiêm ngặt tại Điều 23 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (đã được sửa đổi bởi Luật số 57/2024 và Luật số 90/2025). Đây là hình thức lựa chọn nhà thầu đặc thù, chỉ được áp dụng trong các trường hợp giới hạn nhằm đảm bảo tính cấp bách hoặc tính chuyên biệt của gói thầu. Cụ thể, luật cho phép chỉ định thầu đối với các gói thầu cấp bách nhằm bảo vệ chủ quyền, an ninh quốc gia; khắc phục sự cố thiên tai, hỏa hoạn; hoặc các gói thầu duy trì hoạt động của cơ sở y tế trong trường hợp cấp bách.
Chi tiết hơn, Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP đã cụ thể hóa các nhóm trường hợp này. Nhóm đầu tiên là các gói thầu có yêu cầu cấp bách, khẩn cấp như: ngăn chặn nguy hại đến tính mạng và tài sản cộng đồng; gói thầu mua thuốc, thiết bị y tế để cấp cứu người bệnh; hoặc phục vụ công tác phòng, chống dịch bệnh theo chỉ đạo. Đặc biệt, trong bối cảnh năm 2026, Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định tại điểm đ khoản 2 Điều 78 về việc áp dụng chỉ định thầu đối với gói thầu sửa chữa, cải tạo trụ sở làm việc, nhà lưu trú công vụ cho cán bộ, công chức cấp tỉnh, cấp xã để phục vụ việc sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức bộ máy nhà nước.
Về hạn mức giá, khoản 4 Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định chỉ định thầu áp dụng cho gói thầu thuộc dự toán mua sắm không hình thành dự án có giá không quá 500 triệu đồng. Đối với các gói thầu thuộc dự án, hạn mức là không quá 800 triệu đồng cho dịch vụ tư vấn và không quá 02 tỷ đồng cho các gói thầu phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp. Ngoài ra, các gói thầu có tính chất đặc thù về công nghệ, bản quyền hoặc chỉ có duy nhất một nhà thầu có khả năng thực hiện cũng thuộc phạm vi áp dụng chỉ định thầu.
Tuy nhiên, việc áp dụng chỉ định thầu thông thường phải đáp ứng đủ 03 điều kiện tại khoản 2 Điều 79 Nghị định 214/2025/NĐ-CP: Có kế hoạch lựa chọn nhà thầu được duyệt; có kế hoạch bố trí vốn (trừ đấu thầu trước); và có dự toán được phê duyệt.
![vũ khí" tại các dự án ở phường Thanh Điền: Dấu hỏi về môi trường cạnh tranh [Kỳ 2]](https://vndl-cdn.kienthuc.net.vn/images/8b27723cd5a59f0e0ce09e7fde0adb3e5cfb5310395aeeb8e5673604017244c29e6e282d4dbce15807e8ed2360d03817/bia.jpg.avif)
